കാൽപ്പന്തിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക് അതൊരു ആനന്ദകലയാണ്. “ഫുട്ബോൾ കാളപ്പോരുപോലെയല്ല, ഇവിടെയാരും മരിക്കുന്നില്ല” എന്ന് വിശ്വസിച്ച താരമായിരുന്നു കൊളംബിയയുടെ ആന്ദ്രെ എസ്കോബാർ. കളിക്കളത്തിലെ പെരുമാറ്റത്തിലും സഹിഷ്ണുതയിലും അയാൾ എന്നും മാതൃകയായിരുന്നു. എന്നാൽ കളിയും ജീവിതവും ഒന്നാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച ആ ശാന്തനായ പ്രതിരോധനിരക്കാരന് തന്റെ വാക്കുകൾ പിഴച്ചുപോയി.
കാൽപ്പന്ത് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വേദനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അധ്യായമായി അയാളുടെ ജീവിതം മാറി. മൈതാനത്തെ ഒരു ചെറിയ പിഴവ് അയാളുടെ ജീവനെടുക്കുന്നതിലേക്കാണ് നയിച്ചത്. ഓരോ ലോകകപ്പ് വരുമ്പോഴും കളിപ്രേമികൾ ആ സെൽഫ് ഗോളിന്റെ ഇരമ്പലുകൾ ഓർക്കുന്നു.
എസ്കോബാറിന്റെ ഈ ദുരന്തത്തിന് പിന്നിൽ അന്നത്തെ കൊളംബിയയുടെ അരക്ഷിതാവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയകളുടെയും കൊലപാതകങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രമായിരുന്നു ആ രാജ്യം. അധോലോകരാജാവ് പാബ്ലോ എസ്കോബാറിന്റെ സാമ്രാജ്യവും നിരവധി സായുധ സംഘങ്ങളും അവിടെ ഭീകരാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.
ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും കൊളംബിയൻ ജനതയുടെ സിരകളിൽ ഫുട്ബോൾ ലഹരിയായി പടർന്നു. മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയകൾ പല ക്ലബ്ബുകളെയും ടൂർണമെന്റുകളെയും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഫുട്ബോൾ അവിടെ അതിവേഗം വളരുകയായിരുന്നു. ഈ കലുഷിതമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലാണ് കൊളംബിയൻ ഫുട്ബോളിന്റെ സുവർണ്ണതലമുറ ഉദിച്ചുയരുന്നത്.
രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതകൾക്കിടയിലും 1990-ലെ ലോകകപ്പിൽ കൊളംബിയ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു. യു.എ.ഇയെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും കരുത്തരായ പശ്ചിമ ജർമ്മനിയെ സമനിലയിൽ തളയ്ക്കുകയും ചെയ്ത അവർ പ്രീ-ക്വാർട്ടറിലേക്ക് യോഗ്യത നേടി. ആ ടൂർണമെന്റിലെ പ്രകടനം രാഷ്ട്രീയമായി തകർന്ന രാജ്യത്തിന് വലിയ ഉണർവ് നൽകി. വാൾഡറാമ, ഹിഗ്വിറ്റ, അസ്പ്രില്ല തുടങ്ങിയ പ്രതിഭകൾക്കൊപ്പം എസ്കോബാറും ആരാധകരുടെ പ്രിയങ്കരനായി മാറി. ശാന്തമായ പ്രതിരോധ ശൈലിയിലൂടെ എസ്കോബാർ ടീമിന്റെ വിശ്വസ്തനായ കാവൽക്കാരനായി. മൈതാനത്ത് വിസ്മയങ്ങൾ തീർത്ത ഈ സംഘം ലോകകപ്പ് കിരീടം നേടാൻ പോലും പ്രാപ്തരാണെന്ന് പലരും വിശ്വസിച്ചു തുടങ്ങി.
1994-ലെ ലോകകപ്പിന് മുന്നോടിയായി കൊളംബിയൻ ടീം തങ്ങളുടെ പാരമ്യത്തിലായിരുന്നു. 1991 മുതൽ 1993 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ കളിച്ച 26 മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ മാത്രമാണ് അവർ പരാജയപ്പെട്ടത്. യോഗ്യതാ റൗണ്ടിൽ കരുത്തരായ അർജന്റീനയെ എതിരില്ലാത്ത അഞ്ച് ഗോളുകൾക്ക് തകർത്തത് ലോകത്തെ തന്നെ ഞെട്ടിച്ചു. സാക്ഷാൽ പെലെ പോലും കൊളംബിയയാണ് ലോകകപ്പിലെ ഫേവറൈറ്റുകളെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ അമേരിക്കയിലേക്ക് വിമാനം കയറിയ ടീമിന് പക്ഷേ അവിടെ കാത്തിരുന്നത് തീർത്തും അപ്രതീക്ഷിതമായ തിരിച്ചടികളായിരുന്നു. മൈതാനത്തെ മികവിനേക്കാൾ നാട്ടിലെ സാഹചര്യങ്ങളാണ് അവരെ തളർത്തുകയായിരുന്നു.
ലോകകപ്പ് തുടങ്ങുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പാബ്ലോ എസ്കോബാർ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കൊളംബിയയെ വീണ്ടും ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന് സമാനമായ സാഹചര്യത്തിലേക്ക് തള്ളിയിട്ടു. കൊലപാതകങ്ങളും കവർച്ചകളും രാജ്യത്ത് അനിയന്ത്രിതമായി വർദ്ധിച്ചു. ടീമിലെ കളിക്കാരനായ ലൂയിസ് ഹെരേരയുടെ മകനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഭവങ്ങൾ ടീമിനെ മാനസികമായി ബാധിച്ചു.
ഇത്തരമൊരു സമ്മർദ്ദത്തിലാണ് കൊളംബിയ ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടത്തിലെ ആദ്യ മത്സരത്തിന് ഇറങ്ങിയത്. ആദ്യ കളിയിൽ റൊമാനിയയോട് ഒന്നിനെതിരെ മൂന്ന് ഗോളുകൾക്ക് അവർ പരാജയപ്പെട്ടു. രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ ആതിഥേയരായ അമേരിക്കയെ നേരിടുമ്പോൾ ജയം അനിവാര്യമായിരുന്നു.
അമേരിക്കയ്ക്കെതിരായ മത്സരത്തിന്റെ 34-ാം മിനിറ്റിലാണ് ആ വിധിനിർണ്ണായകമായ ദുരന്തം സംഭവിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ താരം ജോൺ ഹാർക്സ് നൽകിയ ഒരു ക്രോസ് തടയാൻ ശ്രമിച്ച എസ്കോബാറിന് പിഴച്ചു. പന്ത് പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനിടയിൽ അയാളുടെ കാലിൽ തട്ടി സ്വന്തം ഗോൾവലയിലേക്ക് തന്നെ പതിച്ചു. സ്ഥാനം തെറ്റിയ ഗോൾകീപ്പർക്ക് ആ പന്ത് തടയാൻ സാധിച്ചില്ല. ആ നിമിഷം സ്റ്റേഡിയം മുഴുവൻ നിശബ്ദമായി. ലോകം ആരാധിക്കുന്ന പ്രതിരോധ നിരക്കാരൻ തന്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ അബദ്ധം പ്രവർത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. സെൽഫ് ഗോളടിച്ച എസ്കോബാർ അതീവ നിരാശയോടെയാണ് മൈതാനത്ത് നിന്നത്.
ആ മത്സരത്തിൽ ഒന്നിനെതിരെ രണ്ട് ഗോളുകൾക്ക് കൊളംബിയ അമേരിക്കയോട് പരാജയപ്പെട്ടു. ഗ്രൂപ്പിലെ അവസാന മത്സരത്തിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും അത് അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ മതിയാകുമായിരുന്നില്ല. ഗ്രൂപ്പിലെ അവസാന സ്ഥാനക്കാരായി കൊളംബിയ ടൂർണമെന്റിൽ നിന്ന് പുറത്തായി. പരാജയത്തിന്റെ ഭാരവും ഭീഷണികളുമായി ടീം നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. എങ്കിലും “ജീവിതം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല, നമുക്ക് മുന്നോട്ട് പോയേ പറ്റൂ” എന്ന ശുഭപ്രതീക്ഷയിലാണ് എസ്കോബാർ നാട്ടിലെത്തിയത്. എന്നാൽ വിധിയുടെ തീരുമാനം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. തോൽവിയുടെ പക വീഴ്ത്താൻ കാത്തിരുന്നവർ എസ്കോബാറിനെ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നു.
ജൂലൈ ഒന്നിന് രാത്രി സുഹൃത്തുകൾക്കൊപ്പം മെഡലിനിലെ ഒരു നൈറ്റ് ക്ലബ്ബിൽ പോയ എസ്കോബാറിന് അത് അവസാന രാത്രിയായി. പുലർച്ചെ മൂന്ന് മണിയോടെ അവിടെ വെച്ച് ഒരു സംഘം ആളുകൾ താരവുമായി തർക്കത്തിലേർപ്പെട്ടു. കടുത്ത വാക്പോരിനൊടുവിൽ അവർ എസ്കോബാറിന് നേരെ തോക്ക് ചൂണ്ടി നിറയൊഴിച്ചു. നെഞ്ചിൽ നിരവധി വെടിയുണ്ടകളേറ്റ് ആ പ്രതിഭ വീണു. ഓരോ തവണ വെടിയുതിർക്കുമ്പോഴും അവർ “ഗോൾ” എന്ന് അലറിവിളിച്ചു എന്നത് ക്രൂരതയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും ആ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായില്ല.
ആന്ദ്രെ എസ്കോബാറിന്റെ മരണം കായിക ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കറുത്ത അധ്യായങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഒരു കളിക്കളത്തിലെ പിഴവിന് ചോരകൊണ്ട് കണക്കുതീർത്ത ക്രൂരതയാണിത്. ഫുട്ബോളിനെ സ്നേഹത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും കലയായി കണ്ട ആ മനുഷ്യൻ ഒടുവിൽ ആ കളിയുടെ പേരിൽ തന്നെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. മയക്കുമരുന്ന് മാഫിയകളുടെ പകയും ചൂതാട്ട കേന്ദ്രങ്ങളുടെ നഷ്ടവും ഈ കൊലപാതകത്തിന് കാരണമായെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ ഒരു രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് കാവലിരുന്നവൻ എന്നന്നേക്കുമായി നിശബ്ദനായി. കളിക്കളങ്ങൾ വെറുപ്പിനുള്ളതല്ലെന്ന എസ്കോബാറിന്റെ വാക്കുകൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്.
ഇന്ന് 32 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷവും എസ്കോബാർ ഒരു ഉണങ്ങാത്ത മുറിവായി കാൽപ്പന്ത് ചരിത്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഓരോ ലോകകപ്പ് വരുമ്പോഴും ആ സെൽഫ് ഗോളിന്റെയും അതിനുപിന്നാലെ നടന്ന ദുരന്തത്തിന്റെയും ഓർമ്മകൾ പുതുക്കപ്പെടുന്നു. ഫുട്ബോൾ അതിരുകളില്ലാത്ത ആനന്ദത്തിന്റെ കലയാണെന്ന് ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ച ആ താരം ഇന്നും കളിപ്രേമികളുടെ മനസ്സിലുണ്ട്. ആ ആനന്ദകല ഒരിക്കലും അണയാതിരിക്കട്ടെ എന്നതാണ് ആരാധകരുടെ പ്രാർത്ഥന.
