ഇറാനിയൻ എണ്ണയുടെ ഗതാഗതവും വ്യാപാരവും സുഗമമാക്കിയതിന് ഒരു പ്രധാന ചൈനീസ് എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ ശാലക്കും ഏകദേശം 40 ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികൾക്കും മേൽ യുഎസ് ഗുരുതരമായ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയും അതിൻ്റ പ്രാദേശിക പ്രവർത്തനങ്ങളും തടയുന്നതിന് ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കർശന ഉപരോധങ്ങൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാക്കുക എന്നതാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ ഈ നീക്കത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്യം.
നിലവിൽ ഇറാനിയൻ എണ്ണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമാണ് ചൈന എന്നതിനാൽ, ഈ ഉപരോധങ്ങൾ ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിലും യുഎസ്- ചൈന ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളിലും ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ഇറാനിയൻ എണ്ണ ശൃംഖലയിൽ ആക്രമണം
ചൈനയിലെ ഒരു പ്രധാന എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലക്കും ഇറാനിയൻ എണ്ണ ഗതാഗതത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഏകദേശം 40 ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികൾക്കും ടാങ്കറുകൾക്കും എതിരെ ട്രംപ് ഭരണകൂടം സാമ്പത്തിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് നടപടി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതെന്ന് ഒരു അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ആദ്യം സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇറാനുമായി വ്യാപാരം നടത്തുന്ന ഏതൊരു സ്ഥാപനത്തിന് എതിരെയും കർശന നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് യുഎസ് ഭരണകൂടം നേരത്തെ വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.
ഇറാൻ്റ പ്രാഥമിക വരുമാന സ്രോതസായ എണ്ണ കയറ്റുമതിയെ പൂർണമായും തടസപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിൻ്റ വിശാലമായ പ്രചാരണത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണിത്. കൂടാതെ, പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ ഒരു സുപ്രധാന ജലപാതയും ആഗോള ഊർജ്ജ വിതരണത്തിൻ്റ നട്ടെല്ലുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ യുഎസ് ഈ മാസം ഭൗതിക ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തി. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും തമ്മിൽ ചൈനയിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ഏതാനും ആഴ്ചകൾ മുമ്പാണ് ഈ ഉപരോധങ്ങൾ വരുന്നത്.
സൈനിക ധനസഹായ ആരോപണങ്ങൾ
വെള്ളിയാഴ്ച പ്രഖ്യാപിച്ച ഉപരോധങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഡാലിയൻ തുറമുഖ നഗരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഹെങ്ലി പെട്രോകെമിക്കൽ റിഫൈനറിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 400,000 ബാരൽ അസംസ്കൃത എണ്ണ സംസ്കരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഈ ശുദ്ധീകരണശാല ചൈനയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വതന്ത്ര ശുദ്ധീകരണ ശാലകളിൽ ഒന്നായി മാറുന്നു. യുഎസ് ട്രഷറി വകുപ്പിൻ്റ കണക്കനുസരിച്ച്, 2023 മുതൽ ഹെങ്ലി റിഫൈനറി ഇറാനിയൻ അസംസ്കൃത എണ്ണയുടെ കയറ്റുമതി സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ വ്യാപാരം ഇറാനിയൻ സൈന്യത്തിന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളർ നിയമവിരുദ്ധ ലാഭം നേടിക്കൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്ന് വകുപ്പ് അവകാശപ്പെടുന്നു. ഇറാനിയൻ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന ഡസൻ കണക്കിന് ചൈനീസ് വാങ്ങുന്നവരിൽ ഹെങ്ലിയും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ യുണൈറ്റഡ് എഗെയിൻസ്റ്റ് ന്യൂക്ലിയർ ഇറാൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ആഗോള വിപണികളിലേക്ക് ഇറാൻ എണ്ണ കൊണ്ടുപോകാൻ ആശ്രയിക്കുന്ന ഷിപ്പർമാർ, ഇടനിലക്കാർ, വാങ്ങുന്നവർ എന്നിവരുടെ ശൃംഖലക്കെതിരെ തൻ്റെ വകുപ്പ് കർശന നടപടി തുടരുമെന്ന് ട്രഷറി സെക്രട്ടറി സ്കോട്ട് ബെസന്റ് വെള്ളിയാഴ്ച വ്യക്തമാക്കി.
വിദേശ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കർശന മുന്നറിയിപ്പ്
ഈ മാസം ആദ്യം, സ്കോട്ട് ബസന്റിൻ്റെ വകുപ്പ് ചൈന, ഹോങ്കോംഗ്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ), ഒമാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇറാനുമായി വ്യാപാരം തുടർന്നാൽ ദ്വിതീയ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ഔപചാരിക കത്തുകൾ അയച്ചു. ഇറാൻ്റെ നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവരുടെ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ വഴി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഈ രാജ്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നുവെന്ന് യുഎസ് ആരോപിച്ചു.
ഏപ്രിൽ 15ന് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ നടന്ന പത്രസമ്മേളനത്തിൽ, ഇറാനിയൻ എണ്ണ വാങ്ങുകയോ ഇറാനിയൻ ഫണ്ടുകൾ അവരുടെ ബാങ്കുകളിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ദ്വിതീയ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ യുഎസ് ഇപ്പോൾ പൂർണമായും തയ്യാറാണെന്ന് ഭരണകൂടം ഈ രാജ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ സന്ദേശം അയച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ബെസന്റ് പറഞ്ഞു.
ആഗോള ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയും ഉപരോധ ഇളവുകളും
ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണി വലിയ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന സമയത്താണ് ഈ ഉപരോധങ്ങൾ വരുന്നത്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൽ തുടരുന്ന സംഘർഷം എണ്ണ, പ്രകൃതിവാതക വിതരണങ്ങളെ തടസപ്പെടുത്തുകയും വിലയിൽ കുത്തനെയുള്ള കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, റഷ്യൻ എണ്ണക്ക് മേലുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി ഒഴിവാക്കുന്നതിലൂടെയും, കടലിലൂടെയുള്ള ഇറാനിയൻ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്ക് ഒറ്റത്തവണ ഇളവ് നൽകുന്നതിലൂടെയും എണ്ണവില ഉയരുന്നതിൻ്റ ആഘാതം നികത്താൻ ട്രഷറി വകുപ്പ് ശ്രമിച്ചു.
ഈ മാസം ആദ്യം, മറ്റൊരു ചൈനീസ് ശുദ്ധീകരണശാലക്കും അനുമതി ലഭിച്ചു. ഈ നടപടികളോട് പ്രതികരിച്ചുകൊണ്ട്, വാഷിംഗ്ടണിലെ ചൈനീസ് എംബസിയുടെ വക്താവ് ലിയു പെങ്യു, ഉപരോധങ്ങളുടെ ഈ ഉപയോഗം അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര സംവിധാനത്തെയും നിയമങ്ങളെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞു. സാധാരണ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്ക് തടസവും ചൈനീസ് കമ്പനികളുടെയും വ്യക്തികളുടെയും നിയമാനുസൃത അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനവുമാണിതെന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു.
