എലോൺ മസ്കിൻ്റെ കമ്പനിയായ സ്റ്റാർലിങ്കിൻ്റെ ബഹിരാകാശ മേഖലയിലെ ആധിപത്യത്തെ നേരിട്ട് വെല്ലുവിളിക്കാൻ മുകേഷ് അംബാനിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള റിലയൻസ് ജിയോ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1600 മുതൽ 1650 വരെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് അയക്കാൻ റിലയൻസ് ജിയോ ഉടൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ഈ നീക്കത്തിലൂടെ, എലോൺ മസ്ക് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന മേഖലയിലേക്ക് മുകേഷ് അംബാനി ഇപ്പോൾ പ്രവേശിക്കാൻ പോകുന്നു.
ബ്രോഡ്ബാൻഡ്, ഡയറക്ട്- ടു- ഡിവൈസ് സേവനങ്ങൾ നൽകുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അടുത്ത 2 മുതൽ 3 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 650 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഒരു ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് (LEO) നക്ഷത്രസമൂഹം സ്ഥാപിക്കാൻ റിലയൻസ് ജിയോ പദ്ധതിയിടുന്നുണ്ടെന്നാണ് വിവരം. ഇന്ത്യയുടെ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പാണ് ഈ സംരംഭം.
സാങ്കേതിക ചട്ടക്കൂടും നിയന്ത്രണ പ്രക്രിയയും
ഇക്കണോമിക് ടൈംസിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, റിലയൻസ് ജിയോ ഈ അഭിലാഷ പദ്ധതിക്കായുള്ള വിശദമായ നിർദ്ദേശം ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ നിയന്ത്രണ ഏജൻസിയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സ്പേസ് പ്രൊമോഷൻ ആൻഡ് ഓതറൈസേഷൻ സെന്ററിന് (IN-SPACe) സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ നിർദ്ദേശത്തിൻ്റെ സാങ്കേതിക ഘടനയും കോൺഫിഗറേഷനും നിലവിൽ സമഗ്രമായി പരിശോധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്വകാര്യ കമ്പനി ഇത്രയും വലിയ തോതിൽ ലാഭകരമായ LEO മേഖലയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്. നിലവിൽ ബഹിരാകാശത്ത് ഏകദേശം 10,000 ഉപഗ്രഹങ്ങളുള്ള സ്റ്റാർലിങ്ക് ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു മേഖലയാണിത്. ഡാറ്റാ ട്രാൻസ്മിഷൻ കാലതാമസം കുറക്കുന്നതിനും അതിവേഗ ഇൻ്റെർനെറ്റ് ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും 650 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിന്യസിക്കാനാണ് ജിയോ പദ്ധതിയിടുന്നത്.
സ്വാശ്രയത്വത്തിനും ദേശീയ സുരക്ഷക്കും ഊന്നൽ
റിലയൻസ് ജിയോയുടെ ഈ നീക്കം ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തന്ത്രപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദേശീയ സുരക്ഷയെ കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, വിദേശ ഉപഗ്രഹ കമ്പനികളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറക്കാൻ രാജ്യം ശ്രമിക്കുകയാണ്. ഓർബിറ്റൽ സ്ലോട്ടുകൾ നേടുന്നതിനായി ഇൻ്റെർനാഷണൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ യൂണിയനിൽ (ഐടിയു) ഫയൽ ചെയ്യുന്നതിന് ജിയോയെ സഹായിക്കുന്നത് സർക്കാർ പരിഗണിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പേര് വെളിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു.
ഒരു ഇന്ത്യൻ കമ്പനി ഈ തന്ത്രപരമായ മേഖലയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനാൽ, പൂർണ പിന്തുണ നൽകാൻ സർക്കാർ തയ്യാറാണ്. ഈ മേഖലയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റ് ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളെയും സർക്കാർ സഹായിക്കുമെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വ്യക്തമാക്കി. ബഹിരാകാശ മേഖലയിൽ സ്വാശ്രയ ഇന്ത്യ എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിനെ ഈ നീക്കം ശക്തിപ്പെടുത്തും.
മത്സരവും ആഗോള സാഹചര്യവും
ലോ എർത്ത് ഓർബിറ്റ് (LEO) മേഖലയിലെ മത്സരം ക്രമാനുഗതമായി വർദ്ധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. നിലവിൽ, ജെഫ് ബെസോസിൻ്റെ കമ്പനിയായ ആമസോൺ, ഏകദേശം 3,200 ഉപഗ്രഹങ്ങൾ LEO-യിൽ വിന്യസിക്കുന്ന പ്രക്രിയയിലാണ്. അതിൽ 300-ലധികം എണ്ണം ഇതിനകം വിക്ഷേപിച്ചു. അതേസമയം, Eutelsat OneWeb-ന് ബഹിരാകാശത്ത് ഏകദേശം 654 ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരിന് ശേഷം, Eutelsat OneWeb-ൽ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ഓഹരി ഉടമയാണ് സുനിൽ മിത്തലിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭാരതി ഗ്രൂപ്പ്.
ലക്സംബർഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള SES-മായി റിലയൻസ് ജിയോക്ക് ഇതിനകം ഒരു സംയുക്ത സംരംഭമുണ്ട്. SES-ന് ഭൂസ്ഥിര, ഇടത്തരം ഭൂമി ഭ്രമണപഥങ്ങളിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, LEO മേഖലയിൽ അതിന് സാന്നിധ്യമില്ല. തൽഫലമായി, ജിയോയുടെ പുതിയ സംരംഭം ബഹിരാകാശ ആശയവിനിമയ മേഖലയിൽ അതിനെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ആഗോള തലത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സാങ്കേതികവിദ്യ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും.
