അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സംഘർഷം ആരംഭിച്ചിട്ട് 37 ദിവസങ്ങൾ പിന്നിട്ടു. ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച ഈ യുദ്ധത്തിൽ 3,500ൽ അധികം ആളുകൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആഗോള എണ്ണവില ബാരലിന് 100 ഡോളർ കവിഞ്ഞു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കാൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നൽകിയ സമയപരിധി ഇപ്പോൾ അവസാനിക്കുന്നു. അതേസമയം ആഗോളതലത്തിൽ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പിരിമുറുക്കം കുറക്കുന്നതിനായി പാകിസ്ഥാൻ, ഈജിപ്ത്, തുർക്കി, ചൈന, സൗദി അറേബ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ വിവിധ സമാധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, പാകിസ്ഥാൻ “ഇസ്ലാമാബാദ് കരാർ” എന്ന പേരിൽ ഒരു സമഗ്ര സമാധാന ചട്ടക്കൂട് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നിർദ്ദേശം ഉടനടി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. പദ്ധതി പ്രകാരം, വെടിനിർത്തൽ കഴിഞ്ഞ് 15 മുതൽ 20 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു സ്ഥിരം കരാറിന് അന്തിമരൂപം നൽകണം.
പാകിസ്ഥാൻ ആർമി ചീഫ് ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീർ യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസുമായും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ചിയുമായും ഇക്കാര്യത്തിൽ നിരന്തരം ബന്ധപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം ഇപ്പോഴും കാത്തിരിക്കുന്നു. കരാറിൻ്റെ അന്തിമ വ്യവസ്ഥകൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ ഇസ്ലാമാബാദിൽ ഉന്നതതല ചർച്ചകൾ നടക്കും.
ആക്സിയോസിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, യുഎസും പ്രാദേശിക മധ്യസ്ഥരും രണ്ട് ഘട്ട കരാറിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. ഈ നിർദ്ദേശത്തിൻ്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ 45 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ ആവശ്യമാണ്. രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ യുദ്ധം പൂർണമായും അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കും.
ഈ കരാർ പ്രകാരം, ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകേണ്ടി വരും, അതിന് പകരമായി സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുന്നതും മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ വിട്ടയക്കുന്നതും അമേരിക്കക്ക് പരിഗണിക്കാം. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനായി ഒരു പുതിയ പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ ചട്ടക്കൂടും നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഈ പ്രതിസന്ധിയിൽ ചൈന ഒരു പ്രധാന മധ്യസ്ഥനായി ഉയർന്നു വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇറാനിയൻ എണ്ണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ചൈന ടെഹ്റാനിൽ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാൻ വൃത്തങ്ങൾ പ്രകാരം, ചൈന, പാകിസ്ഥാൻ, അമേരിക്ക എന്നിവ സംയുക്തമായി ഒരു താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ നടത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
അതേസമയം, അറബ് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ഒരു പ്രത്യേക സമാധാന സംരംഭം ഈജിപ്തും തുർക്കിയും ആരംഭിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഒരു നിഷ്പക്ഷ കടലിടുക്കായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും ഭാവിയിലെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറാൻ്റെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതും ഈ സംരംഭത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് ന്യൂസ് ഏജൻസിയായ ഐആർഎൻഎയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, യുഎസ് വെടിനിർത്തൽ നിർദ്ദേശത്തിന് ടെഹ്റാൻ വിശദമായ 10 പോയിന്റ് പ്രതികരണം അയച്ചിട്ടുണ്ട്. താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിനേക്കാൾ സ്വന്തം നിബന്ധനകളിൽ സ്ഥിരമായ സമാധാനമാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മേഖലയിലുടനീളമുള്ള സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ പൂർണമായും നിർത്തലാക്കുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള സുരക്ഷിതമായ പാത പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, യുദ്ധാനന്തര പുനർനിർമ്മാണത്തിന് സഹായം നൽകുക, എല്ലാ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇറാൻ്റെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ. യുഎസ്, ഇസ്രായേലി ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് വരെ നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഏർപ്പെടില്ലെന്ന് ഇറാൻ വാദിക്കുന്നു.
സൗദി അറേബ്യ ഒരു സമാധാന കരാറിനെ പരസ്യമായി പിന്തുണക്കുന്നു. റിയാദ് തുടക്കത്തിൽ കടുത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതായി ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടൽ സൗദി സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചതിനാൽ വെടിനിർത്തൽ അനുകൂലിക്കാൻ അവർ നിർബന്ധിതരായി.
നിലവിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള നിർദ്ദേശം “ഇസ്ലാമാബാദ് ഉടമ്പടി” ആണ്. ഇതിനെ ചൈനയും അമേരിക്കയും പിന്തുണക്കുന്നു, പക്ഷേ, അതിൻ്റെ വിജയം പൂർണമായും ഇറാൻ്റെ അന്തിമ സമ്മതത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
