2047-ഓടെ വികസിത രാഷ്ട്രമെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കുതിക്കുന്ന ഇന്ത്യയിൽ മാനവവിഭവശേഷിയും ഭൂരിപക്ഷമുള്ള യുവജനതയുമാണ് പ്രധാന അടിത്തറയായി ഉയർത്തിക്കാട്ടപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ, പുറത്തുവരുന്ന ഏറ്റവും പുതിയ ആഗോള സാമ്പത്തിക പഠനങ്ങളും മൂഡീസ് റേറ്റിംഗ്സിന്റെ വിശകലന റിപ്പോർട്ടുകളും ഇന്ത്യ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വളരെ വേഗത്തിൽ പ്രായമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. വികസനത്തിന്റെയും സമ്പന്നതയുടെയും പരമോന്നതിയിൽ എത്തുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ വയോധികരുടെ രാജ്യമായി ഭാരതം മാറുകയാണോ എന്ന ഗൗരവമേറിയ ചോദ്യമാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ഇപ്പോൾ ഉയർത്തുന്നത്. സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥ, തൊഴിൽ മേഖല, പെൻഷൻ ശൃംഖല, ആരോഗ്യ രംഗം എന്നിവയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ ഭീഷണികളിലേക്ക് ഈ പഠനങ്ങൾ വിരൽചൂണ്ടുന്നു.
ഒരു രാജ്യത്തിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയിൽ 65 വയസ്സോ അതിനുമുകളിലോ പ്രായമുള്ളവരുടെ അനുപാതം 7 ശതമാനത്തിൽ എത്തുമ്പോഴാണ് ആ രാജ്യം വാർധക്യത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഘട്ടമായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നത്. നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ 65 വയസ്സ് പിന്നിട്ടവരുടെ നിരക്ക് ഏകദേശം 7 ശതമാനമാണ്. അതായത്, ഇന്ത്യ ഈ പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ, വരുംദശകങ്ങളിൽ വയോജനങ്ങളുടെ നിരക്കിൽ ഉണ്ടാകാൻ പോകുന്ന വർധനവ് അമ്പരപ്പിക്കുന്ന വേഗതയിലായിരിക്കുമെന്ന് മൂഡീസ് റേറ്റിംഗ്സ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ 65 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവരുടെ നിരക്ക് ഭാവിയിൽ 14 ശതമാനമായി ഉയരുന്നതോടെ രാജ്യം ഔദ്യോഗികമായി ‘ഏജ്ഡ്’ രാജ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലേക്ക് മാറും. തുടർന്ന് വെറും പതിനാറ് വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വയോജന നിരക്ക് 21 ശതമാനം കടന്ന്, ജനസംഖ്യയിലെ അഞ്ചിലൊരാൾ വയോധികനാകുന്ന ‘സൂപ്പർ-ഏജ്ഡ്’ ഘട്ടത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ എത്തും. മറ്റു രാജ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ ഈ പരിവർത്തനത്തിന്റെ വേഗത വളരെ ഉയർന്നതാണ്. ഏജ്ഡ് ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് സൂപ്പർ-ഏജ്ഡ് അവസ്ഥയിലെത്താൻ ഇൻഡൊനീഷ്യയ്ക്ക് 29 വർഷവും, ഫ്രാൻസിന് 30 വർഷവും, ജർമനിക്ക് 43 വർഷവും സാവകാശം ലഭിച്ചപ്പോൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്നത് വെറും 16 വർഷം മാത്രമാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ സംഭവിക്കുന്ന അതിവേഗ വാർധക്യത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം ജനനനിരക്കിലുണ്ടായ അവിശ്വസനീയമായ കുറവാണ്. ഒരു രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യ കൃത്യമായ തുലനാവസ്ഥയിൽ നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ ഒരു സ്ത്രീക്ക് ശരാശരി 2.1 കുട്ടികൾ എന്ന തോതിൽ ജനനനിരക്ക് ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ, നിലവിൽ ഇന്ത്യയുടെ ജനനനിരക്ക് 1.9 ആയി താഴ്ന്നിരിക്കുകയാണ്. 2000-ത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ജനനനിരക്ക് 3.3 ആയിരുന്നെങ്കിൽ, 2001-ൽ പ്രതിവർഷം പിറന്ന 2.9 കോടി കുട്ടികളുടെ എണ്ണം ഇപ്പോൾ 2.3 കോടിക്ക് താഴെയായി ചുരുങ്ങി.
രാജ്യം സാമ്പത്തികമായി സമ്പന്നമാകുന്നതിന് മുൻപേ പ്രായമാകുന്നു എന്നതാണ് ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. 15 മുതൽ 64 വയസ്സ് വരെയുള്ള അധ്വാനശേഷിയുള്ള വിഭാഗം ആശ്രിതരേക്കാൾ കൂടുതലാകുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ‘ജനസംഖ്യാ ഡിവിഡന്റ്’ (Demographic Dividend) അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇന്ത്യ 2047-ഓടെ വലിയ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ജനനനിരക്ക് കുറയുകയും വയോധികരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ ഈ സാമ്പത്തിക സമവാക്യം അട്ടിമറിക്കപ്പെടും.
പാശ്ചാത്യ വികസിത രാജ്യങ്ങൾ വാർധക്യത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ പൗരന്മാരുടെ പ്രതിശീർഷ വരുമാനവും സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളും ഉയർന്ന നിലയിലായിരുന്നു. അതിനാൽ പെൻഷൻ, വയോജന ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, സാമൂഹിക സുരക്ഷ എന്നിവയ്ക്കായി വലിയ തുക മാറ്റിവെക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ത്യ ഇപ്പോഴും കുറഞ്ഞ, ഇടത്തരം വരുമാന രാജ്യമായി നിലനിൽക്കെ ഇത്തരം വലിയ സാമ്പത്തിക ഭാരം ചുമക്കേണ്ടി വരുന്നത് തിരിച്ചടിയാണ്. പെൻഷനും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ കൂടുതൽ പണം വകയിരുത്തുമ്പോൾ റോഡുകൾ, പാലങ്ങൾ, ശാസ്ത്ര-ഗവേഷണം എന്നിവയ്ക്കുള്ള വികസന ഫണ്ടുകൾ വെട്ടിക്കുറയ്‌ക്കേണ്ടി വരുമെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്നു.
ജനസംഖ്യ തുലനാവസ്ഥയ്ക്ക് താഴെ നിലനിൽക്കുന്ന ആഗോള പ്രതിസന്ധിയുടെ ഭാഗം കൂടിയാണ് ഇത്. 1950-ൽ ലോകത്തെ ശരാശരി ജനനനിരക്ക് 4.9 ആയിരുന്നത് ഇന്ന് 2.2 ആയി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ഈ ഇടിവിന്റെ ആഘാതം ആദ്യം അനുഭവപ്പെട്ട ആന്ധ്രപ്രദേശ്, തമിഴ്നാട് എന്നീ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കുട്ടികളുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും ഇത്തരം നയങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും പരാജയപ്പെടുകയാണ് ചെയ്തത്. പ്രസവാനുകൂല്യങ്ങളും നികുതി ഇളവുകളും നൽകിയിട്ടും വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ജനനനിരക്ക് ഉയർത്താൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല.
ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ അടിയന്തര നയതന്ത്ര മാറ്റങ്ങൾ രാജ്യത്ത് ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ വെറും 32 ശതമാനം മാത്രമുള്ള സ്ത്രീ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെപ്പോലെ (55%-57%) ഉയർത്തുന്നത് തൊഴിൽ ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാൻ സഹായിക്കും. അതോടൊപ്പം വിരമിക്കൽ പ്രായം ഘട്ടംഘട്ടമായി ഉയർത്തുന്നതും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ഓട്ടോമേഷൻ എന്നിവ വ്യവസായ മേഖലയിൽ കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉത്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കും. വരും ദശകങ്ങളിൽ ബജറ്റുകളും പൊതുസൗകര്യങ്ങളും വയോജന സൗഹൃദമാക്കി മാറ്റിയില്ലെങ്കിൽ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ വലിയ സാമ്പത്തിക ഞെരുക്കത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തും.
