| വാമിക
ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആകാശത്ത് പുതിയൊരു സൂര്യൻ ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. 17 വർഷത്തെ പ്രവാസജീവിതത്തിന് ശേഷം ധാക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ താരിഖ് റഹ്മാൻ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണസാരഥ്യം ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിലേക്കാണ്. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ പതനത്തിന് ശേഷം മുഹമ്മദ് യൂനുസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടക്കാല സർക്കാർ ഇന്ത്യയെ അകറ്റി ചൈനയോടും പാകിസ്താനോടും അടുത്തിരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് താരിഖിന്റെ കടന്നുവരവ്. ഈ ഭരണമാറ്റം തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ നയതന്ത്ര സമവാക്യങ്ങളെ എങ്ങനെ മാറ്റിയെഴുതുമെന്നത് നിർണ്ണായകമാണ്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിഎൻപി (ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി) നേടിയ വൻ വിജയം താരിഖ് റഹ്മാനെ വീണ്ടും ആഗോള ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. ‘ബംഗ്ലാദേശ് ഫസ്റ്റ്’ എന്ന നയമുയർത്തിപ്പിടിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിലെത്തിയ അദ്ദേഹം, ബംഗ്ലാദേശിനെ പുതിയൊരു സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണത്തിലേക്ക് നയിക്കാനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഹസീനയുടെ 15 വർഷത്തെ ഭരണത്തിന് ശേഷം രാജ്യം ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണിപ്പോൾ. 30 വർഷത്തിന് ശേഷമാണ് രാജ്യത്തിന് ഒരു പുരുഷ പ്രധാനമന്ത്രിയെ ലഭിക്കുന്നത് എന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തുവരുന്നതിന് മുൻപേ തന്നെ താരിഖിനെ അഭിനന്ദിച്ച ആദ്യത്തെ വിദേശ നേതാക്കളിലൊരാളായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി. ഇന്ത്യയുമായുള്ള തകർന്നുപോയ ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്നാണ് ഇന്ത്യ കരുതുന്നത്. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയെപ്പോലെയുള്ള കടുത്ത നിലപാടുകാരേക്കാൾ കൂടുതൽ ലിബറൽ ആയ താരിഖിന്റെ ഭരണം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഗുണകരമാകുമെന്ന് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഇന്ത്യയും ബിഎൻപിയും തമ്മിലുള്ള പഴയകാല കയ്പേറിയ ഓർമ്മകൾ മായ്ച്ചു കളയാനുള്ള അവസരമാണിതെന്ന് ഇന്ത്യ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ബംഗ്ലാദേശ് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത അയൽരാജ്യമാണ്. 4,000 കിലോമീറ്റർ അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഇരുരാജ്യങ്ങളും വ്യാപാരം, വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം എന്നീ മേഖലകളിൽ ദശാബ്ദങ്ങളായി പരസ്പരബന്ധിതമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബംഗ്ലാദേശിന് ഇന്ത്യയുമായുള്ള സൗഹൃദം ഏറെക്കാലം മാറ്റിവെക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ 94 ശതമാനവും ഇന്ത്യയോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്നതിനാൽ സുരക്ഷയും ദേശീയതാൽപ്പര്യവുമാണ് ഈ ബന്ധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
എന്നാൽ, തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ നിഴലിൽ നിന്ന് മാറി സ്വന്തമായൊരു പാത വെട്ടിത്തെളിക്കാനാണ് താരിഖ് ശ്രമിക്കുന്നത്. “ഡൽഹിയുമല്ല, റാവൽപിണ്ടിയുമല്ല, എല്ലാം ബംഗ്ലാദേശിനാണ്” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയ്ക്കും പാകിസ്താനുമായുള്ള തുല്യ അകലം പാലിക്കാനുള്ള നീക്കമായി കാണാം. ഇന്ത്യയെയും ചൈനയെയും പാകിസ്താനെയും ഒരുപോലെ കാണുന്ന ഈ ‘ബാലൻസിങ് ആക്ട്’ എത്രത്തോളം വിജയിക്കുമെന്ന് കാത്തിരുന്നു കാണണം. ഇന്ത്യ വിരുദ്ധ വികാരം രാജ്യത്ത് വർദ്ധിച്ചു വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അത് കൈകാര്യം ചെയ്യുക എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്.
താരിഖിന്റെ വരവിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ചില ആശങ്കകളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഒരിക്കൽ “ഇരുണ്ട കാലത്തെ രാജകുമാരൻ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൂതകാലം ഇന്ത്യയ്ക്ക് മധുരതരമല്ല. 2001-2006 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യവിരുദ്ധ ഗൂഢാലോചനകൾക്ക് വേദിയായ ‘ഹവാ ഭവൻ’ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം. 2004-ലെ ചിറ്റഗോങ് ആയുധവേട്ടയ്ക്ക് പിന്നിൽ താരിഖ് ആണെന്ന ആരോപണവും ഇന്ത്യയ്ക്ക് മറക്കാനാവില്ല. പാകിസ്താൻ ഭീകര സംഘടനകളോടും വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ വിമതരോടും അദ്ദേഹം പുലർത്തിയിരുന്ന സമീപനം ഇന്ത്യ സശ്രദ്ധം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.
നിലവിൽ ടീസ്താ നദീജല കരാർ, അതിർത്തിയിലെ കൊലപാതകങ്ങൾ, അനധികൃത കുടിയേറ്റം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടാണ് താരിഖ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ന്യൂനപക്ഷമായ ഹിന്ദുക്കളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുമെന്നും എല്ലാവർക്കുമായി ഒരു സുരക്ഷിത ബംഗ്ലാദേശ് നിർമ്മിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തിക തകർച്ച നേരിടുന്ന ബംഗ്ലാദേശിനെ കരകയറ്റാൻ ഇന്ത്യയുടെയും മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര ശക്തികളുടെയും പിന്തുണ തേടുക എന്നതും അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലെ വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്.
‘താരിഖ് റഹ്മാൻ 2.0’ എന്നത് വെറുമൊരു പേരുമാറ്റമല്ല, മറിച്ച് കൂടുതൽ പക്വതയുള്ള ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ ഉദയമാണോ എന്ന് കാലം തെളിയിക്കും. ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ പുതിയൊരു വസന്തകാലത്തിന് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് നയതന്ത്ര ലോകം. തന്ത്രപരമായ സഹകരണത്തിലൂടെയും പരസ്പര വിശ്വാസത്തിലൂടെയും മാത്രമേ ബംഗ്ലാദേശിനും ഇന്ത്യയ്ക്കും മുന്നോട്ട് പോകാനാകൂ.



