പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷുബ്ധതകൾക്കിടയിൽ, പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി എന്നിവർ ഒപ്പുവെച്ച ‘മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ’ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് പൂർണ്ണ സൈനിക പിന്തുണ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും, ഇറാനുമായി നേരിട്ടുള്ള സംഘർഷം ഒഴിവാക്കാനുള്ള ജാഗ്രതയോടെയുള്ള നയമാണ് ഇസ്ലാമാബാദ് സ്വീകരിക്കുന്നത്.
പ്രധാന വിവരങ്ങൾ
- ചരിത്രപരമായ ത്രികക്ഷി കരാർ: ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് മക്കയിൽ വെച്ച് പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു.
- കൂട്ടായ സുരക്ഷാ തത്വം: സഖ്യത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാജ്യത്തിനെതിരെയുള്ള ആക്രമണം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുമെതിരെയുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി കണക്കാക്കും.
- ഇറാനുമായുള്ള സന്തുലിത നിലപാട്: സൗദി അറേബ്യയുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുമ്പോഴും, ടെഹ്റാനുമായുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം തകരാൻ പാകിസ്ഥാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
- ചെങ്കടലിലെ ആശങ്കകൾ: യെമനിലെ ഹൂത്തി വിമതരുടെ ആക്രമണങ്ങളും ആഗോള വ്യാപാര പാതയായ ബാബ്-എൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധിയുമാണ് ഈ സഖ്യത്തിന് പെട്ടെന്ന് വേഗത നൽകിയത്.
മക്ക കരാറും മന്ത്രിയുടെ പ്രസ്താവനയും
റോം സന്ദർശനവേളയിൽ പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഖ്വാജ മുഹമ്മദ് ആസിഫ് പാകിസ്ഥാന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പുറത്തുനിന്ന് ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ സൗദി അറേബ്യയെ സംരക്ഷിക്കാൻ പാകിസ്ഥാൻ ലഭ്യമായ എല്ലാ സൈനിക വിഭവങ്ങളും വിന്യസിക്കുമെന്നാണ് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയത്.
സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരായ ഹൂത്തികളുടെ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ അദ്ദേഹം ശക്തമായി അപലപിച്ചു. എന്നാൽ യെമനിലെ ഹൂത്തി കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെ പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം നേരിട്ട് സൈനിക നടപടിയിൽ പങ്കാളിയാണോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് അദ്ദേഹം കൃത്യമായ മറുപടി നൽകിയില്ല; പകരം കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരമുള്ള പ്രതിരോധ സഹായം നൽകാൻ രാജ്യം ബാധ്യസ്ഥമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു.
വ്യാപാര പ്രതിസന്ധിയും ഹൂത്തി ഭീഷണിയും
യെമനിലെ ചെങ്കടൽ തീരത്തെ തന്ത്രപ്രധാനമായ മോഖ തുറമുഖവും പ്രമുഖ ദ്വീപുകളും ഹൂത്തികൾ പിടിച്ചെടുത്തത് ആഗോളതലത്തിൽത്തന്നെ ആശങ്ക സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോക വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 12 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ബാബ്-എൽ-മന്ദേബ് കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ ഇത് ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചു. സൗദി എണ്ണക്കപ്പലുകൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമെതിരെയുള്ള നിരന്തരമായ ആക്രമണങ്ങളാണ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളെ പുതിയൊരു സുരക്ഷാ കൂട്ടായ്മയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
നയതന്ത്ര ബാലൻസിങ്: ഇറാനുമായി യുദ്ധമില്ല
സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് സൈനിക പിന്തുണ നൽകുമ്പോൾ തന്നെ, ഇറാനെതിരായ നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോകാൻ പാകിസ്ഥാൻ തയ്യാറല്ല. ഇതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്:
- പ്രതിരോധ സ്വഭാവം: റിയാദിന്റെ പ്രാദേശിക സമഗ്രത സംരക്ഷിക്കാൻ മാത്രമുള്ളതാണ് മക്ക കരാർ.
- പരിമിതമായ ദൗത്യം: ഹൂത്തി വിമതരുടെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സൗദി അറേബ്യയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിൽ മാത്രമായി പാകിസ്ഥാന്റെ സൈനിക സഹായം ചുരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
- നയതന്ത്ര മധ്യസ്ഥത: ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള പാകിസ്ഥാൻ, മുൻപ് ടെഹ്റാനും വാഷിങ്ടണും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചിരുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വലിയൊരു യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരാനാണ് ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ തീരുമാനം.
സഖ്യത്തിന് മുന്നിലെ പരീക്ഷണങ്ങൾ
ഈ പുതിയ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ കമാൻഡും പ്രവർത്തന ഘടനകളും ഇപ്പോഴും രൂപപ്പെട്ടുവരുന്നതേയുള്ളൂ. സൗദി-ഹൂത്തി പോരാട്ടം ഈ സഖ്യത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വലിയ പരീക്ഷണമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. നിലവിലെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് പുതിയ കൂട്ടായ്മയിലേക്ക് നയിച്ചതെന്ന് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ആസിഫ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. സംഘർഷങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് പടർന്നുപിടിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ, സൈനിക ശക്തിക്കൊപ്പം സമാധാനപരമായ നയതന്ത്ര പരിഹാരങ്ങൾക്കുമാണ് പാകിസ്ഥാൻ ഇപ്പോൾ മുൻഗണന നൽകുന്നത്.
