ഇസ്രായേലിൽ നിർണായക തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പോരാട്ടം; നെതന്യാഹുവിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത് 61 സീറ്റുകൾ

ജറുസലേം: ഇസ്രായേലിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് വീണ്ടും ചൂടുപിടിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ അധികാരത്തുടർച്ചയും പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവുമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങൾ. ഗാസയിലെ യുദ്ധം, ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം, രാജ്യത്തെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾ എന്നിവയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇസ്രായേലിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലും നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയേക്കും.

ഇസ്രായേലിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിന് ഇന്ത്യയിലേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ നിരവധി സവിശേഷതകളുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് നേരിട്ട് വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിന് പകരം രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കാണ് ജനങ്ങൾ വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വോട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പാർട്ടികൾക്ക് പാർലമെന്റിൽ സീറ്റുകൾ ലഭിക്കും. തുടർന്ന് ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്ന പാർട്ടികളോ സഖ്യങ്ങളോ ചേർന്നാണ് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നത്.

120 അംഗ പാർലമെന്റ്

നെസ്സെറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റിൽ ആകെ 120 സീറ്റുകളാണുള്ളത്. സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കുറഞ്ഞത് 61 അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്. ഒരു പാർട്ടി ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടിയാലും ആവശ്യമായ ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അധികാരത്തിലെത്താൻ മറ്റു പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ തേടേണ്ടിവരും.

ഇസ്രായേലിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം സഖ്യസർക്കാരുകൾ രൂപീകരിക്കുന്നത് പതിവാണ്. രാജ്യത്തെ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സംവിധാനമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണം. ചെറിയ പാർട്ടികൾക്കും പാർലമെന്റിൽ പ്രാതിനിധ്യം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിൽ അവയുടെ പിന്തുണ നിർണായകമാകാറുണ്ട്.

ഒരു പാർട്ടിക്ക് ആകെ സാധുവായ വോട്ടുകളുടെ 3.25 ശതമാനമെങ്കിലും ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ പാർലമെന്റിൽ സീറ്റുകൾ നേടാൻ അർഹതയുണ്ടാകൂ. ഈ പരിധി മറികടക്കുന്ന പാർട്ടികൾക്കിടയിലാണ് സീറ്റുകൾ ആനുപാതികമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയാകുന്നത് മാത്രം സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിന് മതിയാകില്ല. വിവിധ പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയോടെ 61 അംഗങ്ങളുടെ ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് നിർണായകം.

നെതന്യാഹുവിന്റെ അധികാര നിർണായകം

ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തിത്വങ്ങളിലൊരാളായ ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ ഭാവിയാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം. ദീർഘകാലം പ്രധാനമന്ത്രിപദം വഹിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തുമോ എന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സഖ്യചർച്ചകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

2019 മുതൽ 2022 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഇസ്രായേൽ തുടർച്ചയായ രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. പല തവണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നിട്ടും സ്ഥിരതയുള്ള ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പാക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിട്ടു.

2021-ൽ നഫ്താലി ബെന്നറ്റും യെയർ ലാപിഡും ഉൾപ്പെട്ട എട്ട് പാർട്ടികളുടെ സഖ്യം നെതന്യാഹുവിന്റെ ദീർഘകാല ഭരണത്തിന് വിരാമമിട്ടു. എന്നാൽ ആഭ്യന്തര അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലം ആ സർക്കാരിനും അധികകാലം തുടരാനായില്ല. തുടർന്ന് 2022-ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം നെതന്യാഹു വീണ്ടും പ്രധാനമന്ത്രിപദത്തിലെത്തി.

ഇത്തരം രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങൾ ഇസ്രായേലിൽ സഖ്യസർക്കാരുകൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിലെ വെല്ലുവിളികൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സീറ്റുകൾ എങ്ങനെ?

ഇസ്രായേലിൽ പാർട്ടികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ നിർണയിക്കാൻ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ രീതിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ബേഡർ-ഓഫർ (Bader–Ofer) രീതിയിലുള്ള സീറ്റ് വിഭജന സംവിധാനമാണ് പ്രയോഗിക്കുന്നത്.

സീറ്റ് വിഭജനത്തിന്റെ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ:

1. വോട്ട് പരിധി പരിശോധിക്കൽ: സാധുവായ വോട്ടുകളുടെ 3.25 ശതമാനമെങ്കിലും നേടിയ പാർട്ടികളെ സീറ്റ് വിഭജനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു.
2. ആദ്യഘട്ട സീറ്റ് കണക്കാക്കൽ: യോഗ്യത നേടിയ പാർട്ടികളുടെ വോട്ടുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി 120 സീറ്റുകൾ ആനുപാതികമായി കണക്കാക്കുന്നു.
3. ശേഷിക്കുന്ന സീറ്റുകളുടെ വിതരണം: ആദ്യ കണക്കെടുപ്പിൽ പൂർണമായി ലഭിക്കാത്ത സീറ്റുകൾ പ്രത്യേക കണക്കുകൂട്ടൽ രീതിയിലൂടെ വിതരണം ചെയ്യുന്നു.

ഈ സംവിധാനത്തിൽ ചെറിയ പാർട്ടികൾക്കും പാർലമെന്റിൽ പ്രാതിനിധ്യം ലഭിക്കാം. എന്നാൽ വോട്ട് പരിധി മറികടക്കാത്ത പാർട്ടികൾക്ക് സീറ്റുകൾ ലഭിക്കില്ല. അതിനാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ചെറിയ പാർട്ടികൾ തമ്മിൽ ലയിക്കുകയോ സഖ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി പ്രധാനമാണ്.

സീറ്റ് വിഭജനത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ സങ്കീർണമാണെങ്കിലും അതിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യം പാർട്ടികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വോട്ടുകളുടെ അനുപാതത്തിന് അനുസരിച്ച് പാർലമെന്റിൽ പ്രാതിനിധ്യം നൽകുക എന്നതാണ്.

ആർക്കൊക്കെ വോട്ടവകാശം?

ഇസ്രായേൽ പൗരന്മാർക്കാണ് രാജ്യത്തെ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാനുള്ള അവകാശം. ജൂതരായ പൗരന്മാർക്കു പുറമേ അറബ്-പലസ്തീൻ വംശജരായ ഇസ്രായേലി പൗരന്മാർക്കും നിയമപരമായ യോഗ്യതകൾ പാലിച്ചാൽ വോട്ടുചെയ്യാം.

അതേസമയം, അധിനിവേശ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലും ഗാസയിലും താമസിക്കുന്ന പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പൊതുവായി വോട്ടവകാശമില്ല. കിഴക്കൻ ജറുസലേമിലെ ഭൂരിഭാഗം പലസ്തീനികൾക്കും ഇസ്രായേൽ പൗരത്വത്തിനു പകരം സ്ഥിരതാമസ പദവിയാണുള്ളത്. അതിനാൽ അവർക്കും നെസ്സെറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാൻ സാധാരണയായി കഴിയില്ല.

ഇസ്രായേലിന് പുറത്തു താമസിക്കുന്ന പൗരന്മാർക്കും പൊതുവായ അസാന്നിധ്യ വോട്ടിംഗ് സംവിധാനം നിലവിലില്ലെന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. എന്നാൽ വിദേശത്തുള്ള ചില നയതന്ത്ര ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും സർക്കാർ പ്രതിനിധികൾക്കും പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം വോട്ടുചെയ്യാം.

ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും, വ്യത്യാസങ്ങൾ

ഇന്ത്യയിലും ഇസ്രായേലിലും പാർലമെന്ററി ഭരണസംവിധാനമാണുള്ളതെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രീതികളിൽ പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിൽ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഓരോ മണ്ഡലത്തിലെയും സ്ഥാനാർഥികൾക്കാണ് വോട്ടർമാർ വോട്ട് ചെയ്യുന്നത്. ഒരു മണ്ഡലത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ട് നേടുന്ന സ്ഥാനാർഥിയാണ് വിജയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഒരു പാർട്ടിക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായി ലഭിക്കുന്ന വോട്ടുവിഹിതവും ലോക്സഭയിലെ സീറ്റുകളുടെ വിഹിതവും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം.

ഇസ്രായേലിൽ രാജ്യം മുഴുവൻ ഒരു പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മണ്ഡലമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. വോട്ടർമാർ പാർട്ടികളുടെ പട്ടികകൾക്കാണ് വോട്ട് ചെയ്യുന്നത്. ലഭിക്കുന്ന വോട്ടുകളുടെ അനുപാതമനുസരിച്ച് പാർട്ടികൾക്ക് സീറ്റുകൾ അനുവദിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ ഒരു പാർട്ടിക്ക് വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം നേടാനായാൽ ഒറ്റയ്ക്ക് സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കഴിയും. ഇസ്രായേലിൽ ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ സംവിധാനം മൂലം നിരവധി പാർട്ടികൾക്ക് സീറ്റുകൾ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ സഖ്യസർക്കാരുകൾ രൂപീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യം കൂടുതലാണ്.

നിർണായകം സഖ്യരൂപീകരണം

ഇസ്രായേലിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏത് പാർട്ടിയാണ് കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടുന്നതെന്നത് പ്രധാനമാണെങ്കിലും, അതിനേക്കാൾ നിർണായകമായത് ആർക്കാണ് 61 അംഗങ്ങളുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാനാകുക എന്നതാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം പാർട്ടികൾ തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളും രാഷ്ട്രീയ ധാരണകളും സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിന്റെ ഗതി നിർണയിക്കും.

നെതന്യാഹുവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യത്തിന് ആവശ്യമായ പിന്തുണ ലഭിക്കുമോ, അതോ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾക്ക് പുതിയൊരു ഭൂരിപക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം. ഗാസയിലെ യുദ്ധവും ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾക്കൊപ്പം രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യവും ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങളും വോട്ടർമാരുടെ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം.