ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്ന ഇന്ത്യ, ഇന്ന് ആരെയും അമ്പരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു ആഗോള പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി ഹബ്ബായി വേഗത്തിൽ മാറുകയാണ്. പ്രതിരോധ സ്വയംപര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നയപരമായ മാറ്റങ്ങളും സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ സൈനിക സുരക്ഷയെയും നയതന്ത്ര മുൻഗണനകളെയും പൂർണ്ണമായും പുനർനിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്ന നിർണ്ണായകമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലേക്കാണ് ഇന്ത്യ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. തദ്ദേശീയ രൂപകൽപ്പനയിലും നിർമ്മാണത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ ഈ വളർച്ച ഇന്ത്യയെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിരോധ വിപണിയിലെ പ്രധാന ശക്തിയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഇന്ത്യ കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ പ്രതിരോധ രംഗത്തെ ചരിത്രപരമായ അടയാളപ്പെടുത്തലുകളാണ്. ഈ വർഷം 1.78 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ വാർഷിക പ്രതിരോധ ഉത്പാദനമാണ് രാജ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയത്, ഇത് 2013-14 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഏകദേശം നാല് മടങ്ങ് വർദ്ധനവാണ് കാണിക്കുന്നത്. കയറ്റുമതി വിഹിതം 2013-14 ലെ 686 കോടി രൂപയിൽ നിന്നും 2025-26 ൽ 38,424 കോടി രൂപയായി കുതിച്ചുയർന്നു. ഇതിൽ സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ സംഭാവന 42,000 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നത് തദ്ദേശീയമായ കൂടുതൽ കമ്പനികൾ ഈ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവരുന്നതിന്റെ തെളിവാണ്.
‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി നടപ്പിലാക്കിയ അതിശക്തമായ ഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളാണ് ഈ മാറ്റത്തിന് പ്രധാന കാരണമായത്. അഞ്ച് ‘പോസിറ്റീവ് തദ്ദേശീയവത്കരണ പട്ടികകളിലൂടെ’ ഉയർന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകളുള്ള മിസൈലുകൾ, റഡാറുകൾ ഉൾപ്പെടെ 5,500-ലധികം പ്രതിരോധ ഉത്പന്നങ്ങൾ വിദേശത്ത് നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യ കർശനമായി നിരോധിച്ചു. കൂടാതെ, വിദേശ നിക്ഷേപം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി എഫ്.ഡി.ഐ (FDI) പരിധി ഓട്ടോമാറ്റിക് റൂട്ടിലൂടെ 74 ശതമാനമായും സർക്കാർ അനുമതിയോടെ 100 ശതമാനമായും വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
പ്രതിരോധ ഉത്പാദനം എളുപ്പമാക്കുന്നതിനായി 2021-ൽ ഓർഡിനൻസ് ഫാക്ടറി ബോർഡ് (OFB) പിരിച്ചുവിട്ട് പകരം ഏഴ് പുതിയ പ്രതിരോധ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ (DPSU) രൂപീകരിച്ചത് വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കി. ഇതിനൊപ്പം ആഭ്യന്തര ഗവേഷണ മേഖലയെ സജീവമാക്കാൻ പ്രതിരോധ ഗവേഷണ ബജറ്റിന്റെ 25 ശതമാനം സ്വകാര്യ വ്യവസായങ്ങൾക്കും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കുമായി സർക്കാർ തുറന്നു നൽകി. ഐഡെക്സ് (iDEX), അദിതി (ADITI) തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളിലൂടെ പുതിയ സംരംഭകർക്ക് ധനസഹായവും സാങ്കേതിക പിന്തുണയും ഉറപ്പാക്കി.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ചെറിയ തോതിലുള്ള ഫാക്ടറികളിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന പ്രതിരോധ നിർമ്മാണം, സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം വിദേശ ഇറക്കുമതിയെയാണ് പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. 1950-കളിൽ 70 ശതമാനത്തിലധികം ആയുധങ്ങൾക്കായി പുറംരാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യ, 1999-ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിന് ശേഷമാണ് സംഭരണ നയങ്ങളിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നത്. ഡിഫൻസ് അക്വിസിഷൻ കൗൺസിൽ (DAC) ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചത് പ്രതിരോധ നയങ്ങൾ ആധുനികവത്കരിക്കാൻ സഹായിച്ചു.
1959-ൽ ഘാനയിലേക്ക് വിമാനങ്ങൾ കയറ്റി അയച്ചുകൊണ്ട് തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി ചരിത്രം ഇന്ന് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്ന ബ്രഹ്മോസ് മിസൈൽ കരാറുകളിൽ എത്തിനിൽക്കുന്നു. ഫിലിപ്പീൻസുമായുള്ള 375 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ ബ്രഹ്മോസ് കരാറും ആർമേനിയയ്ക്ക് നൽകുന്ന പിനാക റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചറുകളും ആകാശ് മിസൈലുകളും ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വസ്തത വർദ്ധിപ്പിച്ചു. നിലവിൽ യു.എസ്.എ, ഫ്രാൻസ് ഉൾപ്പെടെ 80-ലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇന്ത്യ പ്രതിരോധ സാമഗ്രികൾ കയറ്റി അയക്കുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യയുടെ ഈ അപൂർവ്വ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികളുടെ ധീരമായ തീരുമാനങ്ങളുണ്ട്. നെഹ്റുവിന്റെ കാലത്ത് ഡി.ആർ.ഡി.ഒ രൂപീകരിച്ചത് മുതൽ മോദി സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ ചീഫ് ഓഫ് ഡിഫൻസ് സ്റ്റാഫ് (CDS) പദവി സൃഷ്ടിച്ചത് വരെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഇതിൽ നിർണ്ണായകമാണ്. ‘മേക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ പദ്ധതിയിലൂടെ പ്രതിരോധ ബജറ്റും ഉത്പാദന സംവിധാനങ്ങളും തദ്ദേശീയ കമ്പനികൾക്കായി പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിച്ചത് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ദൃഢമായ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലമാണ്.
2029-ഓടെ ആഭ്യന്തര പ്രതിരോധ ഉത്പാദനം 3 ലക്ഷം കോടി രൂപയായും ആകെ കയറ്റുമതി 50,000 കോടി രൂപയായും ഉയർത്തുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം. സ്വന്തമായി യുദ്ധവിമാന എൻജിനുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന കാവേരി എൻജിൻ പ്രോഗ്രാമിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിലേക്ക് രാജ്യം കടക്കുകയാണ്. ഡ്രോൺ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലും കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിലും കൈവരിച്ച മുന്നേറ്റങ്ങൾ വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള സ്വാധീനം കൂടുതൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
