ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിൽ വൻ പുരോഗതി. 25-ാമത് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളുടെ സംഭാഷണം വിജയകരമായി അവസാനിച്ചതായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും അറിയിച്ചു. സമാധാനം, അതിർത്തി നിർണ്ണയം, മാനേജ്മെന്റ് തുടങ്ങിയ എട്ട് പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ചരിത്രപരമായ സമവായമാണ് യോഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവലും, ചൈനയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി വാങ് യിയും ഉന്നതതല യോഗത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി.
പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ
- ന്യായമായ പരിഹാരം: 2005 ലെ രാഷ്ട്രീയ പാരാമീറ്ററുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും സ്വീകാര്യവും ശാശ്വതവുമായ ഒരു പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ ധാരണയായി.
- അതിർത്തി നിർണ്ണയം വേഗത്തിലാക്കും: അതിർത്തി മാനേജ്മെന്റിനായുള്ള വിദഗ്ദ്ധ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ‘ടേംസ് ഓഫ് റഫറൻസ്’ (ToR) അന്തിമമാക്കി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ത്വരിതപ്പെടുത്തും.
- എൽ.എസിയിലെ പിരിമുറുക്കം കുറയ്ക്കും: യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണ രേഖയിൽ (LAC) അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ഡബ്ല്യു.എം.സി.സി (WMCC), പ്രാദേശിക കമാൻഡർ തല യോഗങ്ങൾ എന്നിവ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തും.
- പുതിയ ഹോട്ട്ലൈനുകൾ: സൈന്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം സുഗമമാക്കാൻ കിഴക്കൻ, മധ്യ മേഖലകളിൽ രണ്ട് പുതിയ സൈനിക ഹോട്ട്ലൈൻ ചാനലുകൾ സ്ഥാപിക്കും.
- കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്ര: ഇന്ത്യൻ തീർത്ഥാടകർക്കായുള്ള കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്രയുടെ ബാച്ചുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ചൈനീസ് പക്ഷം തീരുമാനിച്ചു. കൂടാതെ മൂന്ന് നിയുക്ത അതിർത്തി വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളും വീണ്ടും തുറന്നു.
- നദീജല സഹകരണം: അതിർത്തി കടന്നുള്ള നദികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യ-ചൈന വിദഗ്ദ്ധ തല സംവിധാനത്തിന്റെ അടുത്ത യോഗം 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ നടക്കും. ജലശാസ്ത്ര ഡാറ്റ പങ്കിടൽ വിഷയങ്ങൾ ഇതിൽ ചർച്ച ചെയ്യും.
അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ സമാധാനവും ശാന്തിയും നിലനിർത്തുന്നത് ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തിക-സാംസ്കാരിക വളർച്ചയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണെന്ന് യോഗം വിലയിരുത്തി. തുടർന്നുള്ള 26-ാമത് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളുടെ ചർച്ചകൾ 2027-ൽ ഇന്ത്യയിൽ നടക്കും.
