സിഡ്നി ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട് വെറുമൊരു മൈതാനമല്ല, അത് ഉസ്മാൻ ഖവാജ എന്ന ഇതിഹാസത്തിന്റെ കരിയറിലെ ആദ്യാധ്യായമായിരുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഒരു തുടക്കക്കാരനായി അവിടെ പാഡണിഞ്ഞ ഖവാജ, തന്റെ 88-ാം ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിന് ശേഷം മടങ്ങുന്നത് ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കരുത്തനായ പോരാളികളിൽ ഒരാളായാണ്. ബാറ്റ് കൊണ്ട് റൺമലകൾ തീർത്തതിനേക്കാൾ ഖവാജ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്, സിസ്റ്റത്തിനുള്ളിലെ വിവേചനങ്ങളോട് അദ്ദേഹം നടത്തിയ കലഹങ്ങളുടെ പേരിലായിരിക്കും. തന്റെ യാത്ര അവസാനിക്കുമ്പോൾ, വരാനിരിക്കുന്ന ഒരു ‘അടുത്ത ഉസ്മാൻ ഖവാജയ്ക്ക്’ വഴി അല്പം കൂടി എളുപ്പമാകുമെന്ന പ്രത്യാശയാണ് അദ്ദേഹം പങ്കുവെക്കുന്നത്.
സിഡ്നിയിൽ തുടങ്ങിയ പോരാട്ടം സിഡ്നിയിൽ തന്നെ അവസാനിക്കുമ്പോൾ
ഖവാജയുടെ കരിയർ ഒരു പൂർണ്ണ വൃത്തം പൂർത്തിയാക്കുകയാണ്. എവിടെയാണോ തുടങ്ങിയത്, അവിടെത്തന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ കരിയറിന് വിരാമമിടുന്നു. 88 ടെസ്റ്റുകൾ നീണ്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയർ അക്കങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. ഓസ്ട്രേലിയൻ ദേശീയ ടീമിനായി കളിക്കുന്ന ആദ്യ മുസ്ലീം താരമെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം നേരിട്ട സമ്മർദ്ദം വിവരണാതീതമായിരുന്നു. പാക്കിസ്ഥാനിൽ ജനിച്ച് ഓസ്ട്രേലിയയിൽ വളർന്ന ഖവാജയ്ക്ക്, കരിയറിലെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും തന്റെ അസ്തിത്വം തെളിയിക്കേണ്ടി വന്നു. മാസങ്ങൾ നീണ്ട അഭ്യൂഹങ്ങൾക്കൊടുവിലാണ് സിഡ്നി ടെസ്റ്റോടെ താൻ പാഡഴിക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞത്.
‘വ്യത്യസ്തൻ’ എന്ന മുദ്രയും നേരിട്ട വിവേചനങ്ങളും
വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപനത്തിനിടെ ഖവാജ നടത്തിയ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ ക്രിക്കറ്റ് ലോകത്തെ പിടിച്ചുലയ്ക്കുന്നതായിരുന്നു. “ഞാൻ എന്നും ഒരു വ്യത്യസ്തനായിരുന്നു,” എന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നുപറയുന്നു. ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനുള്ളിൽ ഒരു വംശീയ വിവേചനം (Racism) നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന സൂചനകൾ അദ്ദേഹം നൽകി. മറ്റുള്ളവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന അതേ പരിഗണന തനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും, തന്റെ ഓരോ നീക്കവും സംശയദൃഷ്ടിയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒരു ടീമിൽ കളിക്കുമ്പോഴും വംശത്തിന്റെയോ പശ്ചാത്തലത്തിന്റെയോ പേരിൽ വേറിട്ട് നിർത്തപ്പെടുന്നത് എത്രത്തോളം വേദനാജനകമാണെന്ന് ഖവാജയുടെ വാക്കുകളിൽ വ്യക്തമാണ്.
മാധ്യമ വേട്ടയും ഇരട്ടത്താപ്പും
തന്റെ കരിയറിലുടനീളം മാധ്യമങ്ങൾ തന്നെ എങ്ങനെ വേട്ടയാടി എന്ന് ഖവാജ ഓർത്തെടുക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റുള്ളവർ ചെയ്യുന്ന തെറ്റുകൾ അവർക്ക് നിസ്സാരമായിരുന്നപ്പോൾ, ഖവാജയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ വീഴ്ചകൾ പോലും വലിയ വിവാദങ്ങളാക്കി മാറ്റി. “മറ്റുള്ളവർക്ക് കിട്ടാത്ത വിമർശനം എനിക്ക് മാത്രം ലഭിച്ചു,” എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നത് ക്രിക്കറ്റിലെ ഇരട്ടത്താപ്പിനെയാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. നടുവേദനയും പരിക്കും തന്റെ ശരീരത്തെ വേട്ടയാടിയപ്പോഴും, മനസ്സിനെ വേട്ടയാടിയത് ഇത്തരം വിവേചനങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
വരുംതലമുറയ്ക്കായി ഒരുക്കിയ പാത
താൻ അനുഭവിച്ച കഷ്ടപ്പാടുകൾ വരാനിരിക്കുന്ന കളിക്കാർക്ക് ഉണ്ടാകരുത് എന്നതാണ് ഖവാജയുടെ ആഗ്രഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പോരാട്ടം കേവലം റണ്ണുകൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വ്യവസ്ഥിതിയിലെ അനീതിക്കെതിരെയായിരുന്നു. വംശീയമായോ സാംസ്കാരികമായോ ‘വ്യത്യസ്തരായ’ കളിക്കാർക്ക് ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റിൽ മാന്യമായ ഒരിടം കണ്ടെത്താൻ തന്റെ ജീവിതം ഒരു പ്രചോദനമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. മാറ്റങ്ങൾ പെട്ടെന്നുണ്ടാകില്ലെങ്കിലും, തുറന്നുപറച്ചിലുകളിലൂടെ മാറ്റത്തിന് അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ടിട്ടുണ്ട്. ഖവാജ പടിയിറങ്ങുന്നത് ബാറ്റിംഗിലെ ടെക്നിക്കുകൾ മാത്രം പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് പഠിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്.
പതറാത്ത നിലപാടുകളുടെ നായകൻ
മറ്റു കളിക്കാരെപ്പോലെ ആയിരിക്കാൻ ഖവാജ ഒരിക്കലും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. സിസ്റ്റത്തിന് വഴങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നതിനേക്കാൾ സ്വന്തം സത്യസന്ധതയ്ക്കും മൂല്യങ്ങൾക്കുമാണ് അദ്ദേഹം മുൻഗണന നൽകിയത്. ഈ സത്യസന്ധത പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന് വിനയായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഒടുവിൽ തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ചുതന്നെ വിരമിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവെച്ച ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം വിടവാങ്ങുന്നത് എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവിനുള്ള തെളിവാണ്.
ഉസ്മാൻ ഖവാജ കേവലം ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്സ്മാൻ മാത്രമല്ല, അദ്ദേഹം ഒരു മാറ്റത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. വിവേചനത്തിന്റെ മതിലുകൾ ഭേദിച്ച്, മാധ്യമങ്ങളുടെ കുപ്രചരണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് അദ്ദേഹം നേടിയെടുത്ത ഓരോ റണ്ണിനും കനകത്തേക്കാൾ തിളക്കമുണ്ട്. സിഡ്നിയിലെ പച്ചപ്പുല്ലിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ ക്രിക്കറ്റ് ലോകം അദ്ദേഹത്തെ സ്മരിക്കുക ഒരു മഹാനായ ബാറ്റ്സ്മാൻ എന്നതിലുപരി, വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറയ്ക്കായി നീതിയുടെ വാതിൽ തുറന്നിട്ട പോരാളി എന്ന നിലയിലായിരിക്കും.
