ഛാത്ത് പൂജ; ബീഹാറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവം, പിന്നിലെ വിശ്വാസങ്ങൾ ഇതാണ്

ഈ വർഷം നവംബർ 7ന് ഛത്ത് ഉത്സവത്തിൻ്റെ മൂന്നാം ദിവസമായിരുന്നു. സഞ്ജക അരഗ് അല്ലെങ്കിൽ സായാഹ്ന വഴിപാടിൻ്റെ ദിവസം. ബിഹാർ, കിഴക്കൻ ഉത്തർപ്രദേശ്, നേപ്പാൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഛത്ത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ വർഷവും തേംസിൻ്റെ തീരത്തോ പസഫിക് സമുദ്രത്തിൻ്റെ തീരത്തോ ഉള്ള ഛത്ത് ആഘോഷിക്കുന്നതിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ ടിവി ചാനലുകൾ ഫ്ലാഷ് ചെയ്യാറുണ്ട്.

എന്താണ് ഛത്ത് പൂജ, എന്തിനാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്? ഛത്തി മയ ഏത് ദേവതയാണ് ? എന്താണ് ഛാത്തിനെ ബിഹാറി ഹൃദയത്തോട് അടുപ്പിക്കുന്നത്?

ഛത്ത് ആഘോഷിക്കുന്നതിന് പിന്നിലെ വിശ്വാസങ്ങൾ

സൂര്യനോടുള്ള ബഹുമാനാർത്ഥം നാല് ദിവസത്തെ വിപുലമായ ആഘോഷമാണ് ഛത്ത് പൂജ. അതിൽ വെള്ളമില്ലാതെ നീണ്ട ഉപവാസം ഉൾപ്പെടുന്നു. കാർത്തിക ശുക്ല പക്ഷത്തിൻ്റെ ആറാം ദിവസം (ഷഷ്ഠി) മുതൽ പ്രമുഖ ആചാരങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഛത്ത് ആചരിക്കുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നിരവധി വിശ്വാസങ്ങളുണ്ട്. മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയെ ആരാധിച്ചിരുന്ന കാലം മുതലുള്ള ഒരു കൈമാറ്റമാണിതെന്ന് ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലർ മഹത്തായ ഇതിഹാസങ്ങളായ രാമായണത്തിലും മഹാഭാരതത്തിലും അതിൻ്റെ ഉത്ഭവം കണ്ടെത്തുന്നു.
ഋഗ്വേദത്തിൽ സൂര്യനെ ആരാധിക്കുന്നതിനുള്ള വിപുലമായ ആചാരങ്ങൾ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.

ശ്രീരാമനും സീതാദേവിയും ലങ്കയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് അയോധ്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം അവർ സൂര്യദേവന് വേണ്ടി ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുകയും യജ്ഞം നടത്തുകയും ചെയ്‌തതായി പറയപ്പെടുന്നു.

മഹാഭാരതത്തിൽ പാണ്ഡവർ വനവാസത്തിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ ചില ഋഷിമാർ അവരെ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. തങ്ങൾക്ക് ഒന്നും നൽകാനില്ലെന്ന് ദ്രൗപതി മനസ്സിലാക്കി സഹായത്തിനായി ധൗമ്യ മുനിയുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി. ഒരു ഉപവാസം ആചരിക്കാനും സൂര്യനോട് പ്രാർത്ഥിക്കാനും ഉപദേശിച്ചു, ഒടുവിൽ എല്ലാ പ്രാർത്ഥനകൾക്കും ഉത്തരം ലഭിച്ചു. അതേ ഇതിഹാസത്തിൽ കർണ്ണൻ തൻ്റെ പിതാവായ സൂര്യൻ്റെ (സൂര്യനെ) ആദരിക്കുന്നതിനായി വിപുലമായ ഒരു ചടങ്ങും സംഘടിപ്പിച്ചു.

“സീതയും ദ്രൗപതിയും കാർത്തിക ശുക്ല പക്ഷ ഷഷ്ഠി ദിനത്തിലാണ് സൂര്യാരാധന നടത്തിയത്. ഷഷ്ഠി ദിനത്തിൽ സൂര്യനെ ആരാധിക്കുന്നത് പ്രത്യേകം മംഗളകരമാണെന്ന് ജംഷഡ്‌പൂരിലെ ഭാരതീയ ജ്യോതിഷ് ആധ്യാത്മ പരിഷത്ത് പ്രസിഡൻ്റ് ഡോ രമേഷ് കുമാർ ഉപാധ്യായ പറഞ്ഞു.

ബിഹാറിലെ മതാത്മകതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു ഉത്സവമാണ് ഛത്ത്. സൂര്യരശ്‌മികൾ തങ്ങളിൽ പടരുമ്പോൾ കൈകോർക്കുന്ന എണ്ണമറ്റ ഭക്തർക്ക് ദൈവികതയുടെയും ഭക്തിയുടെയും സ്പർശം അവർക്ക് ലഭിക്കുന്നത് മറ്റൊരു വിശ്വാസമാണ്.

ചിലർ മാത്രം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ സമൂഹവും ഉത്സവം വിജയകരമാക്കുന്നതിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു. നദീതീരങ്ങളും ആ തീരങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴികളും വൃത്തിയാക്കുകയും ആചാരങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ എല്ലാ ചെറിയ സാധനങ്ങളും ശേഖരിക്കുകയും ഉത്സവ പ്രസാദമായ തെക്കുവകൾ തയ്യാറാക്കുക യും ചെയ്യുന്നു.

എങ്ങനെയാണ് ഛത്ത് ആഘോഷിക്കുന്നത്

ദീപാവലിക്ക് ആറ് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം (അമാവാസി അല്ലെങ്കിൽ അമാവാസി ദിനത്തിൽ) ഒക്ടോബർ-നവംബർ മാസങ്ങളിൽ ഛത്ത് പൂജ നടത്തുന്നു. ചില ആളുകൾ ചൈത്ര മാസത്തിലും (ഏപ്രിലിൽ) ആഘോഷിക്കുന്നു. അതിനെ ചൈതി ഛത്ത് എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സൂര്യൻ്റെ സഹോദരിയായ ‘ഛത്തി മയ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘അമ്മ ഛത്തി’ ഉദാരമായ ഒരു ദേവതയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നാല് ദിവസത്തെ ഉത്സവത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ വളരെ കർശനമാണെങ്കിലും അവയെല്ലാം വിജയകരമായി ആചരിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ ആത്മീയ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

സൂര്യയുടെ സഹോദരി എന്നതിന് പുറമെ ഋഷി കശ്യപിൻ്റെയും അദിതിയുടെയും മകൾ കൂടിയാണ് ഛത്തി മയ. ശിവൻ്റെ മകനായ കാർത്തികേയൻ്റെ ഭാര്യയുമാണ്,” -കാമേശ്വര് സിംഗ് ദർഭംഗ സംസ്‌കൃത സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് പിഎച്ച്ഡി നേടിയ ഡോ. ഉപാധ്യായ പറഞ്ഞു.

ഉത്സവത്തിൻ്റെ ആദ്യ ദിവസത്തെ നഹ ഖ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നദിയിലോ കുളത്തിലോ (നഹാന) ആചാരപരമായ കുളിക്ക് ശേഷം മാത്രമേ ഭക്ഷണം (ഖാന) കഴിക്കൂ. ജലാശയത്തിൽ നിന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്ന വെള്ളം ഒരു ചൂളയോ അടുപ്പോ ഉണ്ടാക്കി വ്രതാനുഷ്ഠാനം നടത്തുന്നവർക്കുള്ള ഭക്ഷണവും ഉത്സവത്തിൻ്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിൽ തയ്യാറാക്കുന്നു. കുളി കഴിഞ്ഞ് കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിൽ ഒരു കുപ്പിവെള്ള സബ്‌ജി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

രണ്ടാം ദിവസത്തെ ഖർന എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരാൾ വൈകുന്നേരം ഒരു ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുന്നു, റൊട്ടിയും ഖീറും (അരി പുട്ട്). പഞ്ചസാരയോ ശർക്കരയോ നെയ്യിൽ വറുത്ത മാവ് ദോശ തയ്യാറാക്കാൻ സുഹൃത്തുക്കളും കുടുംബാംഗങ്ങളും ഒത്തുകൂടുന്ന ദിവസം കൂടിയാണിത്. ഖജൂർ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന തെക്കുവകൾ ദൈവത്തിന് അനുയോജ്യമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ വലിയ മുൻകരുതലുകൾ എടുത്താണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ദൈവത്തിന് സമർപ്പിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ ആളുകൾക്ക് അവ ലഭിക്കൂ.

റൊട്ടി- ഖീർ ഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം 36 മണിക്കൂർ ഉപവാസം ആരംഭിക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഭക്തർ വെള്ളം പോലും കുടിക്കില്ല. മൂന്നാം ദിവസം ഭക്തർ ഒരു ജലാശയത്തിൻ്റെ തീരത്തേക്ക് പോകുന്നു. സാധിക്കാത്തവർ വീടുകളിൽ താൽക്കാലിക കുളം നിർമിക്കുക. കരകൾ ഡയസ്, രംഗോലി, കരിമ്പ് തണ്ടുകൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർക്കുള്ള എല്ലാ വഴിപാടുകളും മധുരക്കിഴങ്ങ്, ചെസ്റ്റ്നട്ട്, പോമലോ, വാഴപ്പഴം തുടങ്ങിയ സീസണൽ പഴങ്ങൾ ഡയസിനൊപ്പം സൂപ്പുകളിൽ (ചൂരൽ കൊട്ടകൾ) വെയ്ക്കുന്നു.

സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ ഉപവസിക്കുന്ന വ്യക്തി അതിലേക്ക് ഒരു വഴിപാടായി (അർഘ്യ) സോപ്പ് ഉയർത്തുന്നു. നോമ്പുകാരൻ്റെ സുഹൃത്തുക്കളും കുടുംബാംഗങ്ങളും സോപ്പിൽ പാലോ വെള്ളമോ ഒഴിക്കും. ഇതിനെ സഞ്ജ് കാ അർഘ്യ അല്ലെങ്കിൽ സായാഹ്ന വഴിപാട് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അടുത്ത ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ, ഉദയ സൂര്യനുവേണ്ടി, ഭോർക അർഘ്യ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അതേ ആചാരം നടത്തപ്പെടുന്നു, പ്രയാസകരമായ ഒരു ഉത്സവം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയതിനും അതിൽ പങ്കെടുത്തതിനും വിശ്വാസി സമൂഹം നദീതീരങ്ങളിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.

ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും, പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ്‌നാട്ടിൽ, കാർത്തികേയ ഭഗവാനെയും ഭാര്യമാരെയും ആരാധിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് സ്‌കന്ദ ഷഷ്ഠി ആചരിക്കുന്നത്.