ലോകഭൂപടത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഒരു വെടിയൊച്ച കേൾക്കുമ്പോൾ അവിടേക്ക് ആദ്യം പറന്നെത്തുന്നത് പലപ്പോഴും അമേരിക്കൻ കഴുകന്മാരായിരിക്കും. ‘ലോകപോലീസ്’ എന്ന വിശേഷണം അമേരിക്കയ്ക്ക് ചുമ്മാതെ കിട്ടിയതല്ല; അത് പതിറ്റാണ്ടുകളായി അവർ നടത്തിവരുന്ന സൈനിക ഇടപെടലുകളുടെയും അധിനിവേശങ്ങളുടെയും ബാക്കിപത്രമാണ്. ലോകത്തിന്റെ സമാധാനം ഉറപ്പാക്കാനെന്ന പേരിലും ഭീകരവാദത്തെ തുരത്താനെന്ന ന്യായത്തിലും അമേരിക്ക നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ ചരിത്രത്തെ എത്രത്തോളം മാറ്റിമറിച്ചു എന്നത് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ചരിത്രത്തിൽ ചെറുതും വലുതുമായി നാനൂറോളം അധിനിവേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സൈനിക ഇടപെടലുകൾ യുഎസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഭീകരവാദത്തിനെതിരായും മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ ആഭ്യന്തര സംഘർഷങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനെന്ന ന്യായത്തോടെയുമാണ് ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ അധികവും നടന്നത്.
പരാജയത്തിന്റെ കയ്പുനീർ കുടിപ്പിച്ച ക്യൂബയും വിയറ്റ്നാമും
അമേരിക്കയുടെ എല്ലാ സൈനിക നീക്കങ്ങളും വിജയത്തിലല്ല അവസാനിച്ചത്. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ക്യൂബയ്ക്കെതിരെയുള്ള 1961-ലെ ‘ദി ബേ ഓഫ് പിഗ്സ് ഇൻവേഷൻ’. ഫിദൽ കാസ്ട്രോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണം അട്ടിമറിക്കാനായി നടത്തിയ ഈ നീക്കം അമേരിക്കയ്ക്ക് വലിയ ക്ഷീണമായി മാറി. നേരത്തെ സ്പെയിനിൽനിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാനുള്ള ക്യൂബയുടെ സമരങ്ങൾക്ക് യുഎസ് പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് ക്യൂബയെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് തുടർച്ചയായ സംഘർഷങ്ങൾക്കാണ് വഴിതെളിച്ചത്.
യുഎസ് സൈന്യം പ്രകടമായും പരാജയമറിഞ്ഞ മറ്റൊരു പ്രധാന യുദ്ധമാണ് വിയറ്റ്നാം യുദ്ധം (1954-75). ഉത്തരവിയറ്റ്നാമിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കാനായി ദക്ഷിണ വിയറ്റ്നാമിനൊപ്പം ചേർന്ന് അമേരിക്ക നടത്തിയ ഈ യുദ്ധം രണ്ട് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ടുനിന്നു. അൻപതിനായിരത്തിലേറെ യുഎസ് സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ട ഈ പോരാട്ടം ശീതസമരത്തിന്റെ പ്രധാന വേദിയായി മാറി. കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിയറ്റ്നാമിന് റഷ്യയും ചൈനയും പിന്തുണ നൽകിയപ്പോൾ, യുഎസ് നയിച്ച കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ ചേരിക്ക് കനത്ത പരാജയം നേരിടേണ്ടി വന്നു.
മയക്കുമരുന്നും കമ്യൂണിസവും: പാനമയും ഗ്രാനഡയും
മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് തടയാനെന്ന പേരിൽ നടത്തിയ ഇടപെടലുകളിൽ പ്രധാനമാണ് 1989-ലെ പാനമ അധിനിവേശം. ‘ഓപ്പറേഷൻ ജസ്റ്റ് കോസ്’ എന്ന് പേരിട്ട ഈ നീക്കത്തിലൂടെ അന്നത്തെ പാനമ പ്രസിഡന്റ് മാനുവൽ നൊറീഗയെ യുഎസ് പിടികൂടി. നൊറീഗ മയക്കുമരുന്നിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും കള്ളക്കടത്തുകാർക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നുവെന്നും ആരോപിച്ചായിരുന്നു ജോർജ് ബുഷ് ഈ നീക്കം നടത്തിയത്. വൈകാതെ നൊറീഗ യുഎസിനു മുന്നിൽ കീഴടങ്ങി.
അതുപോലെ, 1983-ൽ കരീബിയൻ രാജ്യമായ ഗ്രാനഡയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിനെതിരേ നടത്തിയ ‘ഓപ്പറേഷൻ അർജന്റ് ഫ്യൂരി’ വഴി അവിടുത്തെ ഹഡ്സൺ ഓസ്റ്റിന്റെ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഹോൺഡുറസ്, നിക്കരാഗ്വ, ഹെയ്ത്തി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരേ യുഎസ് നടത്തിയ ‘ബനാനാ വാർസ്’ (Banana Wars) ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് ചില ഇടപെടലുകളാണ്.
ഭീകരവാദ വിരുദ്ധ യുദ്ധം: അഫ്ഗാനിസ്താനും ഇറാഖും
വിദേശരാജ്യത്ത് യുഎസ് നടത്തിയ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ സൈനിക നടപടിയാണ് അഫ്ഗാനിസ്താനിലേത് (2001-2021). 2001 സെപ്റ്റംബർ 11-ന് വേൾഡ് ട്രേഡ് സെന്ററിനുനേരേ നടന്ന ആക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി ആരംഭിച്ച ‘ഓപ്പറേഷൻ എൻഡ്യുറിങ് ഫ്രീഡം’ 20 വർഷം നീണ്ടുനിന്നു. താലിബാൻ ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുകയും അൽ ഖായിദയെ തകർക്കുകയുമായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നാറ്റോയും ബ്രിട്ടനും പിന്തുണ നൽകിയെങ്കിലും 2014-ൽ അവർ പിൻവാങ്ങിയശേഷവും യുഎസ് തുടരുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ 2021-ൽ യുഎസ് സൈന്യം പിന്മാറിയതോടെ താലിബാൻ വീണ്ടും ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു, ഇതോടെ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട അധിനിവേശം നിഷ്ഫലമായി തീർന്നു.
ഇറാഖിലെ ഇടപെടലും സമാനമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. 2003-ൽ സദ്ദാം ഹുസൈനോട് രാജ്യം വിടാൻ അന്ത്യശാസനം നൽകിയ അമേരിക്ക, 2003 മാർച്ച് 20-ന് ആക്രമണം തുടങ്ങി. 2006-ൽ സദ്ദാമിനെ വധിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇറാഖിൽ വലിയ പ്രതിഷേധം ഉയർന്നു. 2011-ൽ സഖ്യസേന പിന്മാറുമ്പോഴേക്കും ഇരുഭാഗത്തുമായി ഏകദേശം 30,000 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
ലിബിയയും പുതിയ വെല്ലുവിളികളും
2011-ൽ ലിബിയയിലെ മുഅമ്മർ ഗദ്ദാഫി ഭരണത്തിനെതിരേ ഉണ്ടായ ആഭ്യന്തര സംഘർഷത്തിൽ ഇടപെട്ടതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭവം. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം സംരക്ഷിക്കാനെന്ന പേരിൽ യുഎസ് നടത്തിയ ഇടപെടലിൽ ഗദ്ദാഫി കൊല്ലപ്പെട്ടെങ്കിലും, ആ രാജ്യം ഇന്നും സംഘർഷഭരിതമാണ്. ഗദ്ദാഫിയുടെ അന്ത്യത്തിന് ശേഷം അവിടെ ഐഎസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള തീവ്രവാദ സംഘടനകൾ പിടിമുറുക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.
