ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ പുതിയ സമുദ്രപാതക്ക് നീക്കം; ഒമാനുമായി ധാരണയിലെന്ന് ഇറാൻ

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം സുഗമമാക്കുന്നതിൻ്റെ ഭാഗമായി ഒമാനുമായി പുതിയ കടൽ പാത കരാറിന് അന്തിമ രൂപം നൽകി വരുന്നതായി ഇറാൻ്റെ സുപ്രധാന അവകാശവാദം. കരാർ അന്തിമ ഘട്ടത്തിലാണെങ്കിലും, മേഖലയിലെ യു.എസ്. നാവിക ഉപരോധവും സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളും തുടരുന്നിടത്തോളം കടൽ പാത പൂർണ്ണമായും സുരക്ഷിതമാണെന്ന് പറയാനാകില്ലെന്നും ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി.

പ്രധാന വിവരങ്ങൾ

ഒമാനുമായുള്ള ചർച്ചകൾ അന്തിമ ഘട്ടത്തിൽ: പുതിയ കടൽ പാത സംബന്ധിച്ച ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ കോർഡിനേറ്റുകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ പൂര്‍ണ്ണ ധാരണയായതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് എസ്മായിൽ ബഖായ് വ്യക്തമാക്കി. എങ്കിലും കരാറിൻ്റെ സാങ്കേതിക വിശദാംശങ്ങൾ ഇതുവരെ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല.

താൽക്കാലിക ക്രമീകരണം: ഒമാനുമായി ഉണ്ടാക്കിയ പുതിയ കടൽ പാത താൽക്കാലിക ക്രമീകരണം മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ ഉപമന്ത്രി കാസിം ഗാരിബാബാദി അറിയിച്ചു. ഈ പാത രണ്ട് മുതൽ നാല് മാസം വരെ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ എന്നാണ് സൂചന.

അമേരിക്കക്കെതിരെ രൂക്ഷ വിമർശനം: ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളിൽ യുഎസ്. ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധവും ആക്രമണാത്മക സൈനിക നീക്കങ്ങളുമാണ് ആഗോള സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിന് തടസ്സമെന്ന് ഇറാൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. നിലവിലെ സംഭവ വികാസങ്ങളിൽ യു.എസോ ഒമാനോ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.

ഗതാഗത ഫീസ് തർക്കം: കടലിടുക്കിലൂടെ പോകുന്ന കപ്പലുകൾ ചരക്കു മൂല്യത്തിൻ്റെ 5 മുതല്‍ 7 ശതമാനം വരെ ഫീസ് നൽകണമെന്നാണ് ഇറാൻ്റെ ആവശ്യം. എന്നാല്‍ ഫീസ് 3 ശതമാനമായി പരിമിതപ്പെടുത്തണമെന്നാണ് ഒമാൻ്റെ നിലപാട്. ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫീസ് ഈടാക്കുന്നതിനെ യു.എസ്. ശക്തമായി എതിര്‍ക്കുന്നു.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൻ്റെ തന്ത്രപ്രധാന പ്രാധാന്യം

ആഗോള എണ്ണ, എൽഎൻജി വ്യാപാരത്തിൻ്റെ ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്ര വ്യാപാര പാതയാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. ഫെബ്രുവരിയിലെ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് ഇറാൻ ഗതാഗതം കർശനമായി നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ തുടർന്ന് തുറന്നെങ്കിലും, ജൂലൈയിലെ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് ഗതാഗതം വീണ്ടും തടസപ്പെടുകയായിരുന്നു.

ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ മുന്നറിയിപ്പ്

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉടൻ തുറന്നില്ലെങ്കിൽ ഇറാൻ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഓഗസ്റ്റ് 4 ചൊവ്വാഴ്ച കർശന മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ചില പുരോഗതിയുണ്ടെന്ന് അമേരിക്കയും സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യു.എസുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചര്‍ച്ചകളില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.