പേർഷ്യൻ ആകാശത്തെ അമേരിക്കൻ വേട്ടക്കാർ: തകർന്ന സൗഹൃദത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും കഥ

| വാമിക

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ഇന്നത്തെ ശത്രുത ലോകപ്രസിദ്ധമാണ്. എന്നാൽ, ശത്രുതയുടെ ഈ കനലുകൾക്കിടയിലും ഇറാന്റെ ആകാശത്ത് ഇന്നും ഗർജിക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത യുദ്ധവിമാനങ്ങളാണെന്നത് വിരോധാഭാസമായി തോന്നാം. ഒരു കാലത്ത് അമേരിക്കൻ നാവികസേനയുടെ അഭിമാനമായിരുന്ന എഫ്-14 ടോംകാറ്റ് (F-14 Tomcat) ഫൈറ്റർ ജെറ്റുകൾ, ഇന്ന് ഇറാനിയൻ വ്യോമസേനയുടെ നട്ടെല്ലായി നിലകൊള്ളുന്നു. തകർക്കപ്പെട്ട നയതന്ത്രബന്ധത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി, പഴയ സുഹൃത്ത് നൽകിയ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ ശത്രുവിനെ നേരിടാൻ ഇറാൻ ഒരുങ്ങുന്ന കൗതുകകരമായ ചരിത്രമാണിത്.

സൗഹൃദം പൂത്ത ‘പ്രോജക്ട് പേർഷ്യൻ കിങ്’

1970-കളിൽ ഇറാൻ ഭരിച്ചിരുന്ന മുഹമ്മദ് റെസ ഷാ പഹ്‌ലവിയുടെ കാലത്താണ് ഈ ചരിത്രപരമായ ഇടപാട് നടക്കുന്നത്. അന്ന് മധ്യേഷ്യയിൽ അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്നു ഇറാൻ. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ മിഗ്-25 വിമാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭീഷണി നേരിടാൻ ഷാ പഹ്‌ലവി അമേരിക്കയുടെ സഹായം തേടി. ഇതിന്റെ ഫലമായി ‘പ്രോജക്ട് പേർഷ്യൻ കിങ്’ എന്ന പേരിൽ 2 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ബൃഹത്തായ കരാർ ഒപ്പിട്ടു.

ഈ കരാർ പ്രകാരം 80 അത്യാധുനിക എഫ്-14 ടോംകാറ്റ് വിമാനങ്ങളാണ് ഇറാൻ ഓർഡർ ചെയ്തത്, അതിൽ 79 എണ്ണം 1976-നും 1978-നും ഇടയിൽ കൈമാറി. വിമാനങ്ങൾക്കൊപ്പം 714 AIM-54 ഫീനിക്‌സ് മിസൈലുകളും പരിശീലനവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 120-ഓളം ഇറാനിയൻ ജീവനക്കാർക്ക് ഈ വിമാനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കൻ പൈലറ്റുമാർ പരിശീലനം നൽകുകയും ചെയ്തു.

ആകാശത്തെ അതികായൻ: എഫ്-14 ടോംകാറ്റ്

1960-കളിൽ അമേരിക്കൻ നാവികസേനയ്ക്കായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സൂപ്പർസോണിക്, ഇരട്ട എഞ്ചിൻ ഫൈറ്റർ ജെറ്റാണ് ഗ്രൂമാൻ എഫ്-14 ടോംകാറ്റ്.

• വേരിയബിൾ-സ്വീപ് വിംഗുകൾ: പറക്കലിനിടയിൽ ചിറകുകളുടെ ആകൃതി മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഈ സംവിധാനം വിമാനത്തിന് മികച്ച വേഗതയും നിയന്ത്രണവും നൽകുന്നു.
• AWG-9 റഡാർ: ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം ലക്ഷ്യങ്ങളെ ട്രാക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന നൂതന റഡാർ സംവിധാനം.
• AIM-54 ഫീനിക്‌സ് മിസൈലുകൾ: ദീർഘദൂര ലക്ഷ്യങ്ങളെ തകർക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഈ മിസൈലുകൾ ടോംകാറ്റിനെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വ്യോമാധിപത്യ പോരാളിയാക്കി മാറ്റി.

വിപ്ലവം മാറ്റിയ ചരിത്രം

1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവം ഇറാനിലെ ഭരണമാറ്റത്തിന് വഴിതെളിച്ചതോടെ അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് അവസാനിച്ചു. അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും സൈനിക സഹകരണം നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു. 80-ാമത്തെ വിമാനം കൈമാറുന്നത് അമേരിക്ക തടഞ്ഞു. ഇതോടെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ കൈവശമുണ്ടായിട്ടും അവ പരിപാലിക്കാൻ ആവശ്യമായ സ്‌പെയർ പാർട്‌സുകളോ ഔദ്യോഗിക പിന്തുണയോ ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ ഇറാൻ അകപ്പെട്ടു.

അതിജീവനത്തിന്റെ ‘കനബലൈസേഷൻ’ തന്ത്രം

അമേരിക്കൻ ഉപരോധത്തെ മറികടക്കാൻ ഇറാൻ അസാധാരണമായ വഴികൾ തേടി. റിവേഴ്‌സ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് വഴിയും ബ്ലാക്ക് മാർക്കറ്റിലൂടെയും അവർ ഭാഗങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു. 1980-1988 കാലഘട്ടത്തിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിൽ ഈ വിമാനങ്ങൾ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കായി ‘കനബലൈസേഷൻ’ (Cannibalization) എന്ന തന്ത്രമാണ് അവർ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചത്; അതായത്, കേടായ വിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഊരിയെടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിമാനങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിക്കുക. കൂടാതെ ചില ഭാഗങ്ങൾ അവർ സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാനും തുടങ്ങി.

അമേരിക്ക വിരമിച്ചു, ഇറാൻ തുടരുന്നു

പരിപാലനത്തിനുള്ള ഉയർന്ന ചിലവും (ഒരു മണിക്കൂർ പറക്കാൻ 40 മണിക്കൂർ പരിപാലനം വേണം) കാലഹരണപ്പെട്ട സാങ്കേതികവിദ്യയും കാരണം 2006-ൽ അമേരിക്കൻ നാവികസേന എഫ്-14 വിമാനങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കി. തങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന വിമാനങ്ങൾ പലതും അമേരിക്ക നശിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു, ഇതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ഇറാനിലേക്ക് എത്താതിരിക്കാനായിരുന്നു ഈ മുൻകരുതൽ.

നിലവിൽ, ലോകത്ത് എഫ്-14 ടോംകാറ്റ് വിമാനങ്ങൾ പറത്തുന്ന ഏക രാജ്യം ഇറാൻ മാത്രമാണ്. ഇറാന്റെ പക്കൽ ഇപ്പോൾ 10 മുതൽ 20 വരെ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ വിമാനങ്ങൾ മാത്രമേ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ എന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങളിലും യുദ്ധങ്ങളിലും പല വിമാനങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടു. ഇസ്ഫഹാൻ വ്യോമതാവളം കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഇവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്.