ഇന്ത്യ അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ആദ്യത്തെ സയന്റിഫിക് ബേസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിച്ച് നാൽപ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഈ ധ്രുവപ്രദേശത്തേക്കുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ ആദ്യ പര്യവേഷണം പരിശീലകരും കുടുംബാംഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാവരിൽ നിന്നും മറച്ചുവെച്ചത് എങ്ങനെയെന്ന് വെള്ളിയാഴ്ച ദൗത്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷകർ അനുസ്മരിച്ചു.
1981-ൽ ഡോ.എസ്.ഇസഡ് കാസിമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 21 അംഗ സംഘവുമായി അന്റാർട്ടിക്കയിലേക്കുള്ള ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര പര്യവേഷണം ആരംഭിച്ചു. ഗോവയുടെ തീരത്ത് നിന്നാണ് യാത്ര പുറപ്പെട്ടത്. 1983-ൽ അന്റാർട്ടിക്കയിൽ രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ സയന്റിഫിക് ബേസ് സ്റ്റേഷനായ ദക്ഷിണ ഗംഗോത്രി സ്ഥാപിച്ചു.
“ഓപ്പറേഷൻ (അന്റാർട്ടിക്കയിലേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര പര്യവേഷണം) അതീവ രഹസ്യമായിരുന്നു. കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിമാരും നാവികസേനാ മേധാവിയുമുൾപ്പെടെയുള്ള ഉന്നതതല ഉദ്യോഗസ്ഥർ പങ്കെടുത്ത പ്രാരംഭ യോഗങ്ങൾ അടച്ചിട്ട വാതിലുകൾക്ക് പിന്നിലായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ ഒരു ജെയിംസ് ബോണ്ട് സിനിമയിലാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് തോന്നി,” ആദ്യ പര്യവേഷണത്തിലെ അംഗമായ അമിതാവ സെൻ ഗുപ്ത പറഞ്ഞു.
ഇവിടെ നിന്ന് 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള വാസ്കോ ടൗണിലെ നാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ പോളാർ ആൻഡ് ഓഷ്യൻ റിസർച്ചിൽ (എൻസിപിഒആർ) സംഘടിപ്പിച്ച ‘അന്റാർട്ടിക്ക ഡേ’ പരിപാടിയിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1959-ൽ അന്റാർട്ടിക് ഉടമ്പടി ഒപ്പുവെച്ചതിന്റെ വാർഷികം അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ദിനമാണ് അന്റാർട്ടിക്ക ദിനം. സെൻ ഗുപ്തയെയും ആദ്യ പര്യവേഷണത്തിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെയും എൻസിപിഒആർ ഡയറക്ടർ ഡോ.തെമ്പൻ മേലോത്ത് ചടങ്ങിൽ ആദരിച്ചു.
ദൗത്യത്തിന് മുമ്പ് ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ കപ്പലിൽ താനും കൂട്ടരും പരിശീലനം നേടിയത് സെൻ ഗുപ്ത അനുസ്മരിച്ചു. “എന്നാൽ എന്താണ് പരിശീലനം നൽകുന്നതെന്ന് പരിശീലകർക്ക് അറിയില്ല എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി. നിരവധി അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ കാരണം പര്യവേഷണം പൊതുജനങ്ങളുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് മറച്ചുവച്ചു, ”അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ദൗത്യത്തിന്റെ രഹസ്യാത്മകത, ടീം അംഗങ്ങൾക്ക് അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളോട് അതിനെക്കുറിച്ച് ഒന്നും വെളിപ്പെടുത്താൻ പോലും അനുവദിക്കുന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഈ പര്യവേഷണത്തിന് രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം നൽകുന്ന പിന്തുണ കണക്കിലെടുത്ത് രാജ്യത്തിന് എന്തെങ്കിലും തിരികെ നൽകണമെന്ന വികാരം ടീം അംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടെന്ന് മിഷന്റെ മറ്റൊരു അംഗമായ എസ്ജി പ്രഭു മട്ടോണ്ട്കർ പറഞ്ഞു. ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര പര്യവേഷണം വിഭാവനം ചെയ്യുന്നതിനുമുമ്പ്, ഇന്ത്യയിലെ ഗവേഷകർ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അന്റാർട്ടിക്ക് ശാസ്ത്ര പര്യവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
1971-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പര്യവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അന്റാർട്ടിക്കയിലെത്തിയ ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യക്കാരനാണ് പരംജിത് സിംഗ് സെഹ്റ. തന്റെ പ്രസംഗത്തിൽ, അന്തരിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോ. വിക്രം സാരാഭായ് പര്യവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാകാൻ തന്നെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതെങ്ങനെയെന്ന് സെഹ്റ വിവരിച്ചു, ഇത് പിന്നീട് ഈ ധ്രുവപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ഇന്ത്യയ്ക്ക് അവസരങ്ങൾ തുറന്നുകൊടുത്തു. “സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പര്യവേഷണത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിക്രം സാരാഭായ് എന്നോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത് ഒരു ചെറിയ വിനോദയാത്രയല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം എന്നോട് അവിടെ പോയി അവിടെ (അന്റാർട്ടിക്കയിൽ) എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് കാണാൻ പറഞ്ഞു, ”അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ സയന്റിഫിക് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിച്ച ടീമിന്റെ തലവനായ ഡോ ഹർഷ് കെ ഗുപ്ത പറഞ്ഞു, ഇത് അവർക്ക് അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കുന്നത് സമയത്തിനെതിരായ ഓട്ടമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ മൂന്നാം പര്യവേഷണ വേളയിൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി അന്റാർട്ടിക്കയിൽ ബേസ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സജീവമായി സഹായിച്ചതെങ്ങനെയെന്ന് അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു. ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭരണം സാധ്യമാക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനും അന്റാർട്ടിക്കയെ അവരുടെ പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ അധ്യാപകരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി എല്ലാ വർഷവും ഡിസംബർ 1 ന് അന്റാർട്ടിക്ക ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു.
