അമേരിക്ക- റഷ്യ : ഏകധ്രുവ ലോകക്രമത്തിന്റെ അന്ത്യവും പുതിയ ‘ശീത സമാധാനവും’ ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തെ എങ്ങോട്ട് നയിക്കും?

| വാമിക

അധികാരമേറ്റാൽ ഉടൻ യുക്രൈൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിലെത്തി ഒരു വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴും വെടിനിർത്തൽ എന്നത് ഒരു വിദൂര സ്വപ്നമായി തുടരുകയാണ്. എന്നാൽ ഇക്കാലയളവിൽ ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനാവാത്ത വിധം മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ട്രംപിന്റെ ഏകപക്ഷീയമായ നീക്കങ്ങൾ അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഏകധ്രുവലോകത്തിന്റെ (Unipolar World) പതനത്തിന് വേഗത കൂട്ടുന്നതായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

മുമ്പ് പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന്റെ അനിഷേധ്യ നേതാവായിരുന്ന അമേരിക്ക, ഇപ്പോൾ വെറുമൊരു ‘വ്യാപാരപങ്കാളി’ എന്ന നിലയിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്നത് റഷ്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും പുതിയ ലോകക്രമത്തിൽ വലിയ മേൽക്കൈ നൽകുന്നു.

രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിന് ശേഷം പാശ്ചാത്യ സുരക്ഷയുടെ നെടുംതൂണായിരുന്ന നാറ്റോ (NATO) ഇന്ന് വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തന്നെ സഖ്യകക്ഷികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുന്നത് ഈ സൈനിക സഖ്യത്തിന്റെ ഒത്തിണക്കത്തെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗ്രീൻലൻഡിനെ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള അമേരിക്കയുടെ നീക്കത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ പോലും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറെടുക്കുന്നു എന്നത് മാറുന്ന ബന്ധങ്ങളുടെ സൂചനയാണ്.

ഇതേത്തുടർന്നാണ് ജർമ്മൻ ചാൻസലർ ഫ്രീഡ്രക്ക് മറ്റ്സിനെപ്പോലുള്ള നേതാക്കൾ റഷ്യയുമായി ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ ആവശ്യമാണെന്നും റഷ്യ യൂറോപ്പിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും പ്രസ്താവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരായത്. ജർമ്മനിയുടെ ഈ നിലപാട് മാറ്റം ട്രംപിന്റെ അപ്രവചനീയമായ നയങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണമായാണ് കാണുന്നത്.

യുക്രൈൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ട്രംപിന്റെ പ്രതിനിധികൾ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന സമാധാനപദ്ധതി യുക്രൈനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു ‘മരണപത്രമാണ്’. പിടിച്ചെടുത്ത ഭൂവിഭാഗങ്ങൾ റഷ്യയിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുമെന്നും അടുത്ത 20 വർഷത്തേക്ക് യുക്രൈന് നാറ്റോ അംഗത്വം നൽകില്ലെന്നുമുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിക്കുക എന്നത് യുക്രൈന് പ്രയാസകരമാണ്. പാശ്ചാത്യലോകത്തിന്റെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഒരു ചട്ടുകം മാത്രമായി യുക്രൈൻ മാറിയെന്ന് ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വൻതോതിൽ ആയുധങ്ങളും പണവും നൽകിയെങ്കിലും, റഷ്യയെ നേരിടാൻ ആവശ്യമായ ദീർഘദൂര മിസൈലുകൾ നൽകാൻ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറായില്ല. തങ്ങളുടെ രാജധാനികളിലേക്ക് റഷ്യൻ മിസൈലുകൾ എത്തുമെന്ന് അവർ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഉപരോധങ്ങളുടെ പരമ്പരകളെ വിജയകരമായി തരണം ചെയ്ത് റഷ്യ ഇന്ന് ഒരു പുതിയ വ്യാവസായിക-സൈനിക ശക്തിയായി ഉയർന്നു വന്നിരിക്കുകയാണ്. അലാബുഗയിലെ പ്രത്യേക വ്യവസായ മേഖലയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഡ്രോൺ പറ്റങ്ങൾ യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. കൂടാതെ, ശബ്ദത്തേക്കാൾ പത്തിരട്ടി വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ‘ഒറേഷ്നിക്’ (Oreshnik) ഹൈപ്പർസോണിക് മിസൈലുകൾ വിന്യസിച്ച റഷ്യൻ നീക്കം യൂറോപ്പിനെ ഞെട്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ മിസൈലുകളെ തടയാൻ നിലവിൽ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ പക്കൽ മാർഗങ്ങളില്ല. സാമ്പത്തികമായി റഷ്യയെ ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടതിന്റെ തെളിവാണ് സെർബിയ-ഹംഗറി എണ്ണ പൈപ്പ്‌ലൈൻ കരാർ.

അമേരിക്കയുടെ ആഗോള സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ ലോകരാജ്യങ്ങൾ പുതിയ സഖ്യങ്ങൾ തേടുകയാണ്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ജർമ്മൻ ചാൻസലർ ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ചതും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായി ഇന്ത്യ വ്യാപാരക്കരാർ ഒപ്പിടാൻ തീരുമാനിച്ചതും. അമേരിക്കയുടെ സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പ്രമുഖ രാജ്യങ്ങൾ താൽപ്പര്യം കുറയ്ക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും തിരിച്ചടിയാവുന്നു. സ്വന്തം സഖ്യകക്ഷികളെ പിണക്കിയും പുതിയ യുദ്ധമുഖങ്ങൾ തുറന്നും അമേരിക്ക കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുകയാണ്.