150 വർഷത്തിലേറെയായി വിശുദ്ധ എത്യോപ്യൻ പുരാവസ്തുക്കളുടെ ശേഖരം പൊതുജനങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് മറച്ചുവെച്ചതിന് ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം അന്വേഷണത്തിലാണ്. യുകെ ഇൻഫർമേഷൻ കമ്മീഷണറുടെ ഓഫീസ് (ഐസിഒ) നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ റിട്ടേണിംഗ് ഹെറിറ്റേജിൽ നിന്നുള്ള പരാതിയെ തുടർന്നാണ്, കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തെ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയിൽ ടാബോട്ട് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന അൾത്താര ടാബുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിശദാംശങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മ്യൂസിയം പരാജയപ്പെട്ടത്.
ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് പ്രകാരം “തങ്ങൾക്ക് തിരികെ നൽകാനാകുന്ന വസ്തുക്കളെ അവർ മുറുകെ പിടിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ മ്യൂസിയം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല എന്നത് വളരെ വിചിത്രമായി തോന്നുന്നു,” ഗാർഡിയൻ ഉദ്ധരിച്ച റിട്ടേണിംഗ് ഹെറിറ്റേജ് നോൺ പ്രോഫിറ്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ ലൂയിസ് മക്നോട്ട് പറഞ്ഞു.
എ.ഡി. 330-ലാണ് എത്യോപ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് ആരംഭിച്ചത്.1868-ലെ മഖ്ദാല യുദ്ധത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളക്കാർ കൊള്ളയടിച്ച 11 മരവും കല്ലും ടാബോട്ടുകൾ ഒരിക്കലും പൊതു പ്രദർശനത്തിന് വെച്ചിട്ടില്ല, അവ പവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അവ മ്യൂസിയത്തിൻ്റെ ക്യൂറേറ്റർമാർക്കും ട്രസ്റ്റികൾക്കും പോലും പരിശോധിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
എത്യോപ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ വിശ്വസിക്കുന്നത്, ഉടമ്പടിയുടെ പെട്ടകത്തെ പ്രതീകാത്മകമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഇനങ്ങൾ അതിൻ്റെ പുരോഹിതന്മാർക്ക് മാത്രമേ കാണാൻ കഴിയൂ എന്നാണ് – പത്ത് കൽപ്പനകൾ കൈവശം വച്ചതായി പറയപ്പെടുന്ന തടികൊണ്ടുള്ള നെഞ്ച് ലണ്ടൻ കോംപ്ലക്സിൻ്റെ ബേസ്മെൻ്റിലെ സീൽ ചെയ്ത സ്റ്റോർറൂമിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
2019-ൽ, ഒരു പ്രതിനിധി സംഘം ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തിൻ്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം പുരാവസ്തുക്കൾ തിരികെ നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ആർട്ട് ന്യൂസ്പേപ്പർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, തർക്കത്തിലുള്ള പുരാവസ്തുക്കൾ അവയുടെ യഥാർത്ഥ ഉടമകൾക്ക് സ്ഥിരമായി തിരികെ നൽകുന്നതിൽ നിന്ന് മ്യൂസിയങ്ങളെ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമങ്ങൾ വിലക്കുന്നതിനാൽ, ട്രസ്റ്റി ബോർഡ് ടാബോട്ടുകളുടെ ദീർഘകാല വായ്പ പരിഗണിക്കുമെന്ന് അക്കാലത്ത് ഒരു മ്യൂസിയം വക്താവ് പ്രസ്താവിച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം നിയമം ലംഘിക്കാതെ ടാബോട്ടുകൾ നിയമപരമായി എത്യോപ്യയിലേക്ക് തിരികെ നൽകാമെന്ന് റിട്ടേണിംഗ് ഹെറിറ്റേജ് വിശ്വസിക്കുന്നു. “മ്യൂസിയത്തിന് വസ്തുക്കൾ തിരികെ നൽകാൻ കഴിയില്ലെന്നത് വളരെ വ്യക്തമാണ്,” മക്നോട്ട് പറഞ്ഞു, എന്നിരുന്നാലും, “ആക്ടിനുള്ളിൽ ചില നിയമപരമായ ഇളവുകൾ ഉണ്ട്. ആ ഇളവുകളിൽ ഒന്ന്, ചില ഇനങ്ങൾ ‘നിലനിർത്താൻ യോഗ്യമല്ല’ എന്ന് കരുതുന്നെങ്കിൽ അവ തിരികെ നൽകാൻ ട്രസ്റ്റികളെ അനുവദിക്കുന്നു.
കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ മോഷ്ടിച്ച വസ്തുക്കൾ അവരുടെ ഉത്ഭവ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ നൽകാനുള്ള സമ്മർദ്ദം യുകെയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ നേരിടുന്നുണ്ട്. ജനുവരിയിൽ, ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയവും വിക്ടോറിയ ആൻഡ് ആൽബർട്ട് മ്യൂസിയവും 30-ലധികം അസാൻ്റെ ‘കിരീട ആഭരണങ്ങൾ’, ആധുനിക ഘാനയിലെ രാജകുടുംബത്തിൻ്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്വർണ്ണ പുരാവസ്തുക്കൾ പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തിന് തിരികെ നൽകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു .
