എകെ ഭട്ടാചാര്യ എഴുതിയത് |
കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെ വാർഷിക ബജറ്റുകളുടെ സ്വഭാവം മാറിയിട്ടുണ്ട്. നികുതികളെ കുറിച്ചല്ല, സർക്കാരിൻ്റെ ധനകാര്യ നിലപാട്, പദ്ധതികൾ, ചെലവ് മുൻഗണനകൾ എന്നിവയെ കുറിച്ചാണ് അവ കൂടുതലായി ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്.
അതുകൊണ്ട്, ബജറ്റുകളിൽ വലിയ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് സർക്കാരിൻ്റെ കടം അല്ലെങ്കിൽ ധനക്കമ്മി കുറക്കുന്നതിനും, മേഖലാ നയങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിനും, പുതിയ പദ്ധതികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനും, ചെലവുകളുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള പദ്ധതികളിലാണ്.
സർക്കാരിൻ്റെ വാർഷിക സാമ്പത്തിക നയ പ്രസ്താവനയായി ബജറ്റുകൾ ഇപ്പോൾ ട്രാക്ക് ചെയ്യപ്പെടുകയും വിലയിരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് അതിനെ പിന്തുണക്കുന്നതിനായി സാമ്പത്തിക കണക്കുകളും പുറത്തുവിടുന്നു.
തീർച്ചയായും, മിക്ക ബജറ്റുകളിലും നികുതി വ്യവസ്ഥയിൽ ചില മാറ്റങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ വർഷങ്ങളായി ഇവ കുറഞ്ഞു.
ഇത് സ്വാഗതാർഹമായ ഒരു സംഭവവികാസമാണ്. സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ വളരുന്നതിന് അനുസരിച്ച്, നികുതികളിൽ ഇടക്കിടെയുള്ള മാറ്റങ്ങൾ നല്ല ആശയമല്ല.
നികുതി നിരക്കുകളിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താത്തത് വാർഷിക ബജറ്റുകളോടുള്ള പൊതു താൽപ്പര്യം കുറയാൻ കാരണമായി, അവയിൽ എന്താണ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് എന്നതിനെ കുറിച്ചുള്ള ജിജ്ഞാസയും കുറഞ്ഞു.
വ്യക്തമായും, കഴിഞ്ഞ കുറേ വർഷങ്ങളായി നടപ്പിലാക്കിയ നികുതി പരിഷ്കാരങ്ങൾ ആ പ്രക്രിയക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കുക: 2017ൽ ചരക്ക് സേവന നികുതി (GST) ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം, കേന്ദ്ര സർക്കാരിൻ്റെ മൊത്ത നികുതി പിരിവിൻ്റെ നാലിലൊന്നിൽ കൂടുതൽ കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രി അവതരിപ്പിച്ച ബജറ്റിൻ്റെ പരിധിക്ക് പുറത്താണ്.
മുൻകാലങ്ങളിൽ ബജറ്റുകളിൽ വലിയ താൽപ്പര്യം ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് പരോക്ഷ നികുതി മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ജി.എസ്.ടി കൗൺസിലിൻ്റെ ആനുകാലിക യോഗങ്ങൾ വഴി ബജറ്റിന് പുറത്താണ് സാധനങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും ജി.എസ്.ടി നിരക്കുകൾ മാറ്റുന്നത്. വരുമാന ശേഖരണത്തിലെ അത്തരം മാറ്റങ്ങളുടെ ആഘാതം മാത്രമേ ബജറ്റ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നുള്ളൂ.
ബജറ്റിൽ നികുതി നാടകം നഷ്ടമായി
രണ്ട് പ്രധാന പരോക്ഷ നികുതികൾ, സെൻട്രൽ എക്സൈസ്, കസ്റ്റംസ് എന്നിവ മാത്രമേ കേന്ദ്ര ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം സ്വന്തമായി തീരുമാനിക്കുന്നുള്ളൂ.
എന്നാൽ ഇവിടെ പോലും, എക്സൈസ് തീരുവയിലെ മാറ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും ബജറ്റിന് പുറത്താണ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.
2025 ഡിസംബറിലെ ബജറ്റിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെ എക്സൈസ് നിയമത്തിലെ ഭേദഗതിയിലൂടെയും പുതിയ നിയമ നിർമ്മാണത്തിലൂടെയും സിഗരറ്റുകളുടെ എക്സൈസ് തീരുവയിൽ കുത്തനെ വർദ്ധനവും പാൻ മസാലയുടെ (മുമ്പ് ഇത് ഒരു പ്രധാന താൽപ്പര്യ മേഖലയായിരുന്നു) പുതിയ സെസും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
സർക്കാരിന് ഗണ്യമായ അധിക വരുമാനം നൽകുന്ന പുതിയ എക്സൈസ് നിരക്കുകളും സെസും ഫെബ്രുവരി ഒന്ന് മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുമെന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുക, ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന അതേ തീയതിയിലാണ് ഇത്.
പഴയ കാലത്ത്, ബജറ്റ് അവതരണത്തോടൊപ്പം സിഗരറ്റ് നികുതി നിരക്കുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കുമായിരുന്നു. ഇത് വളരെയധികം ആവേശത്തിന് കാരണമാവുകയും അധിക പണം സമ്പാദിക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ സത്യസന്ധമല്ലാത്ത വ്യക്തികൾ സിഗരറ്റുകൾ പൂഴ്ത്തി വെക്കുന്നത് മൂലം ക്ഷാമം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആ ആവേശമൊന്നും ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നില്ല.
കസ്റ്റംസ് തീരുവയിൽ ഇപ്പോഴും ചില അപ്രതീക്ഷിത ഘടകങ്ങൾ അവശേഷിക്കുന്നു. ഉയർന്ന കസ്റ്റംസ് തീരുവ അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞ ലെവി ആകർഷിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള കാര്യങ്ങൾ, വ്യാപാരവും വ്യവസായവും ബജറ്റ് പ്രഖ്യാപനങ്ങളെ ഉറ്റുനോക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണമായി തുടരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ബജറ്റുകളിലും കസ്റ്റംസ് തീരുവ യുക്തിസഹമാക്കി. വരാനിരിക്കുന്ന ബജറ്റിലും ഇതേ പ്രവണത തുടരുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
വലിയ നികുതി ഇളവില്ല
വ്യക്തികൾക്കും കമ്പനികൾക്കും ഒരുപോലെ സ്ഥിരതയുള്ള ഒരു നേരിട്ടുള്ള നികുതി വ്യവസ്ഥ ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ചു എന്നതാണ് ബജറ്റിലെ അപ്രതീക്ഷിത ഘടകം, പലിശ കുറയാൻ കാരണമായതും ഇതാണ്.
12 ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെ വാർഷിക ശമ്പളം വാങ്ങുന്നവർക്ക് വലിയ നികുതി ഇളവ് നൽകുമെന്ന കഴിഞ്ഞ ബജറ്റ് പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം, വരാനിരിക്കുന്ന ബജറ്റിൽ വ്യക്തികൾക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന കാര്യമൊന്നുമില്ല.
കമ്പനികൾക്കും അവരുടെ നികുതി നിരക്കുകളിൽ വലിയ മാറ്റം പ്രതീക്ഷിക്കാനാവില്ല.
രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അവതരിപ്പിച്ച പുതിയ മൂലധന നേട്ട നികുതി വ്യവസ്ഥ വിപണികൾ പൊതുവെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാത്രമല്ല അവിടെ കൂടുതൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും വിപണി വികാരത്തെ തകിടം മറിക്കാനും സർക്കാരിന് കഴിയില്ല.
നിക്ഷേപങ്ങളോ സമ്പാദ്യമോ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി വ്യത്യസ്ത പ്രത്യക്ഷ നികുതി വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇപ്പോഴും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. എന്നാൽ ഇവ നാമമാത്രമായ മാറ്റങ്ങളായിരിക്കും. അതിനാൽ, പരോക്ഷ നികുതി അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യക്ഷ നികുതി നിരക്കുകളിലെ സമീപകാല വർദ്ധനവിൻ്റെയോ കുറവിൻ്റെയോ അതേ ആകർഷണം ഇവയ്ക്ക് ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല .
എന്തായാലും, ഈ വർഷം നികുതി പിരിവിലെ വളർച്ചയിലെ മാന്ദ്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, 2026- 2027ൽ നേരിട്ടുള്ള നികുതി നിരക്കുകളിൽ വലിയ ഇളവ് ഒരു വെല്ലുവിളിയാകും.
2026- 27 ബജറ്റിൽ എന്തൊക്കെ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാകാം?
ഒന്ന്, ധന ഏകീകരണ പദ്ധതി ഇപ്പോൾ കമ്മി കുറക്കുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, സർക്കാരിൻ്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള കടം കുറക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വാസ്തവത്തിൽ, സർക്കാർ ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന കടം ലക്ഷ്യമായിരിക്കും അത്. കൂടാതെ ധനക്കമ്മി ആ കടം കുറക്കൽ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായിരിക്കും.
രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന മാറ്റം സംസ്ഥാനങ്ങളുമായുള്ള കേന്ദ്രത്തിൻ്റെ സാമ്പത്തിക ഇടപെടലിൻ്റെ സ്വഭാവത്തിലാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
പതിനാറാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ്റെ ശുപാർശകൾ സർക്കാരിൻ്റെ പക്കലാണെന്നും സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ധനകാര്യ വിഭവങ്ങൾ പങ്കിടുന്ന രീതിയിൽ ഇത് പ്രതിഫലിക്കുമെന്നും ഓർമ്മിക്കുക.
ഏതാണ്ട് ഒരു ദശാബ്ദം മുമ്പ്, അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലിയുടെ രണ്ടാമത്തെ ബജറ്റ്- 2015- 2016ൽ- കേന്ദ്ര നികുതി പിരിവിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വിഹിതം 32 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 42 ശതമാനമായി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള 14-ാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ്റെ ഒരു പ്രധാന ശുപാർശ അംഗീകരിച്ചു. ഇതുവരെയുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ വർദ്ധനവാണിത്.
ഈ മാറ്റം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള നികുതി വിഹിതത്തിൽ ഗണ്യമായ വർദ്ധനവിന് കാരണമായി. എന്നിരുന്നാലും, കേന്ദ്ര സർക്കാർ സെസ്സുകളും സർചാർജുകളും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവ സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ പാടില്ലായിരുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള നികുതി വിഹിതത്തിലെ ഫലപ്രദമായ വർദ്ധനവ് ഇവ വർഷങ്ങളായി തടഞ്ഞുനിർത്തി.
വരുമാനം പങ്കിടലിൽ അഴിച്ചുപണി
2026- 2027 ബജറ്റിൽ 16-ാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ്റെ ശുപാർശകൾ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് 2026 ഏപ്രിൽ മുതൽ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് നടപ്പിലാക്കും.
2020 ഏപ്രിൽ മുതൽ 15-ാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ്റെ ശുപാർശകൾക്ക് അനുസൃതമായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളതു പോലെ, കേന്ദ്ര നികുതികളിൽ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വിഹിതം 41 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് കുറക്കാൻ കമ്മീഷൻ സാധ്യതയില്ല.
എന്നാൽ കമ്മീഷൻ സ്വീകരിച്ച അധികാര വികേന്ദ്രീകരണ സൂത്രവാക്യം കാരണം യൂണിയൻ്റെയും സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും വിഭവങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് മാത്രമേ യഥാർത്ഥ ആഘാതം അറിയാൻ കഴിയൂ.
എന്നാൽ മൂന്നാമത്തേതും അതിലും വലിയതുമായ മാറ്റം, കേന്ദ്ര സ്പോൺസർ ചെയ്തതും കേന്ദ്ര മേഖലാ പദ്ധതികൾക്കായി യൂണിയൻ അതിൻ്റെ വിഭവങ്ങൾ ചെലവഴിക്കുന്ന രീതിയിൽ കാണാൻ കഴിയും.
ഈ വർഷത്തെ കേന്ദ്ര ബജറ്റിൻ്റെ മൊത്തം ചെലവിൻ്റെ ഏകദേശം 24 ശതമാനം 54 കേന്ദ്ര സ്പോൺസർഷിപ്പ് പദ്ധതികൾക്കും 260 കേന്ദ്രമേഖലാ പദ്ധതികൾക്കുമായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്നു.
2026 ഏപ്രിൽ മുതൽ അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക്- ഈ പദ്ധതികൾ എങ്ങനെ തുടരണമെന്നും ഏത് രൂപത്തിലായിരിക്കണമെന്നും തീരുമാനിക്കുന്നതിനായി ഒരു അവലോകനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ പദ്ധതികളിൽ പലതും വെട്ടിച്ചുരുക്കുകയോ ലയിപ്പിക്കുകയോ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യാനാണ് സാധ്യത. ഈ പദ്ധതികളുടെ ചെലവിൻ്റെ ഭാരം പങ്കിടുന്നതിൽ മാറ്റം വരും.
കഴിഞ്ഞ പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിൽ നടന്ന നിയമ നിർമ്മാണ മാറ്റത്തിലൂടെ, പരിഷ്കരിച്ചതും പുനർനാമകരണം ചെയ്തതുമായ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിക്ക് കീഴിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വിഹിതം ഇതിനകം വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിലനിർത്തുന്ന പദ്ധതികളിലേക്ക് സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൂടുതൽ സംഭാവന നൽകേണ്ടി വരുമെന്ന് തോന്നുന്നു.
ഇതുവരെ പദ്ധതികൾ എത്രത്തോളം നന്നായി നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾക്ക് പദ്ധതികളിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയോ കുറക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ടിവരും.
ധനകാര്യ പരിഷ്കരണത്തിന് ഊന്നൽ
ഈ പദ്ധതികളുടെ അവലോകനത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സമ്പാദ്യം കേന്ദ്ര ബജറ്റിന് അതിൻ്റെ മൂലധന ചെലവ് പരിപാടിയിൽ കൂടുതൽ വിഭവങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ ഇളവ് നൽകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. എന്തായാലും, പലിശ രഹിത വായ്പകൾ പ്രകാരം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന വിഹിതത്തിൻ്റെ വലിയൊരു പങ്ക് നിർദ്ദിഷ്ട പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് കാണാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വരാനിരിക്കുന്ന ബജറ്റിൽ ഈ പദ്ധതികളുടെ പുനർനിർമ്മാണം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചെലവ് പരിഷ്കരണ നടപടികളിൽ ഒന്നായിരിക്കാം. ഇത് സർക്കാരിൻ്റെ മൊത്തം വാർഷിക ചെലവിൻ്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗത്തെ ബാധിക്കും.
വാർഷിക ബജറ്റുകൾ നികുതി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മാറി, ധന, ചെലവ് പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നുവെന്ന് ഇത് വീണ്ടും കാണിക്കും.
