യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സൃഷ്ടിച്ച ആഗോള വ്യാപാര സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ഇടയിൽ ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ ഞായറാഴ്ച ടിയാൻജിനിൽ നടക്കുന്ന എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിക്കിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും രണ്ട് ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ജപ്പാനിൽ നിന്ന് ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം ടിയാൻജിനിൽ എത്തുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി മോദി ഞായറാഴ്ച ഉച്ചയോടെ പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായി ഒരു ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമെന്നും എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിയുടെ ഔദ്യോഗിക വിരുന്നിന് മുമ്പായി രണ്ടാമതൊരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമെന്നും വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
തിങ്കളാഴ്ച പ്രധാനമന്ത്രി എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുകയും നാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നതിന് മുമ്പ് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിനുമായി ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്യും.
ട്രംപ് ഇന്ത്യൻ കയറ്റുമതിയിൽ 50 ശതമാനം തീരുവ ഏർപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്ന് ഇന്ത്യ- യുഎസ് ബന്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഇടിവുണ്ടായ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യ- ചൈന ബന്ധത്തിൻ്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് 10 അംഗ സംഘത്തിൻ്റെ ഉച്ചകോടി പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതും ഏറ്റവും അനന്തരഫലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. ഏഴ് വർഷത്തിനിടെ മോദിയുടെ ആദ്യ ചൈന സന്ദർശനമാണിത്. ഒരുപക്ഷേ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതും.
മോദി നിരവധി നേതാക്കളുമായി ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഷി ജിൻപിങ്ങുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൂടിക്കാഴ്ച ഇന്ത്യയിലും ചൈനയിലും മാത്രമല്ല ലോകമെമ്പാടും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ കാണുന്ന ഒന്നായിരിക്കും.
ട്രംപിൻ്റെ തീരുവകളുടെ ആഘാതം ഇരുരാജ്യങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളുടെ ഭാവി ഗതിക്ക് യോഗത്തിൻ്റെ ഫലം ഒരു ഗതിയൊരുക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. വിദഗ്ദർ പറയുന്നത് ഇത് തിളക്കമാർന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു എന്നാണ്.
കിഴക്കൻ ലഡാക്കിലെ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്ന് നാല് വർഷമായി ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന സ്തംഭനാവസ്ഥക്ക് ശേഷം കഴിഞ്ഞ വർഷം കസാനിൽ ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിക്കിടെ ആണ് ഷിയും മോദിയും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത്.
മോദിയും ഷിയും പരസ്പരം നന്നായി അറിയാം. ലഡാക്ക് സംഘർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് അനൗപചാരിക ഉച്ചകോടികൾ ഉൾപ്പെടെ ദ്വിരാഷ്ട്ര, ബഹുരാഷ്ട്ര ഉച്ചകോടികളിൽ അവർ നിരവധി തവണ കണ്ടുമുട്ടി. പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാൻ ഗുണനിലവാരമുള്ള സമയം ചെലവഴിച്ചു. കസാൻ കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ശേഷം ഇരുപക്ഷവും വിശാലമായ ഇടപെടലുകൾ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിലാക്കാനുള്ള പ്രക്രിയക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നതിനായി അതിർത്തി പ്രശ്നത്തിലെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളായ എൻഎസ്എ അജിത് ഡോവലും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സഹപ്രതിനിധി വാങ് യിയും കഴിഞ്ഞ ഒമ്പത് മാസത്തിനിടെ രണ്ട് റൗണ്ട് ചർച്ചകൾ നടത്തി.
ഇന്ത്യക്കെതിരായ ട്രംപിൻ്റെ കടുത്ത താരിഫ് വിമർശനത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നടന്ന ഈ മാസം നടന്ന ഡോവൽ- വാങ് കൂടിക്കാഴ്ച കഴിഞ്ഞ ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ദുഷ്കരമായ ചരിത്രമുള്ള ചൈന- ഇന്ത്യ ബന്ധങ്ങളിൽ പുതിയൊരു ഗതിവേഗം പകരുന്നു.
സംഘർഷഭരിതമായ ഇന്ത്യ- ചൈന ബന്ധങ്ങളിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ കേൾക്കാറുള്ളൂവെങ്കിലും അതിർത്തി പ്രശ്നത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല വിളവെടുപ്പിനെ കുറിച്ച് രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥരും സംസാരിച്ചു.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മോദി- ഷി കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുകയും ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള വിശാലമായ ഒരു രൂപരേഖ നൽകുമെന്ന പ്രതീക്ഷകൾ ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ത്യയുടെ ഗുരുതരമായ ആശങ്കകൾക്കിടയിലും പാകിസ്ഥാൻ ആർമി ചീഫ് അസിം മുനീറിന് വേണ്ടി അഭൂതപൂർവമായ ഒരു ഉച്ചഭക്ഷണ യോഗം സംഘടിപ്പിച്ച ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂരിന് ശേഷം ട്രംപ് പാകിസ്ഥാനോട് അടുപ്പം കാണിച്ചു.
പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനാൽ എസ്സിഒ അംഗമായ പാകിസ്ഥാനും ടിയാൻജിനിൽ പങ്കെടുക്കും.
റഷ്യയിൽ നിന്ന് എണ്ണയും വാതകവും വാങ്ങുന്നതിന് ഇന്ത്യ തീരുവ വർധിപ്പിക്കണമെന്ന് ട്രംപ് ആവശ്യപ്പെട്ടതോടെ മോദിയും പുടിനും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ആഗോള ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു.
20 വിദേശ നേതാക്കളെ ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ട് ടിയാൻജിൻ എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിയെ ഏറ്റവും വലുതാക്കി മാറ്റാനാണ് ചൈന ശ്രമിക്കുന്നത്.
മോദി- ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയെ കുറിച്ച് ചൈനീസ് തന്ത്രപരമായ വിശകലന വിദഗ്ദർ പറയുന്നത് ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി എസ്സിഒ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിനും ഉച്ചകോടിക്കും തന്നെ പ്രധാനമാണെന്നാണ്.
എസ്സിഒ ഉച്ചകോടിക്കായി ചൈന സന്ദർശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മോദിയെ സ്വാഗതം ചെയ്ത ചൈന, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയും പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും തമ്മിലുള്ള ഉച്ചകോടിയുടെ അന്തരീക്ഷം തികച്ചും സൗഹാർദ്ദപരമാകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. കാരണം ഇരുവരും സുഹൃത്തുക്കളും പരസ്പരം നന്നായി അറിയുന്നവരുമാണ്. ചൈനയിലെ റെൻമിൻ സർവകലാശാലയിലെ തന്ത്രപരമായ പഠനങ്ങളുടെ പ്രൊഫസർ ഷൗ റോങ് പിടിഐയോട് പറഞ്ഞു.
“കഴിഞ്ഞ 10 വർഷമായി അവർ വളരെ സൗഹൃദപരവും ആത്മാർത്ഥവുമായ കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നു. എസ്സിഒ ഉച്ചകോടി വിജയകരവും ഫലപ്രദവുമാക്കുന്നതിന് എല്ലാ കക്ഷികളുടെയും യോജിച്ച ശ്രമത്തിന് മോദിയുടെ വരവ് പ്രോത്സാഹനം നൽകുമെന്ന് ചൈന പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു,” -അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ചൈനയും ഇന്ത്യയും തങ്ങളുടെ ബന്ധം നന്നാക്കാൻ സംയുക്ത ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ ചൈന പ്രായോഗികവും വിവേക പൂർണ്ണവുമായിരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുമായി നമുക്ക് നല്ല അയൽപക്ക ബന്ധം ആവശ്യമാണെന്നും രണ്ട് മഹത്തായ നാഗരികതകളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കേണ്ടത് ഉണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
എസ്സിഒ-ക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തവും പിന്തുണയും നിർണായകമാണെന്നും മറ്റ് എല്ലാ എസ്സിഒ അംഗങ്ങളും പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ പങ്കാളിത്തത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതായും ചൈന ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻ്റെർനാഷണൽ സ്റ്റഡീസിലെ (സിഐഐഎസ്) സീനിയർ റിസർച്ച് ഫെലോ റോങ് യിംഗ് പറഞ്ഞു.
ആതിഥേയ രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ, ഇന്ത്യ എസ്സിഒയിൽ കൂടുതൽ സംഭാവനകൾ നൽകുമെന്നും ക്രിയാത്മക പങ്ക് വഹിക്കുമെന്നും ചൈന പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. എസ്സിഒ പോലുള്ള പ്രാദേശിക, ആഗോള ഗ്രൂപ്പുകളിൽ ചൈന- ഇന്ത്യ അടുത്ത സഹകരണവും സഹകരണവും വലിയ സാധ്യതകളുള്ള ഒരു പ്രധാന മേഖലയാണെന്ന് സിചുവാൻ സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസർ കൂടിയായ റോങ് പിടിഐയോട് പറഞ്ഞു.
എസ്സിഒ അംഗങ്ങൾ സാധാരണയായി നേരിടുന്ന സമാധാനം, സുരക്ഷ, വികസന വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് എസ്സിഒ ടിയാൻജിൻ ഉച്ചകോടിയുടെ വിജയം നിർവചിക്കപ്പെടേണ്ടതെന്ന് റോങ് പറഞ്ഞു. പരമ്പരാഗതമായവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പുതിയ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പിംഗ് എന്ന നിലയിൽ എസ്സിഒ ബ്ലോക്കിൻ്റെ പ്രാധാന്യം ഇത് പ്രകടമാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
