ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പരിശീലന കൗൺസിൽ (NCERT) പുതുതായി അവതരിപ്പിച്ച ഒമ്പതാം ക്ലാസ് സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര പാഠപുസ്തകത്തിൽ, വേദ കാലഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ബഹുമാനം ലഭിച്ചിരുന്നുവെന്ന് ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനായി മനുസ്മൃതിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വാക്യം ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം കാലക്രമേണ അവരുടെ സ്ഥാനം ‘ചഞ്ചലതകൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു, കുറഞ്ഞുപോവുകയും ചെയ്തു’ എന്ന് ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
1000 CE വരെയുള്ള രാഷ്ട്രവും സമൂഹവും എന്ന അധ്യായത്തിൽ, വേദകാലഘട്ടത്തെ ‘സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഉയർന്നതും ആദരണീയവുമായ സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടമായി പലപ്പോഴും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്’ എന്ന് പറയുന്നു.
സ്ത്രീകൾ പണ്ഡിതോചിതമായ പഠനത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നും, ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ പുരുഷന്മാരോടൊപ്പം ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നുവെന്നും, പൊതുയോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നും, ഋഗ്വേദത്തിലെ നിരവധി ശ്ലോകങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായി അപല, വിശ്വവര, ഘോഷ, ലോപമുദ്ര എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള സ്ത്രീ ഋഷിമാരുടേതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നുവെന്നും അതിൽ പറയുന്നു.
പാഠപുസ്തകത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: ‘വേദകാലത്തിന് ശേഷം രചിക്കപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും സ്ത്രീകളെ ബഹുമാനിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം പ്രകടമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, മനുസ്മൃതി പരാമർശിക്കുന്നത്…’
തുടർന്ന് അത് മനുസ്മൃതി 3.56 പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു: ‘സ്ത്രീകൾ എവിടെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ അവിടെ ദേവന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, അവർ ബഹുമാനിക്കപ്പെടാത്തിടത്ത് എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും ഫലശൂന്യമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടുന്നു.’
സ്ത്രീകളെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചുള്ള വാക്യം പാഠപുസ്തകത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നു. പിന്നീട് പദവി കുറയുന്നതായി കുറിപ്പുകൾ സാമൂഹികവും നിയമപരവുമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രതിപാദിക്കുന്ന പുരാതന സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥമായ മനുസ്മൃതി, ജാതിയെയും ലിംഗഭേദത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അതിൻ്റെ വ്യവസ്ഥകളെ ചൊല്ലി വളരെക്കാലമായി ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്.
എന്നിരുന്നാലും, വാക്യം ഉദ്ധരിച്ച ഉടനെ, സ്ത്രീകളുടെ പദവി മാറ്റമില്ലാതെ തുടർന്നില്ലെന്ന് പാഠപുസ്തകം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
‘കാലക്രമേണ, സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയതോടെ സ്ത്രീകളുടെ സ്ഥാനവും റോളുകളും ചാഞ്ചാടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ഗാർഹിക മാനേജ്മെന്റ്, കൃഷി, കരകൗശലവസ്തുക്കൾ, മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സ്ത്രീകൾ തുടർന്നും സംഭാവന നൽകിയതിന് നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങളുണ്ട്.’
ഗുപ്ത- വകാടക കാലഘട്ടത്തിലെ സാഹിത്യ കൃതികൾ വിദ്യാസമ്പന്നരായ സ്ത്രീകളെ കലകളിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ളവരായി ചിത്രീകരിക്കുന്നുവെന്നും, ചരിത്രരേഖകൾ ഭരണത്തിലും മതപരമായ രക്ഷാകർതൃത്വത്തിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച രാജ്ഞികളെ കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു എന്നുമാണ് ഈ അധ്യായം പിൽക്കാല കാലഘട്ടങ്ങളിലെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കുന്നത്.
വാകാടക രാജ്യത്തിൻ്റെ റീജന്റായി ഭരിച്ചിരുന്ന പ്രഭാവതി ഗുപ്തയെ കുറിച്ച് ഇത് പരാമർശിക്കുന്നു. കൂടാതെ സമൂഹത്തിലും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും സജീവ പങ്കാളികളായി സംഘ സാഹിത്യത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകളെ എടുത്തുകാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആദ്യകാല വർണ്ണം ജനനവുമായിട്ടല്ല, മറിച്ച് വേഷങ്ങളുമായിട്ട് ആയിരുന്നുവെന്ന് പുസ്തകം പറയുന്നു
അതേ അദ്ധ്യായം വർണ്ണ, ജാതി എന്നീ ആശയങ്ങളെ പുനഃപരിശോധിക്കുകയും, ആദ്യകാല വേദ സമൂഹത്തിലെ സാമൂഹിക സ്വത്വം ജനനം കൊണ്ട് മാത്രം നിർണയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
‘ജനനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു നിശ്ചിത സാമൂഹിക പദവിയും ആദ്യകാല വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. പകരം, വംശീയത, ഉപഗ്രൂപ്പ്, പ്രദേശം, ഗ്രാമ ബന്ധം, ഭാഷ, തൊഴിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി സങ്കീർണവും ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യുന്നതുമായ ഘടകങ്ങളാൽ സാമൂഹിക സ്വത്വം രൂപപ്പെട്ടുവെന്ന് പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.’
‘ഞാൻ ഒരു കവിയാണ്; എൻ്റെ അച്ഛൻ ഒരു വൈദ്യനാണ്; എൻ്റെ അമ്മ ധാന്യം പൊടിക്കുന്നവളാണ്’ എന്ന ശ്ലോകം ഉദ്ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഋഗ്വേദത്തിൽ നിന്നുള്ള തെളിവുകൾ ഒരേ കുടുംബത്തിനുള്ളിൽ പോലും തൊഴിൽ വൈവിധ്യത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നുവെന്ന് പുസ്തകം പറയുന്നു.
സാമൂഹിക ക്രമത്തിൻ്റെ പരിണാമത്തെ വിശദീകരിച്ചു കൊണ്ട്, നാല് വർണ്ണങ്ങൾ ക്രമേണ പ്രത്യേക വേഷങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയെന്ന് പാഠപുസ്തകം പറയുന്നു. എന്നാൽ ഈ വിഭാഗങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ കർക്കശമായതിനേക്കാൾ പ്രവർത്തനപരം ആയിരുന്നുവെന്ന് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
‘അങ്ങനെ, വർണ്ണം എന്ന ആശയം അറിവിന് ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവി നൽകുകയും തുടർന്ന് രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സമ്പത്തും നൽകുകയും ചെയ്ത ഒരു മൂല്യവ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയും ഉള്ളതായിരുന്നു.’
സാമൂഹിക ചലനാത്മകതക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളും ലിഖിതങ്ങളും
പദവി ജനനത്തെക്കാൾ കർമ്മങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് അടിവരയിടാൻ ബുദ്ധമത സൂത്ത നിപാതയെയും അത് ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
‘ഒരു ജാതിഭ്രഷ്ടനും ജന്മം കൊണ്ട് അങ്ങനെയാകില്ല, മറിച്ച് അവൻ്റെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ്. ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവൻ്റെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് അങ്ങനെയാകുന്നത്.’
കാലക്രമേണ, സമുദായങ്ങൾക്ക് ഇടയിലുള്ള മിശ്രവിവാഹം, അന്തർ- വിവാഹം, പ്രദേശിക വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം ജാതി എന്ന ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക ഘടന ഉയർന്നുവന്നുവെന്ന് അദ്ധ്യായം പറയുന്നു.
‘വർണ്ണങ്ങളുടെ എണ്ണം നാലായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ജാതികളുടെ എണ്ണത്തിൽ യാതൊരു നിയന്ത്രണവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല . പുതിയ സാമൂഹിക ഗ്രൂപ്പുകളും തൊഴിലുകളും വികസിച്ചതോടെ, ജാതികളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.’
വർണ്ണവും ജാതിയും ‘എല്ലായ്പ്പോഴും കർക്കശമായ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളായിരുന്നില്ല’ എന്നും പാഠപുസ്തകം പരാമർശിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭരണാധികാരികളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളും പിൽക്കാല ലിഖിതങ്ങളിൽ തൊഴിൽപരമായ ചലനാത്മകതയുടെ തെളിവുകളും ഉദ്ധരിക്കുന്നു. -ഉറവിടം: ANI
