സമോവയിൽ ഒരാഴ്ച നീണ്ടുനിന്ന ഉച്ചകോടി അവസാനിപ്പിച്ച് കോമൺവെൽത്ത് നേതാക്കൾ ശനിയാഴ്ച പറഞ്ഞു. അറ്റ്ലാൻ്റിക് അടിമ കച്ചവടത്തിൽ ബ്രിട്ടൻ അതിൻ്റെ പങ്കിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയ്ക്ക് സമയമായെന്ന്.
തിങ്കളാഴ്ച പസഫിക് ദ്വീപുകളിൽ ആരംഭിച്ച കോമൺവെൽത്ത് ഗവൺമെൻ്റ് തലവന്മാരുടെ സമ്മേളനത്തിൽ ബ്രിട്ടൻ്റെ സാമ്രാജ്യത്തിൽ വേരുകളുള്ള ഗ്രൂപ്പിലെ 56 രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾക്ക് അടിമത്തവും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന ഭീഷണിയും പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരുന്നു.
അടിമത്തം ബാധിച്ച രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ള സാമ്പത്തിക നഷ്ടപരിഹാരത്തിനായുള്ള ആഹ്വാനങ്ങൾ വളരെക്കാലമായി നിരസിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി കെയർ സ്റ്റാർമർ ഉച്ചകോടി ചർച്ചകൾ “പണത്തെക്കുറിച്ചല്ല” -എന്ന് പറഞ്ഞു.
അടിമത്തത്തെ കുറിച്ച് നേതാക്കൾ സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. “ഇക്വിറ്റി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പൊതുഭാവി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് അർത്ഥപൂർണ്ണവും സത്യസന്ധവും മാന്യവുമായ സംഭാഷണത്തിനുള്ള സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു” -എന്നവർ സമ്മതിച്ചു.
ബ്രിട്ടനെപ്പോലുള്ള മുൻ കൊളോണിയൽ ശക്തികൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനോ അടിമത്തത്തിനും അതിൻ്റെ പൈതൃകത്തിനും മറ്റ് ഭേദഗതികൾ വരുത്താനോ ഉള്ള പ്രേരണ ലോകമെമ്പാടും പ്രത്യേകിച്ച് കരീബിയൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലും ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയനിലും ശക്തി പ്രാപിച്ചു.
ഓസ്ട്രേലിയയിലെയും മറ്റിടങ്ങളിലെയും തോട്ടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ പസഫിക് ദ്വീപുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകളെ വഞ്ചിക്കുകയോ നിർബന്ധിക്കുകയോ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകുകയോ ചെയ്യുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന “ബ്ലാക്ക് ബേർഡിംഗ്” എന്ന പദത്തെയും പ്രസ്താവനയിൽ പരാമർശിച്ചു.
നഷ്ടപരിഹാരത്തെ എതിർക്കുന്നവർ ചരിത്രപരമായ തെറ്റുകൾക്ക് രാജ്യങ്ങളെ ഉത്തരവാദികൾ ആക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് പറയുന്നു. അതേസമയം അടിമത്തത്തിൻ്റെ പൈതൃകം വിശാലവും സ്ഥിരവുമായ വംശീയ അസമത്വത്തിലേക്ക് നയിച്ചുവെന്ന് പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർ പറയുന്നു.
നഷ്ടപരിഹാരം ഏത് രൂപത്തിലാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടതെന്ന് സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല.
സംയുക്ത പ്രസ്താവന രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തതായി സ്റ്റാർമർ ഒരു വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞു: “ഇത് ചർച്ചയ്ക്കുള്ള ആഹ്വാനങ്ങളെ കുറിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു സംഭാഷണത്തിനുള്ള സമയമാണെന്ന് ഇത് സമ്മതിക്കുന്നു.”
ലണ്ടൻ സർവകലാശാലയിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കോമൺവെൽത്ത് സ്റ്റഡീസിൻ്റെ ഡയറക്ടർ പ്രൊഫസർ കിംഗ്സ്ലി ആബട്ട് പറഞ്ഞു. “ഈ പ്രസ്താവന ഈ വിഷയത്തിൽ ചരിത്രപരമായ മുന്നേറ്റത്തിൻ്റെ അടയാളമാണ്.”
“നഷ്ടപരിഹാര നീതിയെ കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത സംഭാഷണത്തിനുള്ള വാതിൽ തുറക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ കഠിനാധ്വാനം ശരിക്കും ആരംഭിക്കുന്നു,” -ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുത്ത ആബട്ട് പറഞ്ഞു.
“ഉയരുന്ന താപനിലയും സമുദ്രനിരപ്പും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ” കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും സംയുക്ത പ്രസ്താവന പരാമർശിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ചെറിയ ദ്വീപ് സംസ്ഥാനങ്ങളെ വെള്ളത്തിനടിയിലാക്കിയാലും ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ സമുദ്രാതിർത്തികൾ സ്ഥിരമായി തുടരണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവർ കോമൺവെൽത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ സമുദ്ര പ്രഖ്യാപനം പുറപ്പെടുവിച്ചു.
സമുദ്രാതിർത്തികൾ നിശ്ചയിക്കുക എന്നതിനർത്ഥം, വരണ്ട ഭൂവിസ്തൃതി ഗണ്യമായി കുറയുന്നതിനാൽ ജനസംഖ്യ കുടിയേറേണ്ടി വന്നാലും അറ്റോൾ രാജ്യങ്ങൾക്ക് വിശാലമായ മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളുടെ സാമ്പത്തിക നേട്ടം കൊയ്യുന്നത് തുടരാനാകും. മുങ്ങിത്താഴുന്ന ദ്വീപ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ശാശ്വതമായ രാഷ്ട്രത്വത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നതിന് ഈ പ്രഖ്യാപനം ആക്കം കൂട്ടുന്നു.
കോമൺവെൽത്തിലെ അംഗങ്ങളിൽ പകുതിയിലേറെയും ചെറിയ രാഷ്ട്രങ്ങളാണ്. അവയിൽ പലതും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരുന്നത് മൂലം അപകട സാധ്യതയുള്ള താഴ്ന്ന ദ്വീപുകളാണ്.
