അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ മികച്ച വിജയം നേടുകയും ജനപ്രതിനിധി സഭയുടെയും സെനറ്റിന്റെയും നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തത് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നയങ്ങൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഹൗസ് ഓഫ് റെപ്രസെന്റേറ്റീവ്സിലും സെനറ്റിലും ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചതോടെ നിയമനിർമാണത്തിലും കോൺഗ്രസിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലും അവർക്ക് നിർണായക സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇത് വൈറ്റ് ഹൗസും കോൺഗ്രസും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണവും കടുപ്പമേറിയതുമാക്കാൻ വഴിവെക്കും. എന്നാൽ, ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ ഈ ഭരണഘടനാപരമായ മേൽക്കൈയെ ചെറുക്കാനും തന്റെ ഭരണ അജണ്ടകൾ സംരക്ഷിക്കാനും ട്രംപ് കരുതിവെച്ചിരിക്കുന്ന പ്രധാന ആയുധമാണ് ഭരണഘടന നൽകുന്ന ‘വീറ്റോ’ അധികാരം.
വോട്ടെടുപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ് സി.ബി.എസ്. ന്യൂസിനും ഫോക്സ് ന്യൂസിനും നൽകിയ അഭിമുഖങ്ങളിൽ, വീറ്റോ അധികാരത്തെ തനിക്ക് ലഭ്യമായ ‘പരമാധികാരം’ എന്നാണ് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഡെമോക്രാറ്റുകൾ പാസാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന യുക്തിരഹിതമായ ബില്ലുകൾ താൻ തള്ളിക്കളയുമെന്നും കരാറുകളിലെത്താൻ സാധിക്കാത്തപക്ഷം ‘മിസ്റ്റർ വീറ്റോ’ എന്ന പേര് സ്വീകരിക്കാനും താൻ സന്നദ്ധനാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിനുപുറമേ, ‘ട്രംപ് വി. സ്ലോട്ടർ’ കേസിൽ ഫെഡറൽ ട്രേഡ് കമ്മിഷൻ അംഗത്തെ പുറത്താക്കാൻ തനിക്ക് അനുകൂലമായി ലഭിച്ച സുപ്രീംകോടതി വിധി, ഫെഡറൽ ഏജൻസികൾക്കും ബോർഡുകൾക്കും മേൽ പ്രസിഡന്റിനുള്ള സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട് .
യു.എസ്. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 1, സെക്ഷൻ 7 പ്രകാരമാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിന് വീറ്റോ ചെയ്യാനുള്ള നിയമപരമായ അധികാരം നൽകിയിട്ടുള്ളത് . ജനപ്രതിനിധി സഭയും സെനറ്റും പാസാക്കി നൽകുന്ന ഒരു നിയമനിർമാണം പ്രസിഡന്റിന്റെ മേശപ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ, അത് ഒപ്പുവെച്ച് നിയമമാക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ തനിക്കുള്ള എതിർപ്പുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി സഭയിലേക്ക് തന്നെ തിരിച്ചയക്കാനോ പ്രസിഡന്റിന് പൂർണ അവകാശമുണ്ട് . ഇത്തരത്തിൽ ഒരു ബിൽ ഒപ്പിടാതെ എതിർപ്പുകളോടെ തിരിച്ചയക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് ഭരണഘടനാപരമായി ‘വീറ്റോ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
പ്രസിഡന്റിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ ഈ അധികാരത്തിന് വ്യക്തമായ ചില നിയമപരമായ അതിർവരമ്പുകളുമുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകൾ ഒഴിവാക്കി 10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രസിഡന്റ് ബില്ലിൽ തീരുമാനമെടുത്തില്ലെങ്കിൽ, കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലാണെങ്കിൽ ആ ബിൽ താനേ നിയമമായി മാറും. എന്നാൽ സഭ പിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇതെങ്കിൽ ബിൽ നിയമമാകില്ല. ബില്ലുകൾ ഒന്നുകിൽ പൂർണമായി സ്വീകരിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ പൂർണമായി തള്ളിക്കളയാനോ മാത്രമേ ഭരണഘടന പ്രസിഡന്റിനെ അനുവദിക്കുന്നുള്ളൂ; അതിലെ ചില വകുപ്പുകൾ മാത്രം ഭേദഗതി ചെയ്യാനോ നീക്കം ചെയ്യാനോ ഉള്ള അധികാരം പ്രസിഡന്റിനില്ല.
പ്രസിഡന്റ് വീറ്റോ ചെയ്യുന്ന ഒരു ബില്ലിനെ മറികടന്ന് നിയമമാക്കാൻ കോൺഗ്രസിന് സാധിക്കുമെങ്കിലും, അതിന് ഇരുസഭകളിലും മൂന്നിൽ രണ്ട് (2/3) ഭൂരിപക്ഷം എന്ന ഭീമമായ കടമ്പ കടക്കേണ്ടതുണ്ട്. 435 അംഗങ്ങളുള്ള ഹൗസ് ഓഫ് റെപ്രസെന്റേറ്റീവ്സിൽ 290 വോട്ടുകളും 100 അംഗങ്ങളുള്ള സെനറ്റിൽ 67 വോട്ടുകളും ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ പ്രസിഡന്റിന്റെ നിർദ്ദേശം തള്ളി ബിൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുത്താനാകൂ. പ്രതിപക്ഷമായ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് സ്വന്തം ഭൂരിപക്ഷം കൊണ്ട് മാത്രം ഇത് സാധ്യമല്ലാത്തതിനാൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ കൂടി വേണ്ടിവരും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, യു.എസ്. ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ചരിത്ര പരിശോധനയിൽ കോൺഗ്രസ് വീറ്റോ മറികടന്ന സംഭവങ്ങൾ വളരെ അപൂർവ്വമാണ്.
കേവലം നിയമങ്ങൾ തടയാനുള്ള പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗം എന്നതിലുപരി, ഡെമോക്രാറ്റുകളുമായുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ തന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിപ്പിക്കാനുള്ള ശക്തമായൊരു സമ്മർദ തന്ത്രമായി വീറ്റോയെ മാറ്റാനാണ് ട്രംപ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. താൻ എതിർക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ തള്ളിക്കളയുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഭരണകൂടത്തിന് അനുകൂലമായ മാറ്റങ്ങൾ നിയമനിർമാണത്തിൽ വരുത്താൻ കോൺഗ്രസിനെ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയും. സാമ്പത്തിക-ഭരണരംഗങ്ങളിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പരിഷ്കാരങ്ങളെ തടയാനും അവരെ ചർച്ചകളുടെ മേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനും ട്രംപ് ഈ അധികാരം പരമാവധി ഉപയോഗപ്പെടുത്തും. തുടർച്ചയായി ഒന്നോ രണ്ടോ മാസം വീറ്റോ തടസ്സങ്ങൾ നേരിടുമ്പോൾ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകുമെന്ന ട്രംപിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ വരാനിരിക്കുന്ന യു.എസ്. രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
