കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന വ്യക്തിപരമായ അവഹേളനങ്ങളുടെയും നയതന്ത്ര തർക്കങ്ങളുടെയും നയപരമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുടെയും ഒരു ശൃംഖല വാഷിംഗ്ടണിൻ്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഏഷ്യൻ ബന്ധങ്ങളിൽ ഒന്നിനെ അതിൻ്റെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്ലൂംബെർഗ് (ബാഹ്യ ലിങ്ക്) പ്രകാരം, ഈ ആഴ്ച യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അമേരിക്കയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ കയറ്റുമതിക്ക് 50% തീരുവ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ആ പിരിമുറുക്കങ്ങൾ മൂർദ്ധന്യത്തിലെത്തി. ‘ഇതിൽ പകുതിയും റഷ്യൻ എണ്ണ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള പിഴയും ഉൾപ്പെടുന്നു.’
നാല് ദിവസത്തെ സായുധ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും വെടിനിർത്തലിന് സമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മെയ് മാസത്തിൽ വിള്ളൽ ആരംഭിച്ചു. വെടിനിർത്തലിന് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചതിൻ്റെ ക്രെഡിറ്റ് ട്രംപ് പരസ്യമായി അവകാശപ്പെട്ടു. ഈ അവകാശവാദം ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു.
ജൂൺ 17ന് നടന്ന ഒരു ഫോൺ കോളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ട്രംപിനോട് പറഞ്ഞത്, ഇന്ത്യ മധ്യസ്ഥത സ്വീകരിക്കില്ലെന്നും ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കില്ലെന്നും, പാകിസ്ഥാൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ചാണ് ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ നേരിട്ട് വെടിനിർത്തൽ ഏർപ്പെടുത്തിയതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയതായി ബ്ലൂംബെർഗ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീറിന് ജൂൺ 18ന് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ ഉച്ചഭക്ഷണം നൽകാനുള്ള ട്രംപിൻ്റെ പദ്ധതി, ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകളെ പിന്തുണക്കുന്നത് തുടരുന്ന ഒരു സൈനിക സ്ഥാപനത്തെ നിയമ വിധേയമാക്കുന്നതായി ഇന്ത്യ കണ്ടു.
ജി 7 ഉച്ചകോടിക്ക് ശേഷം വൈറ്റ് ഹൗസിലേക്കുള്ള ക്ഷണം മോദി നിരസിച്ചതായി ബ്ലൂംബെർഗ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. പാകിസ്ഥാൻ യോഗത്തെയും ക്രൊയേഷ്യയിലേക്കുള്ള ഒരു നീണ്ട യാത്രയെയും സഹായികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
“ട്രംപ് ഇന്ത്യയെ പരസ്യമായി ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ വിശാലമായ ബന്ധത്തിൽ ആ എപ്പിസോഡ് ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറി” -എന്ന് ബ്ലൂംബെർഗ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വെടിനിർത്തൽ കരാറിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വിമർശനങ്ങൾ.
റഷ്യയിൽ നിന്ന് എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ വാഷിംഗ്ടൺ സമ്മർദ്ദം ശക്തമാക്കിയപ്പോൾ, ഇന്ത്യയും ഭീഷണിയുടെ നിരയിലായി. അത്തരം വാങ്ങലുകൾക്ക് പിഴ ചുമത്തുമെന്ന ട്രംപിൻ്റെ ഭീഷണികൾ ഇതിനകം വഷളായ ബന്ധങ്ങൾക്ക് പുതിയതും കത്തുന്നതുമായ ഒരു മാനം നൽകി.
വ്യാപാര സംഘർഷങ്ങളും ഉയർന്നുവന്നു. ജനിതകമാറ്റം വരുത്തിയ വിളകൾക്കുള്ള ലഭ്യത, കാർഷിക വിപണി അവസരങ്ങൾ, ഇന്ത്യ ചുമത്തിയ പ്രതികാര തീരുവകൾ നീക്കം ചെയ്യൽ എന്നിവയെ ചൊല്ലിയുള്ള ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടു.
ജൂലൈ 30ന്, ട്രംപ് ഇന്ത്യൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് 25% ‘പരസ്പര’ തീരുവ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത് അസന്തുലിതമായ വ്യാപാരം എന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചതിനുള്ള ആവശ്യമായ പ്രതികരണമായി ചിത്രീകരിച്ചു. ഈ പ്രഖ്യാപനം ‘റഷ്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു സർപ്പിളത്തിന് കാരണമായി. ഇത് ഈ ആഴ്ച ഉയർന്ന തീരുവയിലേക്ക് നയിച്ചു’ -എന്ന് ബ്ലൂംബെർഗ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
50% താരിഫ് പ്രഖ്യാപിച്ചു കൊണ്ട് ട്രംപ് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക മാതൃകയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. അതിനെ ‘മ്ലേച്ഛമായ’ വ്യാപാര തടസങ്ങളുള്ള ‘നിർജ്ജീവ’ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെന്ന് മുദ്രകുത്തി.
റഷ്യയുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഉക്രേനിയക്കാരോട് ന്യൂഡൽഹിക്ക് വലിയ ആശങ്കയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാര നയത്തിൽ എങ്ങനെ കടന്നുകൂടിയെന്ന് അടിവരയിടുന്ന പരാമർശങ്ങൾ.
ബ്ലൂംബെർഗിൻ്റെ വിവരണം അനുസരിച്ച്, വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ ചൊല്ലിയുള്ള തകർന്ന അഹങ്കാരം മുതൽ പാകിസ്ഥാൻ യോഗത്തിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ, എണ്ണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പിഴവുകൾ വരെയുള്ള തർക്കങ്ങളുടെ പരമ്പര, ഇടക്കിടെ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന ഫലപ്രദമായ ഒരു പങ്കാളിത്തത്തെ തുറന്ന ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് മാറ്റി.
ഇന്ത്യ- യുഎസ് ബന്ധത്തിലെ ഈ വഷളാകൽ, മോദിയും ട്രംപും തമ്മിലുള്ള ഇടപെടലിൻ്റെ മുൻ ഘട്ടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുത്തനെയുള്ള തിരിച്ചു വരവിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അന്ന് ഇരുനേതാക്കളും വ്യക്തിപരമായ ബന്ധത്തിനും പരസ്പര തന്ത്രപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും പരസ്യമായി ഊന്നൽ നൽകിയിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, നിലവിലെ പിരിമുറുക്കങ്ങൾക്ക് കാരണം ഘടനാപരമായ നയപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ന്യൂഡൽഹിയിൽ അവഹേളനങ്ങളോ പ്രകോപനങ്ങളോ ആയി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ട നിരവധി സംഭവങ്ങളാണ്.
വ്യാപാരം, പ്രതിരോധ സഹകരണം, പ്രാദേശിക തന്ത്രം എന്നിവ ഇന്ത്യ- യുഎസ് ബന്ധങ്ങളുടെ നട്ടെല്ലായി വളരെക്കാലമായി നിലനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ പരാതികളും രാഷ്ട്രീയ വീക്ഷണങ്ങളും ആ തൂണുകളെ എത്ര വേഗത്തിൽ ഇളക്കുമെന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ വിള്ളൽ കാണിക്കുന്നത്.
ബ്ലൂംബെർഗ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, താരിഫ് നീക്കം സാമ്പത്തിക സംരക്ഷണ വാദത്തിൻ്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട നടപടിയല്ല. പാകിസ്ഥാൻ, റഷ്യ, ആഗോള വാണിജ്യ നിബന്ധനകൾ എന്നിവയെ ചൊല്ലിയുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലം ഇരുവശത്തും മാസങ്ങളായി ഉയർന്നുവന്ന നീരസത്തിൻ്റെ പരിസമാപ്തി ആയിരുന്നു അത്.