സമാധാന കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള രണ്ടാംഘട്ട ചർച്ചകൾ പാകിസ്ഥാനിൽ നടക്കും. എല്ലാം പദ്ധതി പ്രകാരം നടന്നാൽ, ഈ നിർണായക കൂടിക്കാഴ്ച ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അന്തിമ കരാറിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. ഈ സംഭാഷണത്തിനായി വിശദമായ ഒരു നിർദ്ദേശം തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കരാറിൻ്റെ നിബന്ധനകളിൽ ഇത്തവണ ഇറാന് അമേരിക്കയേക്കാൾ ശക്തമായ മുൻതൂക്കം ഉണ്ടെന്ന് നിലവിലെ നിർദ്ദേശം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
2015ൽ ഒബാമ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ കാലത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിനേക്കാൾ വളരെ മികച്ചതും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു കരാറിനായി താൻ ശ്രമിക്കുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഒരു പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കി.
നിർദ്ദിഷ്ട കരാറിൻ്റെയും വെടിനിർത്തലിൻ്റെയും പോയിന്റുകൾ
അമേരിക്കൻ മാധ്യമമായ ആക്സിയോസിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, പാകിസ്ഥാനുമായി സഹകരിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ഈ നിർദ്ദേശം ഇറാനുമായി 20 വർഷത്തെ വെടിനിർത്തൽ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതായത് അടുത്ത രണ്ട് ദശകത്തേക്ക് ഇറാനും യുഎസും തമ്മിൽ ഒരു യുദ്ധവും ഉണ്ടാകില്ല. ഈ കാലയളവിൽ, ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ഒരു ശ്രമവും നടത്തില്ല.
ഈ സമയപരിധി 10 വർഷമായി കുറക്കാൻ ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മുൻ പ്രസിഡന്റ് ഒബാമയുടെ ഭരണകാലത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ കരാറിൽ, ഈ സമയപരിധി 15 വർഷമായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത പ്രശ്നങ്ങളും യുറേനിയത്തിൻ്റെ ഭാവിയും
ചർച്ചാ മേശയിൽ രണ്ട് പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. ആദ്യത്തേത് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഒരു സ്ഥിരം ടോൾ ബൂത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന തർക്കം യുറേനിയം സംസ്കരിക്കുന്ന സ്ഥലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അത് അമേരിക്കയിലോ ഇറാനിലോ തീർന്നുപോകുമോ എന്നത് സംബന്ധിച്ചാണ്. യുറേനിയം സ്വന്തം മണ്ണിൽ ലയിപ്പിക്കണമെന്ന് ഇറാൻ വാദിക്കുന്നു.
തന്ത്രപരമായ സമീപനവും ചരിത്രപരമായ സന്ദർഭവും
ഇറാൻ്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ഈ സമാധാന കരാറിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫ് കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു, അമേരിക്ക ഈ കരാറിനെ തങ്ങളുടെ വിജയമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും എന്നാൽ ഇറാനെ ആരും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയോ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുകയോ ചെയ്യില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. ഇറാൻ്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി മാത്രമേ കരാർ ഉണ്ടാകൂ എന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വേഗത്തിലുള്ളതും വലുതുമായ വിജയം തേടുമ്പോൾ, ഇറാൻ ഒരു ദീർഘകാല ‘വിജയ ഫോർമുല’ സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ ലിബിയയുടെ മാതൃകയെ കുറിച്ച് ഇറാൻ ആശങ്കാകുലരാണ്. അവിടെ മുഅമ്മർ ഗദ്ദാഫി 2003ൽ അമേരിക്കയുമായി യുറേനിയം കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു. പക്ഷേ, അമേരിക്ക വഞ്ചന ആരോപിച്ച് 2011ൽ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടു.
