ഒരു പുതിയ സാമ്പത്തിക വർഷം ഒരു ആഴ്‌ചക്കുള്ളിൽ ആരംഭിക്കാൻ പോകുന്നു. ഇത് നിരവധി സുപ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നു. ശ്രദ്ധേയമായി, കേന്ദ്ര സർക്കാർ അതിൻ്റെ ക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ സമഗ്രമായ അവലോകനത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, വരാനിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ, എല്ലാ കേന്ദ്രീകൃത, കേന്ദ്ര സർക്കാർ പദ്ധതികളും അവലോകനം ചെയ്യുമെന്ന് ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രസ്‌താവിച്ചു.
ഈ പ്രക്രിയ ചെലവുകളുടെ ഗുണനിലവാരം, ഫണ്ടുകളുടെ വിനിയോഗം, ഓരോ പദ്ധതിയുടെയും മൊത്തത്തിലുള്ള സ്വാധീനം എന്നിവ വിലയിരുത്തും. അനാവശ്യ പദ്ധതികൾ ഒഴിവാക്കി ഫണ്ട് വിനിയോഗം ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്യുന്നതിനായി ഒരു പുതിയ ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ്റെ കാലാവധിക്ക് മുമ്പ് ഓരോ അഞ്ച് വർഷത്തിലും അത്തരമൊരു അവലോകനം നടത്തുന്നു.
പ്രധാന അവലോകന മാനദണ്ഡം
ഔദ്യോഗിക റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, അവലോകനം നിരവധി നിർണായക വശങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കും, അവയിൽ ചിലത് ഇവയാണ്:
പദ്ധതി അതിൻ്റെ ഉദ്ദേശിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇത് സമാനമായ സംസ്ഥാനതല പദ്ധതികളുമായി ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?ചെറിയ സ്‌കീമുകൾ ലയിപ്പിക്കാനോ ഘട്ടംഘട്ടമായി നിർത്തലാക്കാനോ കഴിയുമോ? സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതികൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്?
ഈ അവലോകന പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായി ചെലവ് വകുപ്പ് നോഡൽ മന്ത്രാലയങ്ങളിൽ നിന്ന് ശുപാർശകൾ തേടിയിട്ടുണ്ട്. സാമൂഹിക മേഖല പദ്ധതികളെ കുറിച്ച് വളരെ വിലപ്പെട്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു.
2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ മികച്ച 10 കേന്ദ്ര സർക്കാർ പദ്ധതികൾക്കുള്ള ബജറ്റ് വിഹിതം (കോടി രൂപയിൽ)
സ്‌കീമിൻ്റെ പേര്- ബജറ്റ് (₹ കോടി)
എം.ജി.എൻആർഇജിഎ- 86,000 ഡോളർ
ജൽ ജീവൻ മിഷൻ- 67,000 ഡോളർ
പിഎം കിസാൻ- 63,500 രൂപ
പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന (ഗ്രാമീണ) 54,832 പേർ
സമഗ്ര ശിക്ഷ- 41,250 ഡോളർ
ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യം- 37,227
പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന (നഗരം)- 23,294 പേർ
പരിഷ്കരിച്ച പലിശ സബ്‌വെൻഷൻ പദ്ധതി- 22,600 രൂപ
സാക്ഷാം അംഗൻവാടി & ന്യൂട്രീഷൻ- 21,960 ഡോളർ
പുതിയ തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കൽ പദ്ധതി- 20,000 രൂപ
ഏപ്രിലിൽ റിപ്പോർട്ട് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു
കേന്ദ്ര സർക്കാർ പദ്ധതികളുമായി (CSS) സംസ്ഥാന സർക്കാർ പദ്ധതികൾ ഓവർലാപ്പ് ചെയ്യുന്ന മേഖലകൾ തിരിച്ചറിയാൻ NITI ആയോഗിന് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഏപ്രിലിൽ വിശദമായ ഒരു റിപ്പോർട്ട് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ചില പദ്ധതികൾ തുടരണോ, പരിഷ്‌കരിക്കണോ, വികസിപ്പിക്കണോ, കുറയ്ക്കണോ, നിർത്തലാക്കണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശുപാർശകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും.
കേന്ദ്രാവിഷ്‌കൃത പദ്ധതികൾക്കുള്ള ബജറ്റ്
ആയുഷ്‌മാൻ ഭാരത്- പ്രധാനമന്ത്രി ജൻ ആരോഗ്യ യോജന (പിഎംജെഎവൈ), മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് നിയമം (എംജിഎൻആർഇജിഎ), പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന ( ഗ്രാമീണവും നഗരവും), ജൽ ജീവൻ മിഷൻ (ജെജെഎം), പ്രധാൻ മന്ത്രി ജിഎസ്എ
2015 മാർച്ചിൽ, കേന്ദ്രാവിഷ്‌കൃത പദ്ധതികൾ യുക്തിസഹമാക്കുന്നതിനായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ ഒരു ഉപസമിതി രൂപീകരിച്ചു. അവരുടെ എണ്ണം 130 ൽ നിന്ന് 75 ആയി കുറച്ചു .
2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ, കേന്ദ്ര സ്പോൺസർഷിപ്പ് പദ്ധതികൾക്കുള്ള ആകെ ബജറ്റ് വിഹിതം ₹5.41 ലക്ഷം കോടിയാണ് . ഈ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഇത് ₹5.05 ലക്ഷം കോടിയായിരുന്നു , പിന്നീട് ₹4.15 ലക്ഷം കോടിയായി പരിഷ്‌കരിച്ചു.
