ഒരുകാലത്ത് ആഗോള സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായിരുന്നത് പാശ്ചാത്യ ശക്തികളായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ലോക ക്രമത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ജി7 അംഗരാജ്യമല്ലെങ്കിലും ഇന്ത്യയെ എല്ലാ വർഷവും ഉച്ചകോടികളിലേക്ക് പ്രത്യേക ക്ഷണിതാവായി വിളിക്കുന്നതിനു പിന്നിൽ ഈ മാറുന്ന ആഗോള യാഥാർഥ്യമാണ്.
ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും ഇന്ത്യയുടെ സ്വാധീനം വർധിച്ചതോടെ, ജി7 രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യയുടെ നിലപാടുകളും അഭിപ്രായങ്ങളും അവഗണിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണുള്ളത്.
അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ, കാനഡ, ഫ്രാൻസ്, ജർമ്മനി, ഇറ്റലി, ജപ്പാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ജി7 സഖ്യം രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വികസിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ കൂട്ടായ്മയായ ജി7 ഇന്ന് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മുതൽ ആഗോള സുരക്ഷയും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വരെ നിരവധി വിഷയങ്ങളിൽ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നു. ഈ ചർച്ചകളിൽ ഇന്ത്യയുടെ സാന്നിധ്യം ഇപ്പോൾ നിർണായക ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ ആഗോള വേദികളിൽ വേണ്ടത്ര പ്രതിഫലിക്കാറില്ലെന്ന വിമർശനം വർഷങ്ങളായി ഉയരുന്നുണ്ട്. ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന രാജ്യമായി ഇന്ത്യ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. വികസിത-വികസ്വര ലോകങ്ങൾക്കിടയിലെ ഒരു പാലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ പങ്ക് ജി7 രാജ്യങ്ങൾക്കും സുപ്രധാനമാണ്.
വൻ വിപണിയും വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും
1.4 ബില്യണിലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഭോക്തൃ വിപണികളിലൊന്നാണ്. ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ഉൽപ്പാദനം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ കൈവരിക്കുന്ന വളർച്ച ആഗോള നിക്ഷേപകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്. വിതരണ ശൃംഖലകൾ വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും കമ്പനികൾക്കും ഇന്ത്യ ഇന്ന് പ്രധാന പങ്കാളിയാണ്.
ചൈനയ്ക്ക് ബദലായ തന്ത്രപ്രധാന ശക്തി
ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിൽ ചൈനയുടെ സ്വാധീനം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ശക്തിസന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്ന പ്രധാന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്ത്യയെ പല രാജ്യങ്ങളും കാണുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനവും സൈനിക ശേഷിയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ഇന്ത്യയെ തന്ത്രപരമായി കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളതാക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിർണായക പങ്കാളി
ആഗോള കാലാവസ്ഥാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം അനിവാര്യമാണ്. പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ വൻ നിക്ഷേപങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര സോളാർ അലയൻസ് പോലുള്ള സംരംഭങ്ങളിലെ നേതൃത്വവും ഇന്ത്യയെ കാലാവസ്ഥാ ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന ശബ്ദമാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്.
സ്വതന്ത്ര വിദേശനയത്തിന്റെ ശക്തി
റഷ്യ-ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, പശ്ചിമേഷ്യൻ സംഘർഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ച സ്വതന്ത്ര നിലപാട് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമാകാതെ, നയതന്ത്രത്തിനും സംവാദത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സമീപനമാണ് ഇന്ത്യ പിന്തുടരുന്നത്. ഇതുവഴി വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി ഒരേസമയം ശക്തമായ ബന്ധം നിലനിർത്താൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു.
ക്ഷണിതാവിൽ നിന്ന് നിർണായക പങ്കാളിയിലേക്ക്
ജി7 വേദികളിലെ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം ഇന്ന് ഔപചാരിക ക്ഷണിതാവെന്ന നിലയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, സാങ്കേതികവിദ്യ, വികസനം, ഊർജ്ജ പരിവർത്തനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ സ്വന്തം മാതൃകകളും ആശയങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയായി ഇന്ത്യ മാറിക്കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ജി7-ന്റെ ഭാഗമല്ലെങ്കിലും ആഗോള തീരുമാനങ്ങളിലെ നിർണായക സാന്നിധ്യമായി ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുകയാണ്.