കിഴക്കൻ അസമിലെ തോട്ടങ്ങളും വനനിരകളും പട്കായ് മലനിരകളുടെ താഴ്‌വരകളും നിറഞ്ഞ പച്ചപ്പാർന്ന ഭൂപ്രകൃതിക്കിടയിൽ, സ്വാഭാവിക കുന്നുകളാണെന്ന് തോന്നിക്കുംവിധം മനോഹരമായി ഉയർന്നുകാണുന്ന കൂറ്റൻ മൺകൂനകളാണ് ‘ചൊരൈഡിയോയിലെ മൊയ്ദാമുകൾ’. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ പ്രകൃതിദത്തമായ കുന്നുകളായി അനുഭവപ്പെടുമെങ്കിലും, ഈ മൺകൂനകൾക്കടിയിൽ അഹോം രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും മറ്റ് രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങളാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. “അസമിലെ പിരമിഡുകൾ” അല്ലെങ്കിൽ “ഇന്ത്യയുടെ പിരമിഡുകൾ” എന്ന് ഇവ വിളിപ്പേരു നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഈജിപ്ഷ്യൻ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിലുള്ള പിരമിഡുകളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി തായ്-അഹോം ജനതയുടെ മതവിശ്വാസങ്ങൾക്കും ശവസംസ്കാര ആചാരങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രാജകീയ മൺകൂന ശവകുടീരങ്ങളാണിവ.
2024-ൽ ഈ അപൂർവ്വ സാംസ്കാരിക ഭൂപ്രകൃതിയുടെ ചരിത്രപ്രാധാന്യം അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും “മൊയ്ദാമുകൾ – അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ മൺകൂന ശവസംസ്കാര രീതി” എന്ന പേരിൽ യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. കാസിരംഗയ്ക്കും മാനസിനും ശേഷം യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃക പദവി ലഭിക്കുന്ന അസമിലെ മൂന്നാമത്തെ കേന്ദ്രമായി ചൊരൈഡിയോ മാറി. അഹോം രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായും രാജകീയ ശ്മശാന ഭൂമിയായും തിരഞ്ഞെടുത്ത പട്കായ് മലനിരകളുടെ താഴ്‌വരയിലാണ് ഈ ചരിത്ര കേന്ദ്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, അതായത് എ.ഡി 1228-ൽ, ചാവോലുങ് സുക്കാഫ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സിയു-ഖാ-ഫയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് തായ്-അഹോം ജനത ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിലേക്ക് കടന്നുവരികയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ രാജവംശത്തിന് അടിത്തറയിടുകയും ചെയ്തത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഭരണം അവസാനിക്കുന്നത് വരെ ഏകദേശം ആറ് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം അഹോം രാജവംശം പ്രതാപത്തോടെ നിലനിന്നു. രാഷ്ട്രീയ തലസ്ഥാനം പിന്നീട് മറ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടെങ്കിലും, ചൊരൈഡിയോ എന്നും അഹോം രാജകുടുംബത്തിന്റെ പവിത്രമായ ശ്മശാനഭൂമിയായിത്തന്നെ തുടരുകയായിരുന്നു.
‘ആത്മാവിന്റെ ഭവനം’ എന്ന സങ്കൽപ്പവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ‘മൊയ്ദാം’ എന്ന വാക്ക് നിലവിൽ വന്നത്. ഭൂമിക്കടിയിലോ ഭാഗികമായി ഭൂമിക്കടിയിലോ നിർമ്മിച്ച ശവസംസ്കാര അറകൾക്ക് മുകളിലാണ് ഇത്തരം വലിയ മൺകൂനകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇഷ്ടിക, കല്ല് അല്ലെങ്കിൽ മണ്ണ് എന്നിവയാൽ നിർമ്മിച്ച ‘തക്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മധ്യഭാഗത്തെ അറയും, അതിന് മുകളിലുള്ള ചെറിയ ആരാധനാകേന്ദ്രവും, ‘ഗാർഹ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന എട്ടുകോണുകളുള്ള മതിൽക്കെട്ടും അടങ്ങുന്നതാണ് മൊയ്ദാമിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ ഘടന.
ഈജിപ്ഷ്യൻ പിരമിഡുകൾ കൂറ്റൻ കല്ലുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്മാരകങ്ങളാണെങ്കിൽ, ചൊരൈഡിയോയിലെ മൊയ്ദാമുകൾ ശവസംസ്കാര അറകൾക്ക് ചുറ്റും മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച സ്മാരക മൺകൂനകളാണ് എന്നതാണ് ഇവ തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം. വലുപ്പത്തിൽ മാത്രമല്ല, വാസ്തുവിദ്യ, ആചാരങ്ങൾ, ഭൂപ്രകൃതി, വിശ്വാസങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അപൂർവ്വ സംയോജനത്തിലാണ് ഇവയുടെ പ്രാധാന്യം കുടികൊള്ളുന്നത്. യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഇത്തരത്തിലുള്ള 90 രാജകീയ മൊയ്ദാമുകൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ചൊരൈഡിയോ കൂടാതെ വിസ്തൃതമായ ബ്രഹ്മപുത്ര താഴ്‌വരയിൽ നൂറുകണക്കിന് മൊയ്ദാമുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, രാജകീയ ശവകുടീരങ്ങളുടെ കേന്ദ്രീകരണവും സംരക്ഷണവും കൊണ്ട് ചൊരൈഡിയോ വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നു. രാജാക്കന്മാരുടെയും രാജ്ഞിമാരുടെയും കല്ലറകളിൽ ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും മറ്റ് വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും, ചില കാലഘട്ടങ്ങളിൽ കുതിരകൾ, ആനകൾ തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളെയും വേലക്കാരെയും അടക്കം ചെയ്തിരുന്നതായി ചരിത്രപരവും പുരാവസ്തുപരവുമായ തെളിവുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. മരണാനന്തര ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും സാമൂഹിക ശ്രേണിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള അഹോം ജനതയുടെ സങ്കൽപ്പങ്ങളിലേക്കാണ് ഇത് വെളിച്ചം വീശുന്നത്.
തായ്-അഹോം പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രവുമായി (cosmology) ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതാണ് മൊയ്ദാമുകളുടെ നിർമ്മാണരീതി. മൊയ്ദാമിന് ചുറ്റുമുള്ള എട്ടുകോണുകളുള്ള മതിൽക്കെട്ട് തായ് പ്രപഞ്ചത്തെയും, മുകളിലെ ഭാഗം ഭൗതിക ലോകവും സ്വർഗ്ഗീയ ലോകവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെയുമാണ് പ്രതീകവത്കരിക്കുന്നത്. മരണത്തോടെ ഭരണാധികാരിയും ജീവിക്കുന്ന സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അവസാനിക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ പൂർവ്വിക ആത്മാക്കളായി മാറുന്നുവെന്നുമാണ് ഇവരുടെ വിശ്വാസം.
കേവലം ഒരു പുരാവസ്തു കേന്ദ്രം എന്നതിലുപരി, ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്കും ജീവസ്സുറ്റ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യമാണ് ചൊരൈഡിയോ സമ്മാനിക്കുന്നത്. അഹോം സമുദായാംഗങ്ങൾ ഇന്നും നടത്തിവരുന്ന ‘മേ-ദം-മേ-ഫി’ എന്ന പൂർവ്വിക ആരാധനാ ചടങ്ങും ‘തർപ്പൺ’ അർപ്പണങ്ങളും ചൊരൈഡിയോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് ജീവിച്ചിരുന്ന പൂർവ്വികരുമായി ഇന്നത്തെ തലമുറയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പവിത്രമായ ഇടമായി ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു.
മൊയ്ദാമുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രകൃതിയെക്കൂടി മനോഹരമായി സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷതയാണ്. മൺകൂനകൾക്ക് ചുറ്റും കിടങ്ങുകളും ജലാശയങ്ങളും നിർമ്മിക്കുകയും, ആചാരപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ള മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് മണ്ണ്, ജലം, സസ്യജാലങ്ങൾ, മലനിരകൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ അഹോം ജനത ഉറപ്പുവരുത്തിയിരുന്നു. വ്യക്തിഗത സ്മാരകങ്ങൾക്കപ്പുറം സാംസ്കാരിക ഭൂപ്രകൃതിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ആധുനിക പരിസ്ഥിതി കാഴ്ചപ്പാടുകൾക്കും ഇത് മാതൃകയാണ്.
മൊയ്ദാമുകളുടെ ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് പുറമെ, അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ ചരിത്രരേഖകളായ ‘ബുരഞ്ചികൾ’ ഈ ആചാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. അഹോം കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനം, സാമൂഹിക ജീവിതം, ശവസംസ്കാര ആചാരങ്ങൾ, നിർമ്മാണ രീതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയതാണ് ഈ ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ. പുരാവസ്തു തെളിവുകളും ലിഖിത ചരിത്രവും തമ്മിലുള്ള ഈ അപൂർവ്വ സംയോജനം ചൊരൈഡിയോയുടെ ചരിത്രമൂല്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ആറ് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മൊയ്ദാമുകൾ അഹോം രാജവംശത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ പരിണാമത്തിന്റെ തെളിവ് കൂടിയാണ്. കാലഘട്ടത്തിനും വ്യക്തികളുടെ പദവിക്കും അനുസരിച്ച് ഇഷ്ടിക, കല്ല്, മണ്ണ് എന്നിവയുടെ ഉപയോഗത്തിലും വലിപ്പത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. 90 വ്യത്യസ്ത ശവകുടീരങ്ങളിലൂടെ അഹോം ജനതയുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെയും ശവസംസ്കാര ആചാരങ്ങളുടെയും വികാസപരിണാമങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു.
നിലവിൽ 96.5 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ചൊരൈഡിയോ കേന്ദ്രത്തിന് ശക്തമായ മഴ, മണ്ണൊലിപ്പ്, കാടുകയറൽ എന്നിവ വലിയ സംരക്ഷണ ഭീഷണികൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, കല്ലുകളിൽ കൊത്തിവെച്ച സ്മാരകങ്ങൾക്ക് പകരം മണ്ണും ആചാരങ്ങളും ഓർമ്മകളും ഭൂപ്രകൃതിയും ചേർന്ന് സൃഷ്ടിച്ച ഈ സാംസ്കാരിക വിസ്മയം അസമിലെ മണ്ണിൽ ഇന്നും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു.
