ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് പുറത്ത് യുഎസ് നാവിക ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തുകയും യുദ്ധത്തിന് ശേഷം യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സുമായുള്ള (യുഎഇ) ബന്ധം വഷളാവുകയും ചെയ്‌തു. സാഹചര്യത്തിൽ, ഇറാൻ തങ്ങളുടെ വ്യാപാര താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി പാകിസ്ഥാനുമായി ഒരു പ്രധാന കരാർ സജീവമാക്കി.
യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ്, ഇറാൻ ആഗോള വ്യാപാരത്തിനായി യുഎഇ തുറമുഖങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ജബൽ അലിയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ യുഎസ് ഉപരോധവും പ്രാദേശിക സംഘർഷങ്ങളും കാരണം, ഇറാൻ പാകിസ്ഥാൻ വഴിയുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതത്തിന് അംഗീകാരം നൽകി.
തസ്നിം ന്യൂസ് ഏജൻസി റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, പാകിസ്ഥാൻ തങ്ങളുടെ പ്രദേശത്തിലൂടെയും തുറമുഖങ്ങളിലൂടെയും ഇറാനിലേക്കുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതം ഔദ്യോഗികമായി അനുവദിച്ചു. ഇത് കറാച്ചി, പോർട്ട് കാസിം, ഗ്വാദർ എന്നിവ ഇറാനിലേക്കുള്ള പുതിയ ലോജിസ്റ്റിക്‌സ് ഗേറ്റ്‌വേകളാക്കി.
2008 -ലെ ഉഭയകക്ഷി റോഡ് ഗതാഗത കരാറിൻ്റെ പുനരാരംഭം
ഇസ്ലാമാബാദിലെ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം ഏപ്രിൽ 25ന് “പാകിസ്ഥാൻ പ്രദേശത്തിലൂടെയുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതം സംബന്ധിച്ച ഉത്തരവ് 2026” പുറപ്പെടുവിച്ചു. അത് ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ടെഹ്‌റാനും ഇസ്ലാമാബാദും തമ്മിൽ മുമ്പ് ഒരിക്കലും ഉപയോഗിക്കാത്ത 2008 ലെ ഉഭയകക്ഷി റോഡ് ഗതാഗത കരാറിനെ ഈ പുതിയ ഉത്തരവ് അടിസ്ഥാനപരമായി സജീവമാക്കുന്നു. ഈ ഉത്തരവിന് കീഴിൽ ആകെ ആറ് കര റൂട്ടുകൾ തുറന്നു.
ഈ റൂട്ടുകൾ മൂന്ന് പ്രധാന പാകിസ്ഥാൻ തുറമുഖങ്ങളെ ബലൂചിസ്ഥാൻ വഴി രണ്ട് പ്രധാന ഇറാനിയൻ അതിർത്തി ക്രോസിംഗുകളായ ഗാബ്ദ്, തഫ്‌താൻ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ് ഷെരീഫുമായി ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾക്കായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ച്ചി ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശിക്കുന്നതിനിടെ ആണ് പ്രഖ്യാപനം.
ഗതാഗത ചെലവിലും സമയത്തിലും കുറവ്
പാകിസ്ഥാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശകലനമനുസരിച്ച്, ഗ്വാദർ-ഗബ്ദ് ഇടനാഴി ഈ നിർദ്ദിഷ്ട റൂട്ടുകളിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ്. ഇത് ഇറാനിയൻ അതിർത്തിയിലേക്കുള്ള യാത്രാ സമയം വെറും രണ്ടോ മൂന്നോ മണിക്കൂറായി കുറക്കുന്നു. കൂടാതെ, കറാച്ചി വഴിയുള്ള പരമ്പരാഗത റൂട്ടുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഈ പുതിയ റൂട്ട് ഗതാഗത ചെലവ് 45 മുതൽ 55 ശതമാനം വരെ കുറയ്ക്കുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇറാനിയൻ ചരക്കുകളുടെ ഈ നീക്കം പാകിസ്ഥാന് ഗണ്യമായ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ നൽകുന്നു, അതിൻ്റെ തുറമുഖങ്ങൾ പ്രധാന വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളായി ഉയർന്നുവരുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ തുറമുഖങ്ങളുടെ ശേഷി
നിലവിൽ, കറാച്ചിയും പോർട്ട് കാസിമും ചേർന്ന് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 42 ദശലക്ഷം ടൺ ചരക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. കൂടാതെ അധിക ചരക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ധാരാളം സാധ്യതയുമുണ്ട്. വ്യവസായ ഡാറ്റ പ്രകാരം, യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ട എല്ലാ ചരക്കുകളുടെയും ഏകദേശം 75 ശതമാനം കറാച്ചി തുറമുഖം മാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്.
ചൈന- പാകിസ്ഥാൻ സാമ്പത്തിക ഇടനാഴിയുടെ (സിപിഇസി) കേന്ദ്രമായി ചൈന ഓവർസീസ് പോർട്ട് ഹോൾഡിംഗ് കമ്പനി നടത്തുന്ന ഗ്വാദർ തുറമുഖം ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖത്തിന് 170 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
ഭൂമി ശാസ്ത്രപരമായി, ഇറാനിയൻ പ്രദേശത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ഈ മൂന്ന് തുറമുഖമാണ് ഗ്വാദർ. ഈ പുതിയ ഗതാഗത പാത സജീവമാക്കുന്നത് ഇറാനെ യുഎസ് സമുദ്ര ഉപരോധം മറികടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. അതേസമയം, പാകിസ്ഥാന് അവരുടെ തുറമുഖങ്ങളിലൂടെ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വ്യാപാരം നടത്താനും അവസരം നൽകുന്നു.