2012ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉത്തർപ്രദേശിൽ ബിഎസ്പി തോറ്റതുമുതൽ ദളിത് രംഗം മാറിമറിഞ്ഞു. ഈ കാലഘട്ടം പാർട്ടിയുടെയും സ്വത്വരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും പതനത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു, അതോടൊപ്പം ദളിതരിൽ ഒരു വിഭാഗം ബി.ജെ.പിയിലേക്കും അതിന്റെ പുനർനിർവചിക്കപ്പെട്ട സബാൾട്ടർ ഹിന്ദുത്വയിലേക്കും മാറുന്നതിനൊപ്പം അതിക്രമങ്ങൾക്കും വലതുപക്ഷ മേധാവിത്വത്തിനും എതിരായ പുതിയ ദലിത് സംഘടനകളുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.
രാജ്യത്തെ ദലിത് രാഷ്ട്രീയം ഇന്ന് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത പ്രവണതകളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വലതുപക്ഷത്തിനെതിരായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധം എന്നാൽ അതിനോടുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മുൻഗണനയാണ്. ഇവിടെ, ‘മായ, മോദി, ആസാദ്’ ദലിത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെയും ബിജെപിയുടെ ആന്തരിക ദൗർബല്യങ്ങളിൽ നിന്നും സാമൂഹിക മേധാവിത്വത്തിൽ നിന്നും നേരിടുന്ന വമ്പിച്ച വെല്ലുവിളികളുടെയും ആഖ്യാനം നൽകുകയും യുപിയിൽ ദലിത് രാഷ്ട്രീയം ഏത് വഴിക്കാണ് നീങ്ങുന്നതെന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
‘സമകാലിക ഇന്ത്യയിലെ ദളിത് സാമൂഹ്യശാസ്ത്ര-രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ അന്തർലീനമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും വിട്ടുവീഴ്ചകളും സങ്കീർണ്ണതകളും അറിയാൻ താൽപ്പര്യമുള്ള എല്ലാവർക്കും ഇത് പ്രയോജനപ്പെടും’ – സുധീന്ദ്ര കുൽക്കർണി,( ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും കോളമിസ്റ്റും)
ദലിത് കാമ്പുള്ള ഒരു പുതിയ ‘കുട പാർട്ടി’ ഉണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ച മായാവതിയും പിന്നീട് ഒരു വിഭാഗം ദളിതരെ കാവിപ്പടയിലേക്ക് ആകർഷിച്ച നരേന്ദ്ര മോദിയും കഴിഞ്ഞ രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ദളിത് രാഷ്ട്രീയത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ സംസ്ഥാനമാണിത്. ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദ് എന്ന പുതിയ ദളിത് നേതാവ് ഹിന്ദുത്വ മേധാവിത്വത്തെയും ബിഎസ്പിയെയും വെല്ലുവിളിക്കുകയും ദലിത് പ്രസ്ഥാനത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്.
2024-ൽ ആഴത്തിൽ ഭിന്നിപ്പുണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് നാം പോകുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയിലെ ദളിത് മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയവും മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് സുധാ പൈയുടെയും സജ്ജൻ കുമാറിന്റെയും ഈ ത്രികോണ മത്സരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സൂക്ഷ്മവും ഉൾക്കാഴ്ചയുള്ളതുമായ വിശകലനം പ്രധാനമാണ്.
