ഇന്ത്യയുടെ വ്യാവസായിക ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക സ്ഥാനമുള്ള കോലാർ ഗോൾഡ് ഫീൽഡ്സ് (കെജിഎഫ്) ഒരുകാലത്ത് ഏഷ്യയിലെ പ്രധാന സ്വർണഖനന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. കർണാടകയിലെ കോലാർ ജില്ലയിൽ, ബെംഗളൂരുവിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 100 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ ഖനനമേഖല പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്താണ് വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ വികസിച്ചത്.
1875-ൽ ജോൺ ടെയ്ലർ ആൻഡ് സൺസ് ഖനനപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തതോടെ കെജിഎഫ് ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. മൂന്ന് കിലോമീറ്ററിലധികം ആഴത്തിലുള്ള ഭൂഗർഭ തുരങ്കങ്ങളിലായിരുന്നു ഖനനം. ശിവനസമുദ്ര ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി ലഭിച്ചിരുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യകാല വൈദ്യുതീകരിക്കപ്പെട്ട വ്യാവസായിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായും കെജിഎഫ് മാറി. ബ്രിട്ടീഷ് ജീവിതശൈലിയുടെ സ്വാധീനത്തെ തുടർന്ന് ‘ലിറ്റിൽ ഇംഗ്ലണ്ട്’ എന്ന പേരിലും ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെട്ടു.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഭാരത് ഗോൾഡ് മൈൻസ് ലിമിറ്റഡിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായ ഖനികൾ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകി. എന്നാൽ സ്വർണനിക്ഷേപം കുറഞ്ഞതും ആഴത്തിലുള്ള ഖനനത്തിന്റെ ചെലവ് വർധിച്ചതും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായി. ഇതോടെ 2001-ൽ ഖനനപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർണമായി നിർത്തിവെച്ചു.
ഇന്ന് പഴയ ഖനികളും ബ്രിട്ടീഷ് കാലത്തെ കെട്ടിടങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട യന്ത്രസാമഗ്രികളുമാണ് കെജിഎഫിന്റെ ചരിത്രപ്രതാപത്തിന്റെ ഓർമകളായി അവശേഷിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ വ്യാവസായിക വളർച്ചയുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതത്തിന്റെയും അടയാളമായി ഈ പ്രദേശം നിലകൊള്ളുന്നു.


