സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, ഗവൺമെന്റ് അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ, അക്രമങ്ങൾ, അറസ്റ്റുകൾ, മാധ്യമ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഇന്ത്യയിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർ കൂടുതൽ ഇരയാകുന്നു. സ്വതന്ത്രവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു മാധ്യമത്തിന്റെ സത്തയെ തന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ദുർബലതയാൽ രാജ്യത്തെ പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി തകർന്നിരിക്കുന്നു.
സത്യം പുറത്തുകൊണ്ടുവരുക, തെറ്റുകൾ തുറന്നുകാട്ടുക, പൊതുജനങ്ങളെ അറിയിക്കുക തുടങ്ങിയ നിർണായക ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, ആക്രമണങ്ങൾ, അക്രമം, അറസ്റ്റുകൾ, റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവരുടെ കഴിവിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ദുരിതപൂർണമായ കുതിച്ചുചാട്ടം നേരിടുന്നതായി കണ്ടെത്തി.
അസ്വസ്ഥജനകമായ ഈ പ്രവണതകൾ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിശാലമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗുരുതരമായ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്.
പത്രപ്രവർത്തകയും ഫ്രീ സ്പീച്ച് കളക്ടീവിന്റെ സഹസ്ഥാപകയുമായ ഗീത ശേഷു ദി പ്രോബിന്റെ ദീക്ഷാപുരിയുമായി മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.
കോൺഗ്രസിന്റെയും ബിജെപി സർക്കാരിന്റെയും കാലത്ത് ഛത്തീസ്ഗഡിൽ ധാരാളം അനധികൃത മണൽ ഖനനം നടന്നിട്ടുണ്ട്, ഞാൻ ഇത് സ്ഥിരമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നുണ്ട്,” കമൽ പങ്കുവെക്കുന്നു. 2020-ൽ എന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് പ്രാദേശിക കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ എന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയത്. മാധ്യമപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളായ സതീഷ് യാദവിനെ മർദ്ദിച്ച് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. മണൽ മാഫിയയ്ക്കെതിരെ തുടർച്ചയായി റിപ്പോർട്ട് നൽകിയതിനാലായിരുന്നു ഇത്. മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ എന്നെ വിളിച്ച് താൻ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇത് കേട്ടയുടനെ ഞാൻ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തി.
പല കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, അവർ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ തന്നെ എന്നെ ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി. പോലീസിന്റെ കൺമുന്നിൽ വെച്ചാണ് ഇതെല്ലാം നടന്നത് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന വശം. സംഭവം നടന്ന് മൂന്ന് വർഷം പിന്നിട്ടെങ്കിലും ഇതുവരെ കേസ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങിയിട്ടില്ല.
2023ലെ വേൾഡ് പ്രസ് ഫ്രീഡം ഇൻഡക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം 180 രാജ്യങ്ങളിൽ 161 ആയി കുറഞ്ഞുവെന്ന് ആഗോള മാധ്യമ നിരീക്ഷകരായ റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ് (ആർഎസ്എഫ്) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. “ലോക പത്രസ്വാതന്ത്ര്യ സൂചികയിൽ ഇന്ത്യയുടെ റാങ്കിംഗ് കുറയുന്നത് ഗുരുതരമായ ആശങ്കാജനകമാണ്. പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിലെ ഇന്ത്യയുടെ മോശം പ്രകടനത്തെ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഓരോ തവണയും പുറത്തുവരുമ്പോൾ, അവ ഇന്ത്യയെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതായും ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതായും സർക്കാർ തള്ളിക്കളയുന്നത് നിരാശാജനകമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ ആഗോള സ്വഭാവമുള്ളതും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമാണ്.
കണ്ടെത്തലുകളിൽ സർക്കാരിന് സംവരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത് സ്വന്തം ഡാറ്റ അവതരിപ്പിക്കണം. രസകരമെന്നു പറയട്ടെ, 2014-ൽ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്വന്തം ഡാറ്റ ഹാജരാക്കാൻ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായിരുന്നു. നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (എൻസിആർബി) കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും അവർ അത് പെട്ടെന്ന് നിർത്തി. ബാഹ്യ ഡാറ്റയെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം, സർക്കാർ സ്വന്തം സമഗ്രമായ ഡാറ്റ നൽകണം, അത് ഏറ്റവും ഉചിതമായ പ്രതികരണമായിരിക്കും.
നിർഭാഗ്യവശാൽ, സർക്കാർ അത്തരം ഡാറ്റ ശേഖരിക്കുന്നത് നിർത്തി, അത് ഭയപ്പെടുത്തുന്ന സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ വെളിപ്പെടുത്തുമെന്ന് അവർക്കറിയാം, ”മാധ്യമപ്രവർത്തകയും ഫ്രീ സ്പീച്ച് കളക്റ്റീവിന്റെ സഹസ്ഥാപകയുമായ ഗീത ശേഷു പറയുന്നു.
മാധ്യമങ്ങൾക്കുമേൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള മാർഗമായി സർക്കാർ ഇടയ്ക്കിടെ രാജ്യദ്രോഹ നിയമം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെന്ന് ശേഷു പറയുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുമ്പുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന, ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്ന് പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ച കൊളോണിയൽ കാലത്തെ നിയമമായ രാജ്യദ്രോഹം, പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും അടിച്ചമർത്താൻ ഇന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നത് തുടരുന്നുവെന്ന് അവർ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.
“സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ, നിസ്സാരവും അസംബന്ധവുമായ കാരണങ്ങളാൽ പലപ്പോഴും രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സിനിമാ തീയറ്ററിൽ ദേശീയ ഗാനത്തിനായി എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്കെതിരെ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി. ഫെയ്സ്ബുക്കിലെ ഒരു കാർട്ടൂൺ ലൈക്ക് ചെയ്തതിന് നിയമനടപടി നേരിട്ട ഒരു വ്യക്തി ഉൾപ്പെട്ടതാണ് മറ്റൊരു കേസ്. രാജ്യദ്രോഹ നിയമം സുപ്രീം കോടതി വായിച്ചുതീർത്തിട്ടും അത് പ്രയോഗിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്.
വളരെക്കുറച്ച് ശിക്ഷകൾ മാത്രമേ നടന്നിട്ടുള്ളൂവെങ്കിലും, മതിയായ കാരണമില്ലാതെ വ്യക്തികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാനും പോലീസിന് ഇപ്പോഴും അധികാരമുണ്ട്. അത്തരം കേസുകളിൽ, നീതി തേടുന്നത് അങ്ങേയറ്റം ശ്രമകരവും, നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതും, പ്രതികൾക്ക് ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്.
നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (പ്രിവൻഷൻ) ആക്റ്റ് (യുഎപിഎ) പോലെയുള്ള മറ്റ് ക്രൂരമായ നിയമങ്ങളും സർക്കാർ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന്, ഛത്തീസ്ഗഢിൽ, സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പോലും.
ഛത്തീസ്ഗഡ് പ്രത്യേക പൊതു സുരക്ഷാ നിയമം, 2005, 2005 ഡിസംബറിൽ ഛത്തീസ്ഗഢ് അസംബ്ലി നടപ്പിലാക്കുകയും 2006 മാർച്ചിൽ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു, സുരക്ഷയുടെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും മറവിൽ നിയമനിർമ്മാണത്തിന്റെ വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, വാസ്തവത്തിൽ, അത് ഉയർന്ന അടിച്ചമർത്തലിന് കാരണമായി.
സിഎസ്പിഎസ്എയിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമങ്ങളുടെ തീവ്രതയെ പോലും മറികടക്കുന്നു, “നിയമനിർവഹണത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രവണത” പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വ്യക്തികളെ തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാനുള്ള അധികാരം ഉൾപ്പെടെ, പോലീസിന് അമിതമായ അധികാരങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഭിന്നാഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനോ നിലവിലുള്ള അവസ്ഥയെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനോ വേണ്ടിയുള്ള ഭീഷണികളായി വ്യക്തികളെ ഏകപക്ഷീയമായി മുദ്രകുത്തുന്നത് പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിനാൽ ഈ നിയമനിർമ്മാണം വളരെ പ്രശ്നകരമാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ പല മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, മാധ്യമങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്താൻ ഈ നിയമം പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഛത്തീസ്ഗഢ് ആസ്ഥാനമായുള്ള മാധ്യമപ്രവർത്തകനായ നീരജ് ശിവഹാരെ തന്റെ വെബ്സൈറ്റായ ബസ്തർ കി ആവാസിൽ കോവിഡ് -19 ലോക്ക്ഡൗൺ സമയത്ത് മയൂരി ശർമ്മ എന്ന സ്ത്രീയുടെ ദുരിതാവസ്ഥയെ എടുത്തുകാണിച്ച് ഒരു വാർത്ത പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷം പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടുന്നതായി കണ്ടെത്തി. കുഞ്ഞിന് പാൽ വാങ്ങാനും അവശ്യസാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനുമുള്ള സാമ്പത്തിക ശേഷിയില്ലാത്തതിനാൽ 2000 രൂപയ്ക്ക് തന്റെ റഫ്രിജറേറ്റർ വിറ്റ മയൂരിയുടെ നിരാശാജനകമായ പ്രവൃത്തിയിലേക്ക് ലേഖനം വെളിച്ചം വീശുന്നു.
സ്റ്റോറി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, ദന്തേവാഡ സിആർപിഎഫിന്റെ (സെൻട്രൽ റിസർവ് പോലീസ് ഫോഴ്സ്) ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ (ഡിഐജി) മയൂരി ശർമ്മയുടെ വസതി സന്ദർശിക്കുകയും അവരുടെ കുടുംബത്തിന് ഒരു മാസത്തെ റേഷൻ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന്, ദന്തേവാഡയിലെ സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് (എസ്ഡിഎം) നീരജിന്റെ ലേഖനം വ്യാജമാണെന്ന് ആരോപിച്ച് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് അയച്ചു.
വിവരണം മാറ്റാൻ മയൂരി ശർമ്മയുടെ കുടുംബത്തിന്മേൽ അധികാരികൾ അമിതമായി സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയതായി ദി പ്രോബിനോട് സംസാരിക്കവേ നീരജ് ആരോപിക്കുന്നു. “മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കരുതെന്നും വിവരണം മാറ്റരുതെന്നും കുടുംബത്തിന്മേൽ വളരെയധികം സമ്മർദ്ദമുണ്ടായിരുന്നു. അവർ എനിക്ക് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകി. പിന്നീട് നിരവധി മാധ്യമപ്രവർത്തകർ എന്റെ പിന്നിൽ അണിനിരക്കുകയും എന്നെ പിന്തുണക്കുകയും ചെയ്തു, കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തെ തുടർന്ന് എഫ്ഐആർ ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടെന്ന് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു, ”നീരജ് വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള ആക്രമണങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും മാത്രമല്ല, ചിലർ അവരുടെ ജോലി ലളിതമായി ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ആത്യന്തിക വിലയും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ശശികാന്ത് വാരിഷേയുടെ കേസാണ് ഇതിന്റെ ഒരു ദാരുണമായ ഉദാഹരണം. ഫെബ്രുവരിയിൽ, രത്നഗിരി ജില്ലയിൽ വാരിഷെ കാറിടിച്ച് വെട്ടി വീഴ്ത്തിയ ഞെട്ടിക്കുന്ന ഒരു സംഭവം നടന്നു. പിന്നീട് പോലീസ് ഡ്രൈവർക്കെതിരെ കൊലക്കുറ്റം ചുമത്തി. ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്യമാണ് ഈ കേസിനെ കൂടുതൽ ആശങ്കാജനകമാക്കുന്നത്.
നിർദ്ദിഷ്ട രത്നഗിരി റിഫൈനറി പദ്ധതിയുടെ പിന്തുണക്കാരനായി കരുതപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക ഭൂമി ഇടപാടുകാരൻ പണ്ഡരിനാഥ് അംബർക്കറുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുറന്നുകാട്ടുന്നതിൽ വാരിഷെ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. മാധ്യമപ്രവർത്തകന്റെ മരണം അംബർക്കറിനെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നതിനാൽ നിരവധി മാധ്യമ സംഘടനകൾ സമഗ്രമായ അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അധഃപതനമായ അവസ്ഥ വളരെ ആശങ്കാജനകമാണ്, കാരണം അത് ജനാധിപത്യത്തിന് ഭീഷണിയാണ്. അധികാരത്തിലുള്ളവരെ ഉത്തരവാദികളാക്കാനും അഴിമതി തുറന്നുകാട്ടാനും പക്ഷപാതരഹിതമായ വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകാനും സ്വതന്ത്രവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു മാധ്യമം അത്യാവശ്യമാണ്. മാധ്യമപ്രവർത്തകർ അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള ആക്രമണങ്ങളും അക്രമങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും നേരിടുമ്പോൾ, അത് വിമർശനശബ്ദങ്ങളെ തടയുകയും വിവരങ്ങളുടെ ഒഴുക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു തണുത്ത പ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഈ അപചയം, സുതാര്യതയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും, വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്തുകയും, പൗരന്മാരുടെ അറിവോടെയുള്ള തീരുമാനമെടുക്കൽ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയെ ദുർബലമാക്കുന്നു.
( കടപ്പാട്- ദ പ്രോബിന് വേണ്ടി ദീക്ഷ പുരിചെയ്ത റിപ്പോർട്ടിന്റെ പ്രസക്ത ഭാഗങ്ങളുടെ മലയാള പരിഭാഷ )
