ശ്രീലങ്കയിൽ ഒക്ടോബർ 17ന് 23 ദശലക്ഷം ജനങ്ങളെ അഞ്ച് മണിക്കൂറിലധികം ഇരുട്ടിലാക്കിയ രാജ്യവ്യാപക വൈദ്യുതി മുടക്കത്തിന് പിന്നാലെ മേൽക്കൂരകളിലെ സൗരോർജ്ജ സംവിധാനങ്ങൾ വീണ്ടും പരിശോധനയിൽ. വൈദ്യുതി പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കിടെ, ഇനിയൊരു അറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ സൗരോർജ്ജ ഉൽപ്പാദന സംവിധാനങ്ങൾ ഓഫ് ചെയ്യാൻ നാഷണൽ സിസ്റ്റം ഡയറക്ടറേറ്റ് (NSO) നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. വൻതോതിൽ സൗരോർജ്ജം വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുന്നതിലെ വെല്ലുവിളികളാണ് സംഭവം പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നത്.
പ്രാഥമിക അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, അസ്ഥിരമായ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം പെട്ടെന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഗ്രിഡ് തകരാറിന്റെ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിച്ചിരിക്കാം. സൗരോർജ്ജ സംവിധാനങ്ങളിലെ ഇൻവെർട്ടറുകൾ വോൾട്ടേജിലോ ഫ്രീക്വൻസിയിലോ വ്യതിയാനം സംഭവിക്കുമ്പോൾ സ്വയം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടും. ഒരേസമയം നിരവധി സംവിധാനങ്ങൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടാൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം കുത്തനെ കുറയുകയും ഗ്രിഡിന്റെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തകരാറിലാകുകയും ചെയ്യാം. ഒടുവിൽ രാജ്യത്തെ ഭൂരിഭാഗം വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തനരഹിതമായതോടെ പൂർണ വൈദ്യുതി മുടക്കമുണ്ടായി. ഏകദേശം അഞ്ച് മണിക്കൂറും 15 മിനിറ്റും എടുത്താണ് വിതരണം പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്.
2025 ഫെബ്രുവരിയിലും സമാനമായ വൈദ്യുതി മുടക്കമുണ്ടായപ്പോൾ സൗരോർജ്ജ ഇൻവെർട്ടറുകളുടെ അമിത സംവേദനക്ഷമത പ്രശ്നമായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. വോൾട്ടേജിലോ ഫ്രീക്വൻസിയിലോ ചെറിയ വ്യതിയാനം ഉണ്ടായാൽ പോലും ചില ഇൻവെർട്ടറുകൾ ഗ്രിഡിൽനിന്ന് സ്വയം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുന്നതാണ് പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കിയത്. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ സമയത്തേക്ക് ഗ്രിഡുമായി ബന്ധം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ വ്യാപകമാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ നിർദേശം.
ശ്രീലങ്കയിലെ അനുഭവം ഇന്ത്യയ്ക്കും മുന്നറിയിപ്പാണ്. രാജ്യത്തെ മേൽക്കൂര സോളാർ ശേഷി അതിവേഗം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഗ്രിഡിന്റെ ശേഷിക്കനുസരിച്ച് ഉൽപ്പാദനം നിയന്ത്രിക്കുക, ഇൻവെർട്ടറുകളുടെ നിലവാരം ഉറപ്പാക്കുക, ഓരോ പ്രദേശത്തെയും വൈദ്യുതി വിതരണ ശൃംഖലയുടെ ശേഷി വിലയിരുത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ നിർണായകമാണ്. സൗരോർജ്ജ ഉൽപ്പാദനം കൂടുതലും വൈദ്യുതി ആവശ്യം കുറവുമായ സമയങ്ങളിൽ ഗ്രിഡിന്റെ സ്ഥിരത എങ്ങനെ നിലനിർത്താമെന്നും വൈദ്യുതി മുടക്കത്തിന് ശേഷം സൗരോർജ്ജ സംവിധാനങ്ങൾ എങ്ങനെ പുനഃബന്ധിപ്പിക്കാമെന്നും മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
