ആണവ അഭിലാഷങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ഭയത്തെത്തുടർന്ന് ഇസ്രായേൽ അഭൂതപൂർവമായ ആക്രമണം ആരംഭിച്ച് ഒരാഴ്ച കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഞായറാഴ്ച രാത്രിയിൽ മൂന്ന് ഇറാനിയൻ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ യുഎസ് നടത്തിയ ആക്രമണം തർക്കം കൂടുതൽ വഷളാക്കി.
ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വികാസത്തെ കുറിച്ച് പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ ആവർത്തിച്ച് ആശങ്കകൾ പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് രാജ്യത്തിൻ്റെ ത്വരിതപ്പെടുത്തിയ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൻ്റെ വക്കിലാണെന്ന് ഇസ്രായേൽ ആരോപിച്ചു. ടെഹ്റാൻ അത് നിഷേധിച്ചു.
ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന സംഭവ വികാസങ്ങളുടെ ഒരു സംഗ്രഹം താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
‘ഘടനാപരമായ പരിപാടി’
1950-കളുടെ അവസാനത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ സാങ്കേതിക സഹായത്തോടെ ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതിക്ക് അടിത്തറ പാകി. ഇറാൻ ഭരണാധികാരി ആയിരുന്ന ഷാ മുഹമ്മദ് റെസ പഹ്ലവി വാഷിംഗ്ടണുമായി ഒരു സിവിലിയൻ ആണവ സഹകരണ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു.
1970ൽ ഇറാൻ ആണവായുധ നിർവ്യാപന ഉടമ്പടി (NPT) അംഗീകരിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിക്ക് (IAEA) മുമ്പാകെ തങ്ങളുടെ ആണവ വസ്തുക്കൾ പ്രഖ്യാപിക്കാൻ ഇറാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായി.
2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കാത്ത ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തി. “വിശാലമായി വിശ്വസനീയമായ” ഇൻ്റെലിജൻസ് വിവരങ്ങൾ സമാഹരിച്ച 2011-ലെ ഐഎഇഎ റിപ്പോർട്ട് കുറഞ്ഞത് 2003 വരെ ഇറാൻ “ഒരു ആണവ സ്ഫോടകവസ്തു വികസിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി,” -എന്ന് പറഞ്ഞു.
ചരിത്രപരമായ ഉടമ്പടി തകർന്നു
സമ്പുഷ്ടീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർത്തിവച്ച ശേഷം ഇറാൻ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുമായും പിന്നീട് അന്താരാഷ്ട്ര ശക്തികളുമായും ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചു. അത് പിന്നീട് ഒരു ചരിത്ര കരാറിൽ കലാശിച്ചു.
2015 ജൂലൈ 14ന് ഇറാനും യുഎൻ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിലെ അഞ്ച് സ്ഥിരാംഗങ്ങളായ ബ്രിട്ടൻ, ചൈന, ഫ്രാൻസ്, റഷ്യ, അമേരിക്ക എന്നിവയും ജർമ്മനിയും വിയന്നയിൽ ഒരു കരാറിൽ എത്തി.
12 വർഷത്തെ പ്രതിസന്ധിക്കും 21 മാസത്തെ നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കും ശേഷം ഉപരോധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിന് പകരമായി, ജോയിന്റ് കോംപ്രിഹെൻസീവ് പ്ലാൻ ഓഫ് ആക്ഷൻ (ജെസിപിഒഎ) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ കരാർ, ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയിൽ കാര്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി.
എന്നാൽ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആദ്യ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കാലത്ത് 2018 മെയ് എട്ടിന് അമേരിക്ക അതിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയും ഇറാനിൽ വീണ്ടും ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തതോടെ കഷ്ടപ്പെട്ട് നേടിയെടുത്ത കരാർ ചുരുളഴിയാൻ തുടങ്ങി.
‘ആണവ സ്ഫോടനം’
യുഎസ് പിന്മാറ്റത്തെ തുടർന്ന്, ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് തിരിച്ചടിച്ചു എന്ന് റസാന ഇൻ്റെർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇറാനിയൻ സ്റ്റഡീസിലെ അസോസിയേറ്റ് ഗവേഷകനായ ക്ലെമന്റ് തെർമെ പറഞ്ഞു.
ഉപരോധങ്ങൾ മറികടക്കാൻ സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സഹായം നേടുന്നതിനുമായി ഇറാൻ “ഒരു സംഘർഷം രൂക്ഷമാക്കുന്ന തന്ത്രം സ്വീകരിച്ചു” -എന്ന് തെർമിൻ്റെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ടെഹ്റാൻ്റെ നീക്കങ്ങൾ വിജയിച്ചില്ല. അതിന് “അമിതമായ സാമ്പത്തിക വില” നൽകേണ്ടി വന്നു.
കരാർ പ്രകാരം നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന 3.67 ശതമാനം എന്ന പരിധി ലംഘിച്ചു കൊണ്ട് ഇറാൻ ആദ്യം യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം അഞ്ച് ശതമാനമാക്കി ഉയർത്തി. 2021ൽ സമ്പുഷ്ടീകരണ അളവ് 20 ആയും പിന്നീട് 60 ശതമാനമായും ഉയർത്തി. ആയുധങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ 90 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ചെറിയ ചുവടുവെയ്പ്പാണിത്.
കരാർ പ്രകാരം 202.8 കിലോഗ്രാം ആയി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന സമ്പുഷ്ട യുറേനിയത്തിൻ്റെ ശേഖരം ഇറാൻ വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ്റെ മൊത്തം സമ്പുഷ്ട യുറേനിയം ശേഖരം നിലവിൽ ആ പരിധിയുടെ 45 മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
അതിനുശേഷം, ടെഹ്റാൻ അനുവദനീയമായ സെൻട്രിഫ്യൂജുകളുടെ എണ്ണം യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ കൂട്ടി. അതേസമയം, അതിൻ്റെ പ്ലാന്റുകളിൽ നൂതന മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ വസ്തുക്കൾ വേഗത്തിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.
2022-ലെ വേനൽക്കാലം മുതൽ യൂറോപ്യൻ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ നിർത്തി വച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ കരാർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇതുവരെ ഫലവത്തായില്ല.
ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം വാഷിംഗ്ടണും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ ഏപ്രിലിൽ ഒമാന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ പുനരാരംഭിച്ചു.
ഇറാൻ ഒടുവിൽ ഒരു ആണവ കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കുമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ആത്മവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിരവധി സൈനിക, ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങൾ നയതന്ത്രത്തിന് ഒരു പ്രഹരമാണെന്ന് ടെഹ്റാൻ പറഞ്ഞു.
ഇസ്രായേലിനെ പിന്തുണക്കുന്നതിനായി വാഷിംഗ്ടൺ “നിയമ വിരുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളോ കുറ്റകൃത്യങ്ങളോ അവസാനിപ്പിക്കില്ല” എന്നാണ് യുഎസ് ബോംബാക്രമണങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നതെന്ന് ഞായറാഴ്ച ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പറഞ്ഞു.
‘ഒരു സൂചനയും ഇല്ല’
ഇറാൻ്റെ അതിവേഗം വികസിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആണവ പദ്ധതിയെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഐഎഇഎ, മെയ് അവസാനം പുറത്തിറക്കിയ ഏറ്റവും പുതിയ ത്രൈമാസ റിപ്പോർട്ടിൽ “ഗുരുതരമായ ആശങ്ക” പ്രകടിപ്പിച്ചു.
യുഎൻ ഏജൻസിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ യുറേനിയം 60 ശതമാനമായി സമ്പുഷ്ടമാക്കിയ ഒരേയൊരു ആണവായുധേതര രാഷ്ട്രമാണ് ഇറാൻ. കൂടുതൽ പരിഷ്കരിച്ചാൽ ഒമ്പതിലധികം ബോംബുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായ ആയുധ- ഗ്രേഡ് വസ്തുക്കൾ സൈദ്ധാന്തികമായി അവരുടെ പക്കലുണ്ട്.
എന്നിരുന്നാലും, ഒരു ന്യൂക്ലിയർ ബോംബിൻ്റെ നിർമ്മാണത്തിനും വിതരണത്തിനും ബാലിസ്റ്റിക്സിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടുന്നതും ന്യൂക്ലിയർ ചാർജിൻ്റെ ചെറുതാക്കലും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഘട്ടങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
ഇറാനിൽ ആണവായുധം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു “വ്യവസ്ഥാപിത പരിപാടി” നിലവിലുണ്ടെന്ന് നിലവിൽ “സൂചനയില്ല” -എന്ന് ഐഎഇഎ പറഞ്ഞു.
ഇറാൻ സജീവമായി ആണവ ബോംബ് നിർമ്മിക്കുന്നില്ലെന്ന് മാർച്ചിൽ സെനറ്റ് കമ്മിറ്റിക്ക് മുമ്പാകെ യുഎസ് നാഷണൽ ഇൻ്റെലിജൻസ് ഡയറക്ടർ തുളസി ഗബ്ബാർഡ് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.
ഇറാൻ്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ആണവായുധങ്ങൾ നിരോധിച്ചു കൊണ്ട് ദീർഘകാലമായി പുറപ്പെടുവിച്ച ഫത്വയെയോ മതപരമായ ശാസനയെയോ പരാമർശിച്ചു കൊണ്ട് അത്തരം അഭിലാഷങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ഇറാൻ അന്നും ഇന്നും നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വാർത്തകൾക്ക് ഗ്രൂപ്പിൽ അംഗമാകാം:
