ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ പ്രതിരോധ സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നതിനിടെ, ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ ആദ്യമായി ജാപ്പനീസ് യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പങ്കെടുത്ത സംയുക്ത വ്യോമസേനാ അഭ്യാസം പൂർത്തിയായി. ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയും ജപ്പാൻ എയർ സെൽഫ് ഡിഫൻസ് ഫോഴ്സും ചേർന്ന് രാജസ്ഥാനിലെ ജോധ്പൂർ വ്യോമസേനാ സ്റ്റേഷനിൽ നടത്തിയ ‘വീർ ഗാർഡിയൻ 2026’ അഭ്യാസം സെപ്റ്റംബർ 9 മുതൽ 22 വരെയാണ് നടന്നത്.
അഭ്യാസത്തിന്റെ രണ്ടാം പതിപ്പിൽ ജപ്പാന്റെ മിത്സുബിഷി എഫ്-2എ യുദ്ധവിമാനങ്ങളാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഒരു ഉഭയകക്ഷി അഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജാപ്പനീസ് യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഇതാദ്യമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ തേജസ്, സുഖോയ്-30 എംകെഐ, റഫാൽ തുടങ്ങിയ യുദ്ധവിമാനങ്ങളും അഭ്യാസത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
രണ്ടാഴ്ച നീണ്ട അഭ്യാസത്തിൽ വിവിധ വ്യോമ പ്രവർത്തനങ്ങളും സംയുക്ത ദൗത്യ ആസൂത്രണവും വ്യോമപോരാട്ട പരിശീലനവും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പരിശീലനങ്ങളാണ് നടന്നത്. മിഷൻ പ്ലാനിങ്, എൻജിനീയറിങ്, മെയിന്റനൻസ്, എയ്റോസ്പേസ് സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും സൈനികർ പരസ്പരം ആശയവിനിമയം നടത്തി.
അഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനാ മേധാവി എയർ ചീഫ് മാർഷൽ എ.പി. സിങ്ങും ജപ്പാൻ എയർ സെൽഫ് ഡിഫൻസ് ഫോഴ്സ് ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് ജനറൽ ടകെഹിരോ മോറിറ്റയും തേജസ് വിമാനത്തിൽ പറന്നു. ജാപ്പനീസ് വ്യോമസേനാ മേധാവി തേജസിനെ ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെയും ‘മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ പ്രതിരോധ ഉൽപാദനത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
‘വീർ ഗാർഡിയൻ’ എന്തുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയം?
ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും വ്യോമസേനകൾക്ക് പരസ്പരം പ്രവർത്തനരീതികളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും ദൗത്യ ആസൂത്രണ രീതികളും മനസ്സിലാക്കാനും സംയുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനുമുള്ള വേദിയാണ് ‘വീർ ഗാർഡിയൻ’. വ്യത്യസ്ത വിമാനങ്ങളും സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യോമസേനകൾക്ക് യോജിച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗിക പരിശീലനം നൽകുന്നതാണ് ഇത്തരം അഭ്യാസങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ ആയുധ സംവിധാനങ്ങളും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം നിർണായകമാണ്. അതിനാൽ സമാധാനകാലത്ത് നടത്തുന്ന സംയുക്ത സൈനികാഭ്യാസങ്ങൾ പരസ്പര പ്രവർത്തനക്ഷമത വളർത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
ഇന്തോ-പസഫിക്കിൽ ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ സഹകരണം
ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും വ്യോമസേനയ്ക്ക് പുറമെ കരസേനയിലും നാവികസേനയിലും സംയുക്ത സൈനികാഭ്യാസങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. ‘ധർമ ഗാർഡിയൻ’ കരസേനാ അഭ്യാസവും ‘ജിമെക്സ്’ നാവിക അഭ്യാസവുമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ സുരക്ഷാ ബന്ധം പ്രതിരോധ അഭ്യാസങ്ങളിൽനിന്ന് ലോജിസ്റ്റിക്സ്, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിവര കൈമാറ്റം, പ്രതിരോധ ഉൽപാദനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സമുദ്ര സുരക്ഷയും സ്വതന്ത്രവും തുറന്നതുമായ പ്രാദേശിക അന്തരീക്ഷവും ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും തന്ത്രപരമായ സഹകരണത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളാണ്.
പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ സാഹചര്യവും ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ വളർച്ചയിലെ പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ ചൈനയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജപ്പാൻ വിവിധ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും മേഖലയിൽ സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്.
സംയുക്ത പ്രതിരോധ ഉൽപാദനത്തിലേക്കും നീക്കം
സൈനികാഭ്യാസങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും സഹകരണം വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. UNICORN എന്ന നാവിക റേഡിയോ ആന്റിന സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംയുക്ത പ്രതിരോധ സഹകരണ പദ്ധതിയും ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സാങ്കേതിക സഹകരണത്തിന്റെ പുതിയ ഘട്ടമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ഒരൊറ്റ സംവിധാനത്തിലേക്ക് ഒന്നിലധികം ആന്റിനകളെ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത.
ഇതോടെ ഇന്ത്യ–ജപ്പാൻ പ്രതിരോധ ബന്ധം സംയുക്ത സൈനികാഭ്യാസങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഉൽപാദനം, ലോജിസ്റ്റിക്സ്, വിവര കൈമാറ്റം എന്നിവയിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയാണ്.
ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ ആദ്യമായി ജാപ്പനീസ് എഫ്-2എ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ച ‘വീർ ഗാർഡിയൻ 2026’, ഈ വളരുന്ന പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു ഘട്ടമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
