ഷെൻഷെൻ: ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലുമായി അമേരിക്ക, റഷ്യ, ചൈന എന്നീ വൻശക്തികളുടെ നേതാക്കൾ തമ്മിൽ ചരിത്രപരമായ ത്രികക്ഷി ഉച്ചകോടി. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിൻ, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് എന്നിവർ വ്യാഴാഴ്ച ചൈനയിലെ ഷെൻഷെനിൽ നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ആഗോള സമാധാനം, ഊർജസുരക്ഷ, ആണവായുധ വ്യാപനം തടയൽ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സഹകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത അറിയിച്ചു.
ഒരു മണിക്കൂറിലധികം നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ മൂന്ന് നേതാക്കളും സംയുക്തമായി ‘സമാധാന പ്രഖ്യാപനം’ പുറത്തിറക്കി. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് ശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഈ കൂടിക്കാഴ്ച ആഗോള നയതന്ത്രരംഗത്ത് വലിയ ശ്രദ്ധയാണ് നേടുന്നത്.
ഏഷ്യ-പസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണ (APEC) ഉച്ചകോടിയോടനുബന്ധിച്ചാണ് കൂടിക്കാഴ്ച നടന്നത്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കൾ പങ്കെടുത്ത മൂന്ന് ദിവസത്തെ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവമായും ഈ ത്രികക്ഷി യോഗം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
‘നമ്മൾ ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നു’; ട്രംപ്
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നത് ചരിത്രപരമായ സംഭവമാണെന്ന് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് ആണവായുധ ശേഖരങ്ങൾ കൈവശമുള്ള രാജ്യങ്ങളാണ് ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തതെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
മുൻകാലങ്ങളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുള്ള നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും എന്നാൽ സംഭാഷണത്തിലൂടെയാണ് സമാധാനത്തിനുള്ള വഴികൾ തുറക്കുന്നതെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു.
ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കുമുണ്ടെന്ന് ഷി ജിൻപിങ് വ്യക്തമാക്കി. ശീതയുദ്ധകാലത്തെ മനോഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച് പരസ്പര സൗഹൃദത്തോടെയും സഹകരണത്തോടെയും മുന്നോട്ടുപോകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ക്രിയാത്മകമായ സഹകരണത്തിലൂടെ ആഗോള സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പുടിനും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ആഗോള ഊർജസുരക്ഷയ്ക്ക് മുൻഗണന
മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും പുറത്തിറക്കിയ സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന് ഊർജവിതരണത്തിന്റെ സ്ഥിരതയാണ്. ആഗോളതലത്തിൽ തടസ്സമില്ലാത്ത ഊർജപ്രവാഹം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത നേതാക്കൾ ആവർത്തിച്ചു.
ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കൻ യുദ്ധവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധിയും ആഗോള എണ്ണവിപണിയെ ബാധിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനം. ലോകത്തെ എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് കടന്നുപോകുന്ന പ്രധാന ജലപാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങൾ ഊർജവിലയിലും വിതരണത്തിലും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, റഷ്യൻ ഊർജസൗകര്യങ്ങൾക്കെതിരായ യുക്രെയ്ൻ ആക്രമണങ്ങളും ആഗോള ഊർജപ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
എന്നാൽ ഇറാനെതിരായ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചോ യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തമായ ധാരണയിലെത്തിയതായി പ്രഖ്യാപനത്തിൽ സൂചനയില്ല. അതിനാൽ ഊർജസുരക്ഷ സംബന്ധിച്ച പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ പ്രായോഗികമായി എങ്ങനെ നടപ്പാക്കുമെന്നത് നിർണായക ചോദ്യമായി തുടരുന്നു.
ആണവായുധ വ്യാപനം തടയാൻ സംയുക്ത നീക്കം
ത്രികക്ഷി ഉച്ചകോടിയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ചർച്ച ആണവായുധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ആണവായുധങ്ങൾ പൂർണമായി നിരോധിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ലോകമാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ് പറഞ്ഞു.
ആണവയുദ്ധത്തിൽ വിജയികളുണ്ടാകില്ലെന്നും അത്തരമൊരു സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ശ്രമിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു.
ആണവായുധ വ്യാപനം തടയുന്നതിനും ആണവ അപകടസാധ്യതകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനും പരസ്പര ചർച്ചകൾ ശക്തമാക്കാൻ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും സമ്മതിച്ചതായാണ് സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിലെ വിവരം.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആണവായുധ ശേഖരങ്ങൾ കൈവശമുള്ള രാജ്യങ്ങളെന്ന നിലയിൽ ഈ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്കും റഷ്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് ട്രംപും വ്യക്തമാക്കി.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നിടണമെന്നും ഇറാൻ ആണവായുധം കൈവശപ്പെടുത്തരുതെന്നുമുള്ള തന്റെ നിലപാടിന് ഷി പിന്തുണ നൽകിയതായും ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ആണവപരിപാടി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ളതാണെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ ആവർത്തിച്ചുള്ള നിലപാട്.
പുതിയ ‘ജി3’ സഖ്യത്തിന് തുടക്കമോ?
അമേരിക്ക, റഷ്യ, ചൈന എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ആഗോള വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മയുടെ തുടക്കമാണോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്. മൂന്ന് വൻശക്തികളും ഒരേ വേദിയിൽ സഹകരണം പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ആശങ്കകൾ ഉയരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
യുക്രെയ്നിന് പിന്തുണ നൽകുന്നതിനായി യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ബെർലിനിൽ യോഗം ചേർന്നതും ഇതിനിടയിലാണ്.
അടുത്ത മാസം ഫ്ലോറിഡയിലെ മിയാമിയിൽ നടക്കുന്ന ജി20 ഉച്ചകോടിയിലേക്ക് പുടിനെ ട്രംപ് ക്ഷണിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങും ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതി അറസ്റ്റ് വാറണ്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുള്ളതിനാൽ പുടിൻ മുൻകാല ജി20 ഉച്ചകോടികളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ അമേരിക്ക ഐസിസി അംഗമല്ലാത്തതിനാൽ പുടിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള ബാധ്യത അമേരിക്കയ്ക്കില്ല.
ഷെൻഷെനിലെ ചർച്ചകൾ തുറന്ന മനസ്സോടെയുള്ളതായിരുന്നുവെന്നും പരസ്പരം കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കാൻ നേതാക്കൾക്ക് സാധിച്ചുവെന്നും കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം പുടിൻ പ്രതികരിച്ചു.
അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതിക്കെതിരെ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾ
ഉച്ചകോടിയിലെ സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതിക്കെതിരായ വിമർശനവും ഇടംപിടിച്ചു. ഐസിസിയും സമാന സ്ഥാപനങ്ങളും തങ്ങളുടെ അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്യരുതെന്നാണ് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളുടെയും നിലപാട്.
മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും ഐസിസി അംഗങ്ങളല്ല. കോടതിയുമായുള്ള ഇവരുടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത കാരണങ്ങളുമുണ്ട്.
- അമേരിക്ക: അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ അമേരിക്കൻ സൈനികർ നടത്തിയെന്നാരോപിക്കപ്പെടുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാൻ ഐസിസി ശ്രമിച്ചതോടെയാണ് വാഷിങ്ടണും കോടതിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളായത്. ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനെതിരെ കോടതി അറസ്റ്റ് വാറണ്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചതും അമേരിക്കയുടെ എതിർപ്പ് ശക്തമാക്കി. ഐസിസി ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ അമേരിക്ക ഉപരോധ നടപടികളും സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- റഷ്യ: യുക്രെയ്നിലെ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിനെതിരെ ഐസിസി അറസ്റ്റ് വാറണ്ട് പുറപ്പെടുവിച്ചതോടെയാണ് മോസ്കോ കോടതിക്കെതിരെ ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത്.
- ചൈന: ഐസിസിയുടെ അംഗമല്ലാത്ത ചൈന, പരമാധികാര രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കൾക്കെതിരായ കോടതിയുടെ നടപടികളെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻ ഫിലിപ്പീൻസ് പ്രസിഡന്റ് റോഡ്രിഗോ ഡ്യൂട്ടെർട്ടെയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളും ഉയ്ഗർ മുസ്ലിംകൾക്കെതിരായ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കണമെന്ന ആവശ്യങ്ങളും ചൈനയുടെ എതിർപ്പിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഉയ്ഗർ സമൂഹത്തിനെതിരായ വംശഹത്യാ ആരോപണങ്ങൾ ബെയ്ജിങ് നിഷേധിക്കുന്നു.
ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിലേക്ക്
ആണവായുധ നിയന്ത്രണം, ഊർജസുരക്ഷ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘർഷങ്ങൾ, ആഗോള നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിർണായക വിഷയങ്ങളിൽ മൂന്ന് വൻശക്തികളും ഒരേ വേദിയിൽ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
എന്നാൽ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾക്കപ്പുറം യഥാർഥത്തിൽ എത്രത്തോളം സഹകരണം സാധ്യമാകുമെന്നതാണ് ഇനി അറിയേണ്ടത്. ഇറാൻ-അമേരിക്ക സംഘർഷം, യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, യൂറോപ്പുമായുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്ത താൽപ്പര്യങ്ങളുണ്ട്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഷെൻഷെൻ ഉച്ചകോടി ഒരു പുതിയ ആഗോള സഖ്യത്തിന്റെ തുടക്കമാണോ അതോ താൽക്കാലിക നയതന്ത്ര സഹകരണമാണോ എന്നത് വരും ദിവസങ്ങളിലെ നീക്കങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കും.


