യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാൻ പാകിസ്ഥാൻ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നുവെന്ന അവകാശ വാദങ്ങൾക്കിടയിൽ, വാഷിംഗ്ടണിനെ വഞ്ചിച്ചതായി ഇസ്ലാമാബാദ് ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങൾ നേരിടുന്നു. ഇറാൻ- യുഎസ് ചർച്ചകൾ വിജയിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ് ഷെരീഫ് അടുത്തിടെ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.
ഇറാൻ്റെ സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കായി ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാൻ ഒരു പ്രധാന ചുവടുവെപ്പ് നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ യുഎസ് ഉപരോധം മൂലമുണ്ടായ പ്രതിസന്ധിക്കിടയിൽ, പാകിസ്ഥാൻ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം ഇറാനിലേക്കുള്ള ആറ് ബദൽ കരമാർഗങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി തുറന്നു.
ഇറാനിലേക്കുള്ള ബദൽ വ്യാപാര മാർഗങ്ങളും ഉപരോധത്തിൻ്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സംഘർഷം ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയുള്ള സമുദ്ര വ്യാപാരത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഗോള അസംസ്കൃത എണ്ണയുടെ ഏകദേശം 20 ശതമാനം വരുന്ന ഈ പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് പാത തന്ത്രപരമായി പ്രധാനമാണ്. യുഎസ് ഉപരോധവും ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് എതിരായ നിയന്ത്രണങ്ങളും കാരണം കറാച്ചി, ഗ്വാദർ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഇറാനിലേക്കുള്ള 3,000-ത്തിലധികം കണ്ടെയ്നറുകൾ ഉപരോധിക്കപ്പെട്ടു.
കുടുങ്ങി കിടക്കുന്ന ഈ ചരക്കുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി, പാകിസ്ഥാൻ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം “പാകിസ്ഥാൻ ടെറിട്ടറി ഓർഡർ വഴിയുള്ള ചരക്ക് ഗതാഗതം 2026” പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇത് ഈ റൂട്ടുകൾ വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിന് നിയമപരമായ അനുമതി നൽകുന്നു.
പാകിസ്ഥാൻ്റെ ഇരട്ട തന്ത്രവും നിയമ ചട്ടക്കൂടും
പാകിസ്ഥാൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവരുടെ ഇരട്ടത്താപ്പ് തുറന്നു കാട്ടുന്നുവെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ദർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരു വശത്ത്, അവർ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ, മറുവശത്ത്, ബദൽ വ്യാപാര മാർഗങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട് ഇറാനെ യുഎസ് ഉപരോധം മറികടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
2008-ലെ പാകിസ്ഥാൻ- ഇറാൻ കരാറിന് കീഴിൽ തുറന്ന ഈ ആറ് റൂട്ടുകൾ റഷ്യ, ചൈന, മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറാനിലേക്ക് സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ റൂട്ടുകളിലെല്ലാം ചരക്ക് ഗതാഗതം 1969-ലെ കസ്റ്റംസ് ആക്ട് പ്രകാരം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടും. കൂടാതെ ബാങ്ക് ഗ്യാരണ്ടികൾ നിർബന്ധമാണ്.
ആഗോളതലത്തിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ തുടരുന്ന ഉപരോധം ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. വ്യാഴാഴ്ച അസംസ്കൃത എണ്ണ വില നാല് വർഷത്തെ റെക്കോർഡ് തകർത്ത് ബാരലിന് 125 ഡോളറിലെത്തി. സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ, അസംസ്കൃത എണ്ണ വില ബാരലിന് 140 ഡോളറിലെത്തുമെന്ന് ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതി നിർത്തലാക്കാൻ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഉപരോധം തുടരുമെന്ന് യുഎസ് വ്യക്തമായി സൂചിപ്പിച്ച സമയത്താണ് പാകിസ്ഥാൻ്റെ തീരുമാനം.
ഇറാനിലേക്കുള്ള പ്രധാന പാതകൾ
പാകിസ്ഥാൻ വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ച അടിയന്തര നടപടികൾ പ്രകാരം, ഈ റോഡുകൾ ചരക്കുകളുടെയും യാത്രക്കാരുടെയും ഗതാഗതം അനുവദിക്കും. ഈ നീക്കം 3,000 കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കണ്ടെയ്നറുകൾ സ്വതന്ത്രമാക്കുക മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇറാന് ഒരു സുപ്രധാന രക്ഷാമാർഗം നൽകുകയും ചെയ്യും.
