ചൈനയിൽ നിന്നും പാകിസ്താനിൽ നിന്നും ഒരേസമയം നേരിടേണ്ടി വന്നേക്കാവുന്ന ദ്വിമുഖ യുദ്ധം എന്നത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ തന്ത്രജ്ഞർ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വെല്ലുവിളിയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ചൈന ശ്രമിച്ചാൽ, അതിനായി അവർ പാകിസ്താനെ ഒരു കരുവായി ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യയെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളെ ചെറുത്ത് തോൽപ്പിക്കാൻ സൈനിക ശേഷി, ആയുധ സംഭരണം, നയതന്ത്ര കൂട്ടുകെട്ടുകൾ എന്നിവയുടെ സംയോജിത ശക്തി അത്യാവശ്യമാണ്.
ചൈനയും പാകിസ്താനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക പങ്കാളിത്തം ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ ആസൂത്രണത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഔദ്യോഗിക സൈനിക സഖ്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെയുള്ള ഇവരുടെ സഹകരണം ഒരു ‘പരിധിയില്ലാത്ത പങ്കാളിത്തം’ എന്ന നിലയിലേക്ക് വളർന്നിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്താന് ചൈന കൈമാറുന്ന വിടി-4 ടാങ്കുകൾ, ജെ-10സിഇ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, പിഎൽ-15 മിസൈലുകൾ എന്നിവ അവരുടെ പ്രഹരശേഷി വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, സംയുക്ത വ്യോമ-നാവിക അഭ്യാസങ്ങളിലൂടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പര സൈനിക സഹകരണം ദൃഢമാക്കുന്നു.
ആഗോള സൈനിക കരുത്ത് വിലയിരുത്തുന്ന ‘ഗ്ലോബൽ ഫയർപവർ ഇൻഡക്സ്’ പ്രകാരം 2026-ലും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ നാലാമത്തെ സൈനിക ശക്തിയായി ഇന്ത്യ തുടരുന്നു. അമേരിക്ക, റഷ്യ, ചൈന എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുപിന്നിലാണ് ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം. സായുധ സേനയ്ക്ക് കീഴിൽ 14.3 ലക്ഷം സജീവ സൈനികരും 10 ലക്ഷം റിസർവ് സൈനികരും ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്. അതേസമയം, പാകിസ്താൻ മുൻ വർഷങ്ങളിലെ ഒൻപതാം സ്ഥാനത്തുനിന്ന് 2026-ൽ പതിനാലാം സ്ഥാനത്തേക്ക് പിന്തള്ളപ്പെട്ടത് ദക്ഷിണേഷ്യൻ സുരക്ഷാ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ മേധാവിത്വം ഉറപ്പിക്കുന്നു.
ഹിമാലയൻ അതിർത്തിയിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളിലുള്ള യുദ്ധമുറകളിൽ (High-Altitude Warfare) ഇന്ത്യൻ കരസേനയ്ക്കുള്ള പരിചയസമ്പത്ത് ഇന്ത്യയുടെ വലിയൊരു അനുകൂല ഘടകമാണ്. അതിർത്തിയിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിൽ സമീപകാലത്ത് ഇന്ത്യ വലിയ മുന്നേറ്റമാണ് നടത്തിയിട്ടുള്ളത്. 13,000 അടി ഉയരത്തിലുള്ള സെലാ ടണൽ, ഷിങ്കു ലാ ടണൽ, 2,000 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള അരുണാചൽ ഫ്രോണ്ടിയർ ഹൈവേ എന്നിവ അതിർത്തിയിലേക്ക് ഭാരമേറിയ ടാങ്കുകളും ആർട്ടിലറിയും വേഗത്തിൽ എത്തിക്കാൻ സൈന്യത്തെ സഹായിക്കുന്നു.
‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര പ്രതിരോധ ഉത്പാദനം 2023-24 വർഷത്തിൽ 1.27 ലക്ഷം കോടി രൂപയെന്ന റെക്കോർഡ് നേട്ടത്തിലെത്തി. നിലവിൽ പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങളുടെ 65 ശതമാനവും ആഭ്യന്തര നിർമ്മാണത്തിലൂടെയാണ് പരിഹരിക്കുന്നത്. ആകാശ് മിസൈൽ സംവിധാനം, ബ്രഹ്മോസ് സൂപ്പർസോണിക് ക്രൂയിസ് മിസൈലുകൾ എന്നിവ ഈ കുതിപ്പിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. 2029-ഓടെ പ്രതിരോധ ഉത്പാദനം 3 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി ഉയർത്താനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
യുദ്ധകാല ആവശ്യങ്ങൾ നേരിടാൻ തക്കവണ്ണമുള്ള ആയുധ സംഭരണ ശേഖരം (WWR) ഇന്ത്യ വിപുലീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ 10 ദിവസത്തെ തീവ്ര യുദ്ധത്തിനും വടക്കൻ അതിർത്തിയിൽ ചൈനയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ 30 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിനും ആവശ്യമായ ആയുധങ്ങൾ സംഭരിക്കാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിയന്തര സാഹചര്യം നേരിടാൻ സേനാ വൈസ് ചീഫ്മാർക്ക് 500 മുതൽ 800 കോടി രൂപ വരെയുള്ള സാമ്പത്തിക അധികാരവും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
2025-ൽ നടന്ന ‘ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ’ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ശേഷിയുടെ തത്സമയ പരീക്ഷണമായിരുന്നു. തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ‘ആകാശതീർ’ എയർ ഡിഫൻസ് സിസ്റ്റം ശത്രുക്കളുടെ ഡ്രോണുകളെയും മിസൈലുകളെയും വിജയകരമായി തകർത്തു. കൂടാതെ, പ്രളയ് മിസൈലുകൾ, ബ്രഹ്മോസ്, പിനാക റോക്കറ്റുകൾ എന്നിവ ഏകോപിപ്പിച്ച് ഒരു ‘സംയോജിത റോക്കറ്റ് സേന’ രൂപീകരിക്കാൻ കരസേന നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ശത്രുരാജ്യങ്ങൾക്കുള്ളിലെ താവളങ്ങളെ കൃത്യതയോടെ തകർക്കാൻ സഹായിക്കും.
എന്നിരുന്നാലും, വ്യോമസേനയിലെ യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ കുറവ് (സ്ക്വാഡ്രണുകളുടെ കുറവ്) ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട 42.5 സ്ക്വാഡ്രണുകൾക്ക് പകരം 29 മുതൽ 31 വരെ സജീവ സ്ക്വാഡ്രണുകൾ മാത്രമേ നിലവിലുള്ളൂ. കൂടാതെ നാവികസേനയുടെ അന്തർവാഹിനി ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടതും അത്യാവശ്യമാണ്. സംയോജിത തിയേറ്റർ കമാൻഡുകൾ പൂർണ്ണതോതിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കുന്നതിലൂടെയും ആഭ്യന്തര സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും മാത്രമേ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇത്തരം ഭീഷണികളെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാൻ സാധിക്കൂ.
