മുഹമ്മദ് യൂനുസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബംഗ്ലാദേശിലെ ഇടക്കാല സർക്കാർ “സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി” (ബിർ മുക്തിജോദ്ധ) എന്നതിന്റെ നിർവചനം മാറ്റുന്ന ഒരു പുതിയ ഓർഡിനൻസ് നടപ്പിലാക്കി. ഈ തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലമായി ബംഗബന്ധു ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാനും 1971 ലെ വിമോചന യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത മറ്റ് 400 ലധികം പ്രമുഖ വ്യക്തികൾക്കും നൽകിയിരുന്ന പദവി റദ്ദാക്കി.
ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി കൗൺസിൽ നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്ത് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ എന്ന പദം പുനർനിർവചിച്ചുകൊണ്ട് ചൊവ്വാഴ്ച രാത്രി പുറപ്പെടുവിച്ച ഓർഡിനൻസിൽ, യുദ്ധകാല – താൽക്കാലിക സർക്കാരുമായി (മുജിബ്നഗർ ഗവൺമെന്റ്) അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്ന ദേശീയ അസംബ്ലിയിലെ (എംഎൻഎ) എല്ലാ അംഗങ്ങളെയും പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലിയിലെ (എംപിഎ) അംഗങ്ങളെയും ഇനി മുതൽ “സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ” എന്നതിലുപരി “വിമോചന യുദ്ധത്തിന്റെ സഹകാരികൾ” ആയി കണക്കാക്കുമെന്ന് പരാമർശിച്ചു.
കൂടാതെ, പുതിയ വിഭാഗത്തിന് കീഴിലുള്ള അസോസിയേറ്റുകളിൽ വിദേശത്ത് താമസിച്ച് വിമോചന യുദ്ധത്തിൽ സംഭാവന നൽകിയ പ്രൊഫഷണലുകളും ആഗോള അഭിപ്രായങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ബംഗ്ലാദേശി പൗരന്മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. വിമോചന യുദ്ധകാലത്ത് രൂപീകരിച്ച ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാരിന്റെ (മുജിബ്നഗർ സർക്കാർ) ഉദ്യോഗസ്ഥരായും ജീവനക്കാരായും പ്രവർത്തിച്ച ആളുകൾ, മുജിബ്നഗർ സർക്കാർ നിയമിച്ച ഡോക്ടർമാർ, നഴ്സുമാർ, മറ്റ് സഹായികൾ എന്നിവരും ഇതിൽ വരും.
കൂടാതെ, സ്വാധിൻ ബംഗ്ലാ ബേതാർ കേന്ദ്രത്തിലെ എല്ലാ കലാകാരന്മാരും ക്രൂ അംഗങ്ങളും, വിമോചന യുദ്ധത്തെയും സ്വാധിൻ ബംഗ്ലാ ഫുട്ബോൾ ടീമിനെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ സജീവമായി ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള എല്ലാ ബംഗ്ലാദേശി പത്രപ്രവർത്തകരും ഈ നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടതായി ബംഗ്ലാദേശി പ്രമുഖ ദിനപത്രമായ പ്രോതോം അലോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഭരണഘടനാ അസംബ്ലിയിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്നതും ഇതുവരെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതുമായ ‘ബംഗബന്ധു’ ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാൻ, മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി താജുദ്ദീൻ അഹമ്മദ്, മുൻ ആക്ടിംഗ് പ്രസിഡന്റ് സയ്യിദ് നസ്രുൾ ഇസ്ലാം താജുദ്ദീൻ അഹമ്മദ്, മറ്റ് 400-ലധികം പേർ എന്നിവരുടെ പദവിയെ ഈ ഓർഡിനൻസ് ഇനി ബാധിക്കും.
പുതിയ ഓർഡിനൻസ് അനുസരിച്ച്, വിമോചന യുദ്ധത്തെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത് “1971 മാർച്ച് 26 മുതൽ ഡിസംബർ 16 വരെ, അധിനിവേശവും അധിനിവേശവും നടത്തുന്ന പാകിസ്ഥാൻ സായുധ സേനകൾക്കും അവരുടെ സഹകാരികളായ റസാക്കറുകൾ, അൽ-ബദർ, അൽ-ഷംസ്, മുസ്ലീം ലീഗ്, ജമാഅത്തെ-ഇ-ഇസ്ലാമി, നെസാമെ-ഇസ്ലാം, സമാധാന കമ്മിറ്റി എന്നിവയ്ക്കുമെതിരെ ഒരു സ്വതന്ത്ര ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രമെന്ന നിലയിൽ ബംഗ്ലാദേശിലെ ജനങ്ങൾക്ക് തുല്യത, മാനുഷിക അന്തസ്സ്, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി നടത്തിയ യുദ്ധം” എന്നാണ്.
“1971 മാർച്ച് 26 നും ഡിസംബർ 16 നും ഇടയിൽ, യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പരിശീലനം നേടുകയും ചെയ്ത അല്ലെങ്കിൽ വിമോചന യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ വിവിധ പരിശീലന ക്യാമ്പുകളിൽ ചേരാൻ ഇന്ത്യയിലേക്ക് അതിർത്തി കടന്ന ഒരാളാണ് ബീർ മുക്തിജോദ്ധ (സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനി). ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുന്നതിനായി അധിനിവേശവും അധിനിവേശവുമായ പാകിസ്ഥാൻ സായുധ സേനയ്ക്കും അവരുടെ പ്രാദേശിക സഹകാരികൾക്കുമെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ ഈ വ്യക്തികൾ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു,” അത് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പുതുതായി പുറപ്പെടുവിച്ച ഓർഡിനൻസിൽ ‘രാഷ്ട്രപിതാവ് ബംഗബന്ധു ഷെയ്ഖ് മുജിബുർ റഹ്മാൻ’ എന്ന പേര് ഒഴിവാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന നിയമത്തിലെ ഭാഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തു. വിമോചന യുദ്ധ ഗവേഷകനായ അഫ്സാൻ ചൗധരി ഈ നീക്കത്തെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥ തീരുമാനമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.
“1972 മുതൽ നമ്മൾ ഇത് കാണുന്നു — ഒരു പുതിയ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വരുമ്പോഴെല്ലാം, അവർ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളുടെ ഒരു പുതിയ പട്ടിക സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതിൽ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടങ്ങളുണ്ട്,” അദ്ദേഹം ബംഗ്ലാദേശ് പത്രമായ ദി ഡെയ്ലി സ്റ്റാറിനോട് പറഞ്ഞു.
“ആളുകൾ ഇത് അംഗീകരിക്കില്ല. വിമോചന യുദ്ധം എല്ലായ്പ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ തന്നെ തുടരും — പൊതുജനങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
