കനത്ത നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന ഇറാൻ്റെ ആവശ്യം യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഔദ്യോഗികമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. സമീപകാല സൈനിക സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കുള്ള ടെഹ്റാൻ്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ തള്ളിയ ട്രംപ്, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ പുതിയ തലത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാൻ്റെ സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നതിന് പകരം, കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ ഇറാൻ ഭരണകൂടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആക്രമണങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർക്കും പരിക്കേറ്റവർക്കും ടെഹ്റാനാണ് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ടതെന്ന് ട്രംപ് ശക്തമായി വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാൻ്റെ സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളും കടലിടുക്കും
അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും നടത്തിയ സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ മൂലമുണ്ടായ നഷ്ടങ്ങൾക്ക് 300 ബില്യൺ ഡോളർ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നാണ് ഇറാൻ്റെ ആവശ്യം. കൂടാതെ, യുഎസ് സർക്കാരിൻ്റെ കൈവശമുള്ള ഏകദേശം 100 ബില്യൺ ഡോളറിൻ്റെ മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണമെന്നും ടെഹ്റാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിലെ നിർണായക കടൽപാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതുമായി ഈ ആവശ്യങ്ങളെ ഇറാൻ നേതൃത്വം ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഷിംഗ്ടൺ ഈ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കുകയും ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയും സൈനിക ഭീഷണികൾ അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ മാത്രമേ ഷിപ്പിംഗ് സാധാരണ നിലയിലാക്കൂ എന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
ട്രംപിൻ്റെ പ്രതികരണവും എതിർ ആവശ്യങ്ങളും
‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെയാണ് ട്രംപ് ഇറാൻ്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകിയത്. ഇറാൻ്റെ നഷ്ടപരിഹാര അഭ്യർത്ഥനയെ “രസകരമായ ആശയം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, ഭാവിയിലെ ഏത് ചർച്ചകളിലും താൻ എതിർ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.
ചരിത്രപരമായ ആക്രമണങ്ങൾ: 2000-ലെ യുഎസ്എസ് കോൾ ബോംബാക്രമണമുൾപ്പെടെ ഇറാൻ ഉൾപ്പെട്ട സംഘർഷങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അമേരിക്കക്കാരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന് ട്രംപ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
സുലൈമാനിയുടെ വധവും പ്രതിഷേധങ്ങളും: അന്തരിച്ച ഇറാനിയൻ കമാൻഡർ ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ കാലത്തുണ്ടായ സംഭവങ്ങളും, കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇറാൻ സർക്കാർ കൊലപ്പെടുത്തിയ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് അർഹമായ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് മാസത്തിനിടെ മാത്രം 52,000 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്: അനിശ്ചിതത്വം
യുദ്ധനഷ്ടങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം, മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ വിട്ടുകൊടുക്കൽ തുടങ്ങിയ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ ജലപാത അടച്ചിടുമെന്ന് ഇറാൻ്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡുകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നതുവരെ കടലിടുക്ക് ഒരു “യുദ്ധഭൂമി”യായി തുടരുമെന്നാണ് അവരുടെ പ്രഖ്യാപനം.
എന്നാൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ച് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും ഷിപ്പിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഗുരുതരമായി തടസപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. സംഘർഷം തുടർന്നാൽ ഇറാനെതിരെ “വമ്പിച്ച ബോംബിംഗ് കാമ്പെയ്ൻ” ആരംഭിക്കുമെന്ന് ട്രംപും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മിസൈൽ- ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ വാണിജ്യ ഗതാഗതത്തെ ബാധിച്ചത് ആഗോള തലത്തിൽ വലിയ ആശങ്കയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
