‘മോദിയാനന്തര കാലഘട്ട’ത്തിന് ബിജെപിയുടെ ഇൻഷുറൻസ് ഇതാണ്

യോഗേന്ദ്ര യാദവിനെ പോലെ ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാറ്റങ്ങളെ സൂക്ഷ്‌മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കുറവാണ്. രാഷ്ട്രീയ ഘടനാപരമായ മാറ്റം മനസിലാക്കുമ്പോൾ അത്രയും തുറന്ന് പെരുമാറുന്നവർ ചുരുക്കം.

2026 ലെ ഭരണഘടന (131-ാം ഭേദഗതി) ബിൽ പാർലമെന്റിൽ വരുമ്പോൾ ലോക്‌സഭാ സീറ്റുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും വനിതാ സംവരണ വാഗ്‌ദാനത്തിലുമാണ് ചർച്ച പ്രധാനമായും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ജനസംഖ്യാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഭരണ ആവശ്യങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം അതിർത്തി നിർണയം അനിവാര്യവും ആവശ്യവുമാണെന്ന് നരേന്ദ്രമോദി സർക്കാർ വാദിച്ചു.

യാദവ് കാണുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് ഈ പ്രശ്‌നം വളരെ ആഴമേറിയതാണ്.

പ്രസന്ന ഡി സോർ/ റെഡിഫുമായുള്ള ഈ സംഭാഷണത്തിൽ, ഒരു രാഷ്ട്രം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ഇലക്ടറൽ റോൾ പരിഷ്‌കരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കൊപ്പം ബില്ലിനെ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിക്കുന്നു, ‘കളിയുടെ നിയമങ്ങൾ’ പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്യാനുള്ള ഒരു വലിയ ശ്രമത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി അവയെ വിവരിക്കുന്നു.

അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, സീറ്റുകളുടെ എണ്ണമല്ല, മറിച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രാതിനിധ്യം എങ്ങനെ മാറുമെന്നതാണ് പ്രധാന പ്രശ്‌നം- ഭരണകക്ഷിയായ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി ശക്തമായിരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ഇത് ഒരു പ്രത്യേകാവകാശമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇന്ത്യ ഏറെക്കുറെ ഒഴിവാക്കിയിരുന്ന സമീപകാല ഡീലിമിറ്റേഷൻ വ്യായാമങ്ങളിൽ ജെറിമാൻഡറിംഗ് രീതികളുടെ ആവിർഭാവം എന്ന ആഴമേറിയ സ്ഥാപനപരമായ ആശങ്കയും അദ്ദേഹം ഉയർത്തുന്നു. കൂടുതൽ ആശങ്കാജനകമായി, ഇന്ത്യയുടെ ഫെഡറൽ ഘടനക്കുള്ള ഒരു സമ്മർദ്ദ പരീക്ഷണമായി അദ്ദേഹം ആ നിമിഷത്തെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഒരു പ്രദേശവും മറ്റൊന്നിൽ സ്ഥിരമായി ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കരുതെന്ന അലിഖിത ധാരണ.

വെറും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഗണിതമല്ല, മറിച്ച് യൂണിയനെ ഒരുമിച്ച് നിർത്തുന്ന സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് അപകടത്തിൽ ആയിരിക്കുന്നതെന്ന് യാദവ് വാദിക്കുന്നു.

‘ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയന് ദീർഘകാല അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദോഷകരമാണ്’

2026 -ലെ ഭരണഘടന (131-ാം ഭേദഗതി) ബിൽ കൊണ്ട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നത് ആർക്കാണ്? എന്തിനാണ് മോദി സർക്കാർ ഇപ്പോൾ അത് കൊണ്ടുവരുന്നത്?

ഹ്രസ്വകാല, മധ്യകാല അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇത് ബിജെപിക്ക് ഗുണം ചെയ്യുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. വാസ്‌തവത്തിൽ, അതാണ് കൃത്യമായും പദ്ധതി. മറ്റെല്ലാം തന്ത്രപരമാണ്. വനിതാ സംവരണത്തെയും നാരീശക്തിയെയും കുറിച്ചുള്ള ഈ സംസാരമെല്ലാം ഒരു മരീചികയാണ്. രാഷ്ട്രീയ മത്സരത്തിൻ്റെ ഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ക്ലാസിക് ട്രോജൻ കുതിരയാണിത്, ബിജെപിക്ക് നിലനിൽക്കുന്ന നേട്ടത്തിനായി.

ഇത് മാത്രമല്ല ഞാൻ വാദിച്ചത്. SIR, ഒരു രാഷ്ട്രം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അതിർത്തി നിർണയം എന്നിങ്ങനെ നിരവധി നടപടികൾ BJP സ്വീകരിച്ചു വരികയാണ്. ഈ മൂന്നും ഒരുമിച്ച് ചേർത്താൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പോരാട്ടവേദിയെ BJP യുടെ സ്ഥിരമായ നേട്ടത്തിലേക്ക് വളച്ചൊടിക്കാനും, അങ്ങനെ അവർക്ക് സ്ഥിരമായ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള പാർട്ടിയായി മാറാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ ദേശ്, കാല്‍, പത്രയെ പുനര്‍രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമമായിട്ടാണ് ഞാന്‍ ഇതിനെ വിളിക്കുന്നത്. ദേശ് എന്നത് പ്രദേശത്തെയും ഭൂപ്രദേശത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാല്‍ എന്നത് കലണ്ടറിനെ കുറിച്ചാണ്. പത്ര എന്നത് അഭിനേതാക്കളെ കുറിച്ചാണ്.

ഡീലിമിറ്റേഷൻ എന്നാൽ ദേശത്തെ മാറ്റുക എന്നാണർത്ഥം, അതായത് ബിജെപിക്ക് അത്ര അനുകൂലമല്ലാത്ത ഇന്ത്യയിലെ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭാരം കുറക്കുക എന്നാണർത്ഥം.

ഒരു രാഷ്ട്രം, ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കലണ്ടർ മാറ്റുന്നതിനെ കുറിച്ചാണ്- ആറ് അല്ലെങ്കിൽ എട്ട് മാസത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ടർമാരെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ജോലി ഇല്ലാതാക്കുകയും മുഴുവൻ പ്രക്രിയയും അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ആയി ചുരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തിന് അസൗകര്യമുള്ള വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം കുറക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ശ്രമമാണ് SIR.

ഈ മൂന്ന് കാര്യങ്ങളും ഒരൊറ്റ പാറ്റേണിൽ യോജിക്കുന്നു. ബിജെപിയുടെ നേട്ടത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണ് മുഴുവൻ രൂപകൽപ്പനയും. നമ്മൾ ഇതും ചോദിക്കണം: ആർക്കാണ് തോൽക്കുന്നത്? പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ മാത്രമല്ല തോൽക്കുന്നത് എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ്റെ ദീർഘകാല ദോഷത്തിനാണ്.

പക്ഷേ, നരേന്ദ്രമോദി അനിശ്ചിതമായി തുടരുമെന്ന അനുമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉള്ളതല്ലേ ഇത്? അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം എന്ത് സംഭവിക്കും?

ഇല്ല. വാസ്‌തവത്തിൽ, ഞാൻ ഇതിനെ മാറ്റിമറിച്ച് പറയും, മോദിാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം വിപുലീകരിക്കാൻ ബിജെപി നടത്തുന്ന ശ്രമമാണിതെന്ന്. ജനകീയ ബന്ധമുള്ള ഇത്തരത്തിലുള്ള കരിസ്‌മാറ്റിക് നേതാവ് അവരുടെ പക്കൽ ഇല്ലെങ്കിൽ, അവർക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഘടനകൾ ആവശ്യമായി വരും.

മിസ്റ്റർ മോദി ബിജെപിയുടെ ശക്തി കേന്ദ്രമാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ആ ശക്തികേന്ദ്രം മതിയോ എന്നത് വേറെ കാര്യം. അവർ ഇത്തരം കൃത്രിമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നുണ്ടോ? തീർച്ചയായും അവർ ഇടപെടുന്നുണ്ട്.

പക്ഷേ, ഇതിനെ ഘടനാപരമായ ഒന്നാക്കി മാറ്റുക എന്നതാണ് ആശയം- അവർക്ക് വേണ്ടി കാര്യങ്ങൾ മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഒരു നേതാവ് ഇല്ലെങ്കിൽ പോലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒന്ന്.

വെള്ളം ആ ദിശയിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്ന തരത്തിൽ യുദ്ധക്കളം കുറച്ച് ഡിഗ്രി ചരിഞ്ഞ് നിർത്തുക എന്നതാണ് മുഴുവൻ ആശയവും. അത് മിസ്റ്റർ മോദിയെ ആശ്രയിച്ചല്ല. വാസ്‌തവത്തിൽ, ഇത് ബിജെപിക്ക് മോശം സമയങ്ങൾക്കുള്ള ഒരു ഇൻഷുറൻസാണ്.

അപ്പോൾ ഇത് 2024ന് ശേഷമുള്ള സാഹചര്യം സുരക്ഷിതമാക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചാണോ, 2029 പോലും?

നിങ്ങൾ പോസ്റ്റ്- മോഡിയെ കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, അത് 2029 മുതൽ ആരംഭിക്കുമെന്ന് ഞാൻ പറയും.

2024 -ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ബിജെപിയിലെ പലരെയും ഞെട്ടിച്ചു. ഇനി ഇത്തരമൊരു അപ്രതീക്ഷിത സംഭവം ഉണ്ടാകരുതെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് അടുത്ത മത്സരവും തുടർന്നുള്ള എല്ലാ മത്സരങ്ങളും അവർക്ക് മുൻതൂക്കമുള്ള സ്ഥാനത്ത് തുടങ്ങുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കളിയുടെ നിയമങ്ങൾ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണിത്.

ഇതിൽ ഇന്ത്യക്കാരുടേതായി ഒന്നുമില്ല. (നാല് തവണകൾക്ക് ശേഷം ജനാധിപത്യപരമായി അധികാരം നഷ്‌ടപ്പെട്ട- പൊതുജനവികാരം നിർണായകമായി മാറുമ്പോൾ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന നേതാക്കളെ പോലും വോട്ട് ചെയ്‌ത്‌ പുറത്താക്കാമെന്ന് കാണിക്കുന്ന (ഹംഗേറിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി വിക്ടർ) ഓർബനെ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹവും സമാനമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.

‘അനുപാതം നിലനിർത്തിയാൽ, സംഖ്യകൾക്ക് പ്രാധാന്യമില്ല. എന്നാൽ അനുപാതം മാറിയാൽ, എല്ലാം മാറുന്നു’.

ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിലൂടെ വിക്ടർ ഓർബനെ പുറത്താക്കിയത് അത്തരം കൃത്രിമ തന്ത്രങ്ങൾ എല്ലായ്‌പ്പോഴും അനിശ്ചിതമായി പ്രവർത്തിക്കില്ല എന്നതിൻ്റെ തെളിവല്ലേ?

അത് വേറെ കാര്യം. അവർ (ബിജെപി) എക്കാലവും അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നു.

ഈ ശ്രമങ്ങൾ പര്യാപ്‌തമാണോ അല്ലയോ എന്നത് വിശകലനത്തിന് വിധേയമാക്കേണ്ട വിഷയമാണ്. എന്നാൽ നമ്മൾ ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം ഇതാണ്: ഇവ നിഷ്‌പക്ഷ രാഷ്ട്രീയ സംരംഭങ്ങളാണോ? സർക്കാർ അവകാശപ്പെടുന്ന സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, ജനാധിപത്യ വൽക്കരണം എന്നിവ നടപ്പിലാക്കാൻ വേണ്ടിയാണോ ഇവ നടത്തുന്നത്?

അതോ ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിത ശ്രമങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക ഫലം ഉണ്ടാക്കാൻ വേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തതാണോ?

ഉദാഹരണത്തിന്, പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ചെയ്യുന്നത് മമത ബാനർജിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. അത് വിജയിക്കുമോ ഇല്ലയോ എന്നത് രണ്ടാമത്തെ കാര്യം. (ഇസിഐയുടെയും ഈ സർക്കാരിൻ്റെയും) ഉദ്ദേശ്യം വിലയിരുത്തുന്നതിൽ നിന്ന് അത് നമ്മെ തടയരുത്.

ലോക്‌സഭാ സീറ്റുകൾ കുത്തനെ ഉയർന്നാൽ ആരാണ് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുക? ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തോൽക്കുമോ?

സംഖ്യകളല്ല യഥാർത്ഥ പ്രശ്‌നം. അനുപാതമാണ്.

നിങ്ങൾക്ക് സീറ്റുകൾ 543ൽ നിന്ന് 850 ആക്കി ഉയർത്താം- അല്ലെങ്കിൽ 3,000 ആക്കി പോലും ഉയർത്താം. എനിക്ക് അത് പ്രശ്‌നമല്ല. വ്യത്യസ്ത സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആനുപാതിക വിഹിതം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ പ്രശ്‌നം.

അനുപാതം നിലനിർത്തിയാൽ, സംഖ്യകൾക്ക് പ്രാധാന്യമില്ല. എന്നാൽ അനുപാതം മാറിയാൽ, എല്ലാം മാറുന്നു.

ആനുപാതികമായ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടാകുമെന്ന് സർക്കാർ അവകാശപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ, ബില്ലിലെ അത് ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഒരു വരി ദയവായി എനിക്ക് കാണിച്ചുതരൂ.

2011 -ലെ സെൻസസിലെ ജനസംഖ്യാ അനുപാതം അനുസരിച്ചായിരിക്കും അതിർത്തി നിർണയം നടക്കുകയെന്ന് ബിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതായത് കഴിഞ്ഞ 50 വർഷത്തെ മരവിപ്പ് ഇല്ലാതാകും. നാളെ അത് 2027 -ലേക്ക് മാറ്റിയേക്കാം.

അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ, ആർക്കാണ് നേട്ടമെന്നും ആർക്കാണ് നഷ്‌ടമെന്നും നമുക്കറിയാം.

ഇത് പ്രധാനമായും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെയാണോ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുക?

ഞാൻ ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തില്ല. അതിൽ ഒഡീഷ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, പഞ്ചാബ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സൂക്ഷ്‌മമായി പരിശോധിച്ചാൽ, ബിജെപിയുടെ ശക്തിയും ബലഹീനതയും മനസിലാക്കാൻ ഈ പാറ്റേൺ സഹായിക്കും.

ബിജെപി ദുർബലമായതോ ആധിപത്യം ദുർബലമായതോ ആയ സംസ്ഥാനങ്ങളാണ് സാധാരണയായി തോൽക്കുന്നവർ. നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്നവർ പ്രധാനമായും ബിജെപി മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്‌ച വെക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരുത്വാകർഷണ കേന്ദ്രം ഹിന്ദി ഹൃദയ ഭൂമിയിലേക്ക് മാറുമോ?

ഹിന്ദി ഹൃദയഭൂമി എല്ലായ്‌പ്പോഴും കേന്ദ്രബിന്ദുവായിരുന്നു. പക്ഷേ, സ്വന്തമായി ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളുമായി യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ അതിർത്തി നിർണയം കൊണ്ട് അവർക്ക് സ്വന്തമായി ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കില്ല. പക്ഷേ, ഗുജറാത്തും മഹാരാഷ്ട്രയും കൂടി ചേർത്താൽ അത് അടുത്തെത്തും.

അതാണ് ഇന്ത്യയുടെ പല ഭാഗങ്ങളെയും ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത്- തെക്ക് മാത്രമല്ല, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയും ബംഗാളിലും പോലും.

ഇത് വെറും വടക്ക്- തെക്ക് പ്രശ്‌നമല്ല, ഹിന്ദി സംസാരിക്കുന്നവരും ഹിന്ദി സംസാരിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്‌നമാണ്.

ഇന്ത്യയിൽ ഇതിനകം മൂന്ന് പിളർപ്പുകളുണ്ട്- ഭൂമിശാസ്ത്രപരം, ഭാഷാപരം, സാമ്പത്തികം. അവ ഇതുവരെ പൂർണമായും ഓവർലാപ്പ് ചെയ്‌തിട്ടില്ല. എന്നാൽ അവ ഒത്തുവരാൻ തുടങ്ങിയാൽ, അത് ഗുരുതരമായ അപകട സാധ്യതകൾ സൃഷ്‌ടിക്കുന്നു.

ചരിത്രം കാണിക്കുന്നത്, പിളർപ്പുകൾ പരസ്‌പരം ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ജനാധിപത്യങ്ങൾ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുന്നു എന്നാണ്.

‘നിങ്ങൾക്ക് ഇതിനെ ഒരു ദുരന്തനിവാരണ പദ്ധതി എന്ന് വിളിക്കാം’

ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഐക്യത്തിന് ഭീഷണിയാണോ?

അതാണ് എൻ്റെ ആശങ്ക. ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തിനോ പാർട്ടിക്കോ അത് എന്ത് ചെയ്യുന്നു എന്നതല്ല ചോദ്യം. ഇന്ത്യയുടെ ഐക്യത്തിനും അഖണ്ഡതക്കും അത് എന്ത് ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ചോദ്യം.

ഇന്ത്യയിൽ ഒരു അലിഖിത ഫെഡറൽ കരാർ ഉണ്ട്- ആധിപത്യമില്ലാത്ത ഒരു കരാർ. നിങ്ങൾ എന്നെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയില്ല; ഞാൻ നിങ്ങളെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയില്ല.

ഈ ഡീലിമിറ്റേഷൻ ആ കോം‌പാക്റ്റ് ലംഘിക്കുന്നതിന് അടുത്താണ്.

എൻ്റെ നിർദ്ദേശം ലളിതമാണ്: ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെയും നിലവിലുള്ള വിഹിതം ശാശ്വതമായി മരവിപ്പിക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് വേണമെങ്കിൽ സീറ്റുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുക, പക്ഷേ അനുപാതങ്ങൾ അതേപടി നിലനിർത്തുക.

ജെറിമാൻഡറിംഗിന് എതിരെ എന്തെല്ലാം സുരക്ഷാ മാർഗങ്ങളുണ്ട്?

സീറ്റ് വിഭജനത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു വിഷയമാണ് ഗെറിമാൻഡറിംഗ്. അതിരുകൾ എങ്ങനെ വരക്കുന്നു എന്നതുമായി ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജെറിമാൻഡറിംഗ് സാധാരണമല്ലായിരുന്നു എന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ അത് മാറി.

അസമിലും ജമ്മു കാശ്‌മീരിലും നോക്കിയാൽ, അമേരിക്കയിൽ സംഭവിക്കുന്നതിനേക്കാൾ മോശമാണ് അവിടെ ചെയ്‌തിരിക്കുന്നത്.

അവർ മൂന്ന് സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചു- പാക്കിംഗ്, ക്രാക്കിംഗ്, സ്റ്റാക്കിംഗ്.

പാക്കിംഗ് എന്നാൽ പ്രതിപക്ഷ വോട്ടർമാരെ ഒരു സീറ്റിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുക എന്നാണ്.
ക്രാക്കിംഗ്, വിള്ളൽ വീഴ്ത്തുക എന്നാൽ അവയെ ഒന്നിലധികം സീറ്റുകളായി വിഭജിക്കുക എന്നാണ്. സ്റ്റാക്കിംഗ് എന്നാൽ അനുകൂലമായ സെഗ്‌മെന്റുകൾ സംയോജിപ്പിക്കുക എന്നാണ്. സ്വാഭാവിക അതിരുകൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടു. മണ്ഡലങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യക്ക് ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ നിയമ ചട്ടക്കൂട് ഇല്ല എന്നതാണ് പ്രശ്‌നം. ഡീലിമിറ്റേഷൻ തീരുമാനങ്ങളെ കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങളൊന്നുമില്ല.

അത് വളരെ അപകടകരമായ ഒരു സംയോജനമാണ്.

ഇത് രാഷ്ട്രീയ അരക്ഷിതാവസ്ഥ മൂലമാണോ?

അവരുടെ മനസിൽ എന്താണെന്ന് എനിക്കറിയില്ല.

എന്നാൽ (2024 -ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നരേന്ദ്രമോദി പ്രചാരണം 400ൽ അധികം സീറ്റുകൾ നേടുമെന്ന് ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചപ്പോൾ 240 സീറ്റുകൾ മാത്രം നേടിയപ്പോൾ) ഒരു വൻ വിജയം പ്രവചിച്ചതിന് ശേഷം നിങ്ങൾക്ക് പരാജയം സംഭവിച്ചാൽ, ഭാവിയിൽ അത്തരമൊരു സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ ആസൂത്രണം ഉണ്ടാകും.

നിങ്ങൾക്ക് ഇതിനെ ഒരു ദുരന്തനിവാരണ പദ്ധതി എന്ന് വിളിക്കാം.

ഈ മോഡൽ ഇപ്പോൾ ദേശീയതലത്തിൽ പ്രചാരത്തിൽ വരാൻ തയ്യാറാണെന്ന് നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടോ?

അതെ, എനിക്ക് സംശയമില്ല.

ഈ വിദ്യകൾ പരീക്ഷിച്ചു നോക്കിയിട്ടുണ്ട്. അവയെ വലുതാക്കുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമല്ല.

എനിക്ക്, വരും ദിവസങ്ങളിലെ പ്രധാന ആശങ്കകളിൽ ഒന്നാണിത്- വേണ്ടത്ര ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഒന്നുകൂടിയാണിത്.

അഭിമുഖം, ക്രെഡിറ്റ്: പ്രസന്ന ഡി സോർ/ Rediff- ചിത്രം: അസമിലെ ദിബ്രുഗഡിലുള്ള മനോഹരി ടീ എസ്റ്റേറ്റിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി. ഫോട്ടോ: ദയ കടപ്പാട് @narendramodi/X