ആധുനിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൊന്നിലൂടെയാണ് ഇറാൻ കടന്നുപോകുന്നത്. തെരുവുകളിൽ മുഴങ്ങുന്ന പ്രതിഷേധ സ്വരങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരമായ അടിച്ചമർത്തലുകളും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തെ മാറ്റിമറിക്കുമ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ പേർഷ്യൻ ഭൂമിയിലേക്കാണ്. 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം രാജ്യം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനാണ് നിലവിൽ ഇറാൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.
പ്രതിഷേധത്തിന്റെ കനലുകൾ: സാമ്പത്തിക തകർച്ച മുതൽ പുരോഹിത ഭരണം വരെ
ഇറാനിലെ നിലവിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന കാരണം രാജ്യത്തെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയാണ്. ഇറാൻ കറൻസിയുടെ മൂല്യമിടിഞ്ഞതും അവശ്യസാധനങ്ങളുടെ വില താങ്ങാവുന്നതിലും അധികമായതുമാണ് ജനങ്ങളെ തെരുവിലിറക്കിയത്. എന്നാൽ, കേവലം വിലക്കയറ്റത്തിനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധമായി തുടങ്ങിയ ഈ സമരം പെട്ടെന്നുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം കൈവരിച്ചു.
ഇത് രാജ്യത്തെ പരമോന്നത നേതാവായ ആയത്തുള്ള ഖമേനിയ്ക്കെതിരെയും നിലവിലെ പുരോഹിത ഭരണത്തിനെതിരെയുമുള്ള വലിയൊരു മുന്നേറ്റമായി മാറി. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ ഇതുവരെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണം 3,400 ആണെന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നതെങ്കിലും, യഥാർത്ഥ മരണസംഖ്യ ഇതിലും കൂടുതലായിരിക്കാമെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ആശങ്കപ്പെടുന്നു.
ഇന്റർനെറ്റ് നിരോധനവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉരുക്കുമുഷ്ടിയും
പ്രക്ഷോഭകരെ അടിച്ചമർത്താൻ ഇറാൻ ഭരണകൂടം കടുത്ത നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. പ്രതിഷേധക്കാരെ ‘ഭീകരരായി’ മുദ്രകുത്തിയാണ് അറസ്റ്റ് തുടരുന്നത്. വിവരങ്ങൾ പുറംലോകം അറിയാതിരിക്കാൻ രാജ്യത്ത് ഒരാഴ്ചയായി ഇന്റർനെറ്റ് സേവനം പൂർണ്ണമായും വിച്ഛേദിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി വീഡിയോകളും ചിത്രങ്ങളും പുറത്തെത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരെ ലക്ഷ്യമിടുമെന്നും ഭരണകൂടം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ തെരുവുകളിലെ സംഘർഷങ്ങൾക്കും വെടിവെപ്പ് ശബ്ദങ്ങൾക്കും നേരിയ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അറസ്റ്റ് നടപടികൾ നിർബാധം തുടരുകയാണ്.
ആഗോള ആശങ്കകളും നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളും
ഇറാനിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ വടംവലികൾക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. പ്രക്ഷോഭകർക്കെതിരെ അക്രമം തുടർന്നാൽ കടുത്ത സൈനിക നടപടി ഉണ്ടാകുമെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ‘ലോക്ക്ഡ് ആൻഡ് ലോഡഡ്’ ആണെന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവനയെങ്കിലും, വധശിക്ഷകൾ തടയുമെന്ന ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള സൂചനകളെത്തുടർന്ന് യുഎസ് നിലപാട് അല്പം മയപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായാൽ അത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും പശ്ചിമേഷ്യയുടെ സുസ്ഥിരതയെയും ബാധിക്കുമെന്ന് അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു. സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, ഈജിപ്ത്, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കയെ സൈനിക നടപടിയിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ശക്തമാണെങ്കിലും രാജ്യത്ത് ഉടനടി ഒരു ഭരണമാറ്റം സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.



