അക്ര: ഇന്ത്യ-ഘാന ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. എസ്. ജയ്ശങ്കർ ഘാനയിലെത്തി. ഘാന വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സാമുവൽ ഒകുഡ്‌സെറ്റോ അബ്ലക്വയുമായി ജയ്ശങ്കർ ഉന്നതതല ചർച്ച നടത്തി. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഘാന സന്ദർശനത്തിന് പിന്നാലെ രൂപപ്പെട്ട സമഗ്ര പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കുകയാണ് സന്ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളും പുതിയ സഹകരണ സാധ്യതകളും ഇരു മന്ത്രിമാരും ചർച്ച ചെയ്തു. നിലവിലുള്ള പങ്കാളിത്തത്തെ പുതിയ മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ച് കൂടുതൽ ശക്തമായ ബന്ധമാക്കി മാറ്റേണ്ട സമയമാണിതെന്ന് ജയ്ശങ്കർ വ്യക്തമാക്കി.
കാർഷിക -ജൈവ കരാറുകൾ
സന്ദർശനത്തിനിടെ ഇന്ത്യയും ഘാനയും രണ്ട് സുപ്രധാന കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. കാർഷിക ഗവേഷണം, പരിശീലനം, ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണമാണ് കരാറുകളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
സാങ്കേതികവിദ്യ, ഗവേഷണം, വൈദഗ്ധ്യം എന്നിവ പരസ്പരം പങ്കുവെക്കുന്നതിനും ഇതിലൂടെ വഴിയൊരുങ്ങും. ഔഷധം, ആരോഗ്യം, ഖനനം, പ്രതിരോധം, റെയിൽവേ, ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചർച്ച നടന്നു.
ഇന്ത്യ- ഘാന വികസന മാതൃക
വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയും ഘാനയും സമാനമായ നിരവധി വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുണ്ടെന്ന് ജയ്ശങ്കർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഘാനയുടെ അക്ര റീസെറ്റ്, ഫീഡ് ഘാന, ഒരു ദശലക്ഷം കോഡർമാരെ പരിശീലിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളെ അദ്ദേഹം പ്രശംസിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ ആയുഷ്മാൻ ഭാരത്, കർഷക സമൃദ്ധി, മില്ലറ്റ്സ് മിഷൻ, ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളുമായി ഘാനയുടെ വികസന സംരംഭങ്ങൾക്ക് സമാനതകളുണ്ടെന്നും ജയ്ശങ്കർ പറഞ്ഞു.
ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും പരസ്പരം അനുഭവങ്ങളും വൈദഗ്ധ്യവും പങ്കുവെച്ച് വികസനത്തിന് സംഭാവന ചെയ്യാനാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയനിൽ ഘാന
ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയനിലും (AU) പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ ECOWAS-ലും ഘാന വഹിക്കുന്ന പ്രധാന പങ്കിനെയും ജയ്ശങ്കർ എടുത്തുപറഞ്ഞു.
അടുത്ത വർഷം ഘാന ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയന്റെ അധ്യക്ഷസ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനെ ഇന്ത്യ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് കാണുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയനുമായും ECOWASുമായും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ദീർഘകാല ബന്ധമുണ്ടെന്നും ജയ്ശങ്കർ പറഞ്ഞു.
നഷ്ടപരിഹാര നീതി, സാംസ്കാരിക സ്വത്തുക്കളുടെ പുനഃസ്ഥാപനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഘാന നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളെയും ഇന്ത്യ സ്വാഗതം ചെയ്തു. സാംസ്കാരിക പൈതൃക സംരക്ഷണവും ചരിത്രപരമായ നീതിയും ആഗോളതലത്തിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്ന വിഷയങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഇന്ത്യയും ഘാനയും ഒരേ നിലപാടിൽ
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ (UNSC) പരിഷ്കരണവും ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയമായി. ആഗോള ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ ശബ്ദം അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇരു രാജ്യങ്ങളും പങ്കിടുന്നുവെന്ന് ജയ്ശങ്കർ പറഞ്ഞു.
അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ലോകം കൂടുതൽ ബഹുധ്രുവ സംവിധാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയും ഘാനയും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണവും സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ശേഷിയും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നും ജയ്ശങ്കർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യ-ഘാന സഹകരണം ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിനപ്പുറം ആഫ്രിക്കൻ മേഖലയുടെയും ആഗോള ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെയും താൽപര്യങ്ങൾക്ക് ഗുണകരമാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഇന്ത്യയും ഘാനയും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, പ്രതിരോധ, ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ സഹകരണം കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കാനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകൾക്ക് ജയ്ശങ്കറിന്റെ സന്ദർശനം വഴിതുറക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
