പാകിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവിശ്യയായ ബലൂചിസ്ഥാൻ നിലവിൽ തീവ്രമായ അക്രമത്തിൻ്റെ പിടിയിലാണ്. ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ആർമി (BLA) ശനിയാഴ്‌ച പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ ഏറ്റവും വലുതും മാരകവുമായ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തിയത്.
സിവിലിയന്മാരെയും പോലീസിനെയും സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ഏകോപിത ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നത്. മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം 200 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇറാനുമായും അഫ്‌ഗാനിസ്ഥാനുമായും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഈ പ്രവിശ്യ പാകിസ്ഥാന് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും തന്ത്രപരമായും നിർണായകമാണ്.
‘ഹീറോസ് 2’ പ്രചാരണവും ആക്രമണങ്ങളും
ബലൂച് സാഹിത്യത്തിൽ “കറുത്ത കൊടുങ്കാറ്റ്” എന്നർത്ഥം വരുന്ന “ഹീറോഫ് 2” എന്നാണ് ഈ ആക്രമണങ്ങളെ ബിഎൽഎ വിളിച്ചിരിക്കുന്നത്. സുരക്ഷാ വിശകലന വിദഗ്‌ദരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ ഓപ്പറേഷൻ മുൻ ഓപ്പറേഷനുകളേക്കാൾ വളരെ വ്യാപകവും മാരകവുമായിരുന്നു. സൗത്ത് ഏഷ്യ ടെററിസം പോർട്ടലിൻ്റെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, ക്വറ്റ, ഗ്വാദർ, മസ്‌തുങ്, കലാത്ത് എന്നിവയുൾപ്പെടെ പ്രവിശ്യയിലെ 15 -ലധികം പ്രധാന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരേസമയം തോക്ക്, ബോംബ് ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു.
കലാപകാരികൾ സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ടു മാത്രമല്ല, മസ്‌തുങ്ങിലെ ഒരു സെൻട്രൽ ജയിലും ആക്രമിച്ചു. കുറഞ്ഞത് 30 തടവുകാരെ മോചിപ്പിച്ചു. ക്വറ്റയിലെ ഇൻ്റെലിജൻസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 800 മുതൽ 1,000 വരെ പോരാളികൾ ഈ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കാം.
പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെ തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം
വിസ്‌തീർണ്ണം അനുസരിച്ച് പാകിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവിശ്യയാണ് ബലൂചിസ്ഥാൻ. പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. പ്രകൃതിവാതകം, കൽക്കരി, ചെമ്പ്, സ്വർണ്ണം എന്നിവയുടെ വലിയ ശേഖരം ഇവിടെയുണ്ട്. പാകിസ്ഥാൻ്റെ ഊർജ്ജ വിതരണത്തിൻ്റെ ഒരു പ്രധാന സ്രോതസാണ് സുയി വാതക പാടം.
റിസ്‌ക്‌ ഇൻ്റെലിജൻസ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, പ്രവിശ്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം പ്രാദേശിക വ്യാപാരത്തിനും കണക്റ്റിവിറ്റിക്കും ഒരു സുപ്രധാന കവാടമാക്കി മാറ്റുന്നു. അറബിക്കടലിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്വാദർ തുറമുഖം, പാകിസ്ഥാൻ്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ആഗോള ഊർജ്ജ റൂട്ടുകളുടെ നിർണായക കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നു.
ചൈന- അമേരിക്ക സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യ ആഘാതം
മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന അസ്ഥിരത ചൈനക്കും അമേരിക്കക്കും ആശങ്കകൾ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചൈനയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ബീജിംഗിൻ്റെ ബെൽറ്റ് ആൻഡ് റോഡ് ഇനിഷ്യേറ്റീവിൻ്റെ ഭാഗമായ ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ സാമ്പത്തിക ഇടനാഴിയുടെ (സിപിഇസി) കേന്ദ്രമാണ് ബലൂചിസ്ഥാൻ.
ഗ്വാദർ തുറമുഖം വഴിയുള്ള ഊർജ്ജ ഇറക്കുമതി റൂട്ടുകൾ ചുരുക്കാൻ ചൈന ശ്രമിക്കുകയും 25 ബില്യൺ ഡോളർ നിക്ഷേപം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. വിദേശ നയ വിദഗ്‌ദരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ അസ്ഥിരമായ മേഖലയിൽ നിക്ഷേപം നടത്താൻ പദ്ധതിയിടുന്ന ആഗോള ശക്തികൾക്കുള്ള വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ് ഈ ബിഎൽഎ ആക്രമണങ്ങൾ.
കലാപവും പ്രാദേശിക അസംതൃപ്‌തിയും
ബലൂച് ലിബറേഷൻ മൂവ്‌മെന്റ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്നു. പ്രധാനമായും പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങളുടെ ചൂഷണം മൂലമാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. പ്രവിശ്യയുടെ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളായ ഗ്യാസ്, ധാതുക്കൾ എന്നിവ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിൻ്റെ ഗുണങ്ങൾ പ്രാദേശിക ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നില്ലെന്ന് ബിഎൽഎ വാദിക്കുന്നു.
ലാഭത്തിൻ്റെ 5% മാത്രമേ പ്രാദേശികമായി ചെലവഴിക്കുന്നുള്ളൂ. ഈ അതൃപ്‌തി വിമത ഗ്രൂപ്പിനെ ഇപ്പോൾ വിദേശ നിക്ഷേപവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികളും ലക്ഷ്യമിടുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. അവയെ അവർ “കൊളോണിയൽ ശൈലിയിലുള്ള ചൂഷണം” എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.
സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികൾ
സുരക്ഷാ വിദഗ്‌ദരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, വരും ദിവസങ്ങളിൽ ബലൂചിസ്ഥാനിലെ സുരക്ഷാ സ്ഥിതി കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ചൈനീസ് എഞ്ചിനീയർമാർക്കും വിദേശ സൈനികർക്കും നേരെ BLA നടത്തുന്ന തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ സാമ്പത്തിക അഭിലാഷങ്ങളെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ ആവില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. പ്രതികാര നടപടികളിൽ 145 വിമതരെ കൊന്നൊടുക്കിയതായി പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം അവകാശപ്പെടുന്നു.
വിമതരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കഴിവുകളും അവരുടെ പുതിയ തന്ത്രങ്ങളും ഇസ്ലാമാബാദിന് ഒരു പ്രധാന വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നു. മേഖലയിലെ സ്ഥിരത പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നത് ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാന് മാത്രമല്ല, ആഗോള നിക്ഷേപകർക്കും ഒരു പ്രധാന മുൻഗണനയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
