ഒക്ടോബർ 30-ന് പ്രാദേശിക സമയം വൈകുന്നേരം ആറു മണിക്ക് പോളണ്ടിലെ ഭരണഘടനാ ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ചെറിയൊരു അറിയിപ്പോടെയാണ് രാജ്യത്ത് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ നാടകങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായത്. ട്രൈബ്യൂണലിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ജഡ്ജിയായ അന്ന കോർവിൻ-പിയോട്രോവ്സ്ക, ട്രൈബ്യൂണൽ പ്രസിഡന്റ് ബോഗ്ദാൻ സ്വീച്കോവ്സ്കിയെയും വൈസ് പ്രസിഡന്റിനെയും ചുമതലകളിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തതായി അറിയിപ്പിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലി ഉടലെടുത്ത കടുത്ത തർക്കങ്ങളുടെ പുതിയ ഘട്ടമാണ് ഈ നീക്കത്തിലൂടെ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്.
സംഭവം നടക്കുന്ന സമയത്ത് പോളണ്ട് പ്രസിഡന്റ് കരോൾ നാവ്റോക്കി സെനഗലിലേക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക യാത്രയിലായിരുന്നു. ഭരണഘടനാ ട്രൈബ്യൂണലിലെ സസ്പെൻഷൻ വാർത്തയറിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം തന്റെ വിമാനം വഴിതിരിച്ചുവിട്ട് അടിയന്തരമായി പോളണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. പ്രസിഡന്റിന്റെ അടിയന്തര തിരിച്ചുവരവും ട്രൈബ്യൂണലിന് മുന്നിൽ തടിച്ചുകൂടിയ പ്രതിഷേധക്കാരും ചേർന്ന് വാർസോയിൽ അതീവ സംഘർഷഭരിതമായ അന്തരീക്ഷമാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയനെ അനുകൂലിക്കുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി ഡൊണാൾഡ് ടസ്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരും, പ്രതിപക്ഷത്തുള്ള വലതുപക്ഷ പാർട്ടിയായ ‘ലോ ആൻഡ് ജസ്റ്റിസ്’ (PiS) സഖ്യവും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല തർക്കമാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് പിന്നിൽ. മുൻ സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് നിയമിക്കപ്പെട്ട വലതുപക്ഷ അനുകൂലിയായ പ്രസിഡന്റ് കരോൾ നാവ്റോക്കിയും ഡൊണാൾഡ് ടസ്കിന്റെ ഭരണകൂടവും തമ്മിൽ കോടതിയുടെ അധികാരത്തെച്ചൊല്ലി രൂക്ഷമായ ഭിന്നത നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
പോളണ്ടിലെ പരമോന്നത കോടതിയാണ് ഭരണഘടനാ ട്രൈബ്യൂണൽ എന്ന സ്ഥാപനം. പാർലമെന്റ് പാസാക്കുന്ന നിയമങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിവിധ നടപടികളും രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടനയ്ക്ക് അനുസൃതമാണോ എന്ന് അന്തിമമായി തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ ട്രൈബ്യൂണലാണ്. രാജ്യത്തെ നിയമങ്ങളുടെയും സർക്കാർ നയങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന അതീവ നിർണായകമായ സ്ഥാപനമായതിനാലാണ് ഇതിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഇരുപക്ഷവും കടുത്ത പോരാട്ടം നടത്തുന്നത്.
മുൻപ് ഭരണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കൺസർവേറ്റീവ് പാർട്ടിയായ ‘ലോ ആൻഡ് ജസ്റ്റിസ്’, തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ അനുഭാവികളായ ജഡ്ജിമാരെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ മറികടന്ന് ട്രൈബ്യൂണലിൽ നിയമിച്ചതായി ടസ്ക് സർക്കാർ ആരോപിക്കുന്നു. ഡൊണാൾഡ് ടസ്കിന്റെ ഭരണകൂടം അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെ ഈ ജഡ്ജിമാരെ പുറത്താക്കാൻ നടപടി തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ സസ്പെൻഷൻ ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നും ടസ്ക് സർക്കാർ നടത്തുന്നത് ഒരു ‘ഭരണഘടനാ അട്ടിമറി’ ആണെന്നും ട്രൈബ്യൂണൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചു.
സസ്പെൻഷൻ വാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ നൂറുകണക്കിന് വലതുപക്ഷ ‘ലോ ആൻഡ് ജസ്റ്റിസ്’ പ്രവർത്തകർ ട്രൈബ്യൂണൽ കെട്ടിടത്തിന് മുന്നിൽ തടിച്ചുകൂടി പ്രതിഷേധിച്ചു. സർക്കാരിനെതിരെ മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ച പ്രതിഷേധക്കാർ പോലീസിന് നേരെ സാധനങ്ങൾ എറിയുകയും ബാരിക്കേഡുകൾ തകർക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. സംഘർഷം രൂക്ഷമായതോടെ പോലീസ് ഇടപെടുകയും പ്രതിഷേധക്കാരിൽ ചിലരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുകയും ചെയ്തു.