കോവിഡ് കാലത്തെ ലോക്ഡൗൺ ദിനങ്ങൾ എല്ലാവരുടെയും ഓർമ്മയിലുണ്ടാകും. നിരത്തുകളിൽ വാഹനങ്ങൾ കുറഞ്ഞതും വ്യവസായശാലകൾ നിശ്ചലമായതും പ്രകൃതിക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാകുമെന്ന് നാം കരുതി. നീലാകാശവും തെളിഞ്ഞ വായുവും കണ്ട് ഭൂമി സുഖപ്പെടുന്നു എന്ന് നാം ആശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ, ഈ ശാന്തതയ്ക്കടിയിൽ മറ്റൊരു ഭീകരൻ വളരുകയായിരുന്നു. ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അപകടകാരിയായ മീഥെയ്ൻ ലോക്ഡൗൺ കാലത്ത് അപ്രതീക്ഷിതമായി വർധിച്ചുവെന്ന കണ്ടെത്തൽ ശാസ്ത്രലോകത്തെ അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ , അന്തരീക്ഷത്തിലെ മലിനീകരണം കുറഞ്ഞതാണ് ഈ മീഥെയ്ൻ വർധനയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണമായത്. ലോക്ഡൗൺ സമയത്ത് നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡിന്റെ (Nitrogen Oxide) പുറന്തള്ളൽ വൻതോതിൽ കുറഞ്ഞു. സാധാരണഗതിയിൽ അന്തരീക്ഷത്തിലെ മീഥെയ്ൻ വാതകത്തെ നശിപ്പിച്ചു കളയുന്ന ‘ഹൈഡ്രോക്സിൽ റാഡിക്കലുകൾ’ (Hydroxyl Radicals) എന്ന പ്രകൃതിദത്ത ‘ക്ലീനിങ് ഏജന്റുകളുടെ’ നിർമ്മാണത്തിന് നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡ് അനിവാര്യമാണ്. ഇവയുടെ അളവ് കുറഞ്ഞതോടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ മീഥെയ്ൻ വാതകം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാതെ കുന്നുകൂടാൻ തുടങ്ങി.
പ്രശസ്ത ശാസ്ത്ര മാസികയായ ‘നേച്ചർ ‘ (Nature) പുറത്തുവിട്ട പഠന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, 2020-21 കാലയളവിൽ ഉണ്ടായ മീഥെയ്ൻ വർധനയുടെ 80 ശതമാനവും ഈ ക്ലീനിങ് ഏജന്റുകളുടെ അഭാവം മൂലമാണ് സംഭവിച്ചത്. ലോകം മുഴുവൻ വായുമലിനീകരണം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പ്രകൃതിയുടെ തന്നെ ശുദ്ധീകരണ സംവിധാനത്തിൽ ഉണ്ടായ ഈ വിള്ളൽ മീഥെയ്ൻ്റെ അളവ് കുത്തനെ ഉയർത്തുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. പ്രകൃതിയിലെ രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ എത്രത്തോളം സങ്കീർണ്ണവും പരസ്പരബന്ധിതവുമാണെന്ന് ഈ പ്രതിഭാസം നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു.
ലോക്ഡൗണിന് പുറമെ പ്രകൃതിദത്തമായ ചില മാറ്റങ്ങളും ഇതിന് ആക്കം കൂട്ടിയിട്ടുണ്ട്. സമുദ്രോപരിതലത്തിലെ താപനില കുറയുന്ന ‘ലാ നിന’ (La Niña) പ്രതിഭാസം മൂലം ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിൽ കനത്ത മഴയും ഈർപ്പവും അനുഭവപ്പെട്ടു. ഇത് ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ നിന്നും കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്നും വലിയ തോതിൽ മീഥെയ്ൻ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നതിന് കാരണമായി. കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിനേക്കാൾ 80 മടങ്ങ് കൂടുതൽ ചൂട് അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിലനിർത്താൻ ശേഷിയുള്ളതാണ് മീഥെയ്ൻ എന്നത് ഈ ഭീഷണി എത്രത്തോളം ഗൗരവകരമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഭൂമിയുടെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള നമ്മുടെ ശ്രമങ്ങൾ പലപ്പോഴും അപ്രതീക്ഷിതമായ ഫലങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാമെന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണിത്. ഉപരിപ്ലവമായ മാറ്റങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രകൃതിയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ചക്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. മീഥെയ്ൻ എന്ന ഈ അദൃശ്യ ശത്രുവിനെ പിടിച്ചുകെട്ടാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, നാം കാണുന്ന തെളിഞ്ഞ ആകാശം വെറുമൊരു മിഥ്യയായി മാറാൻ അധികം സമയം വേണ്ടിവരില്ല. നമ്മുടെ ഓരോ ചുവടുവെപ്പും പ്രകൃതിയുടെ സൂക്ഷ്മമായ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിയേണ്ട കാലം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
