മുൻ ലോക ചെസ് ചാമ്പ്യനും റഷ്യൻ ഭരണ വിമർശകനുമായ ഗാരി കാസ്പറോവ് ദക്ഷിണ സുഡാനിൽ നടന്ന ഒരു അട്ടിമറി ഗൂഢാലോചനയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് ബ്ലൂംബെർഗ് ബുധനാഴ്ച റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് അറിയാതെ ധനസഹായം നൽകിയ ഒരു യുഎസ് ധനസഹായിയെ ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ ഒരു പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകന് പരിചയപ്പെടുത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഹാർവാർഡ് ഫെലോയും നാടുകടത്തപ്പെട്ട ദക്ഷിണ സുഡാനീസ് ആക്ടിവിസ്റ്റുമായ പീറ്റർ അജാക്കിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായി എബ്രഹാം കീച്ചിനെയും യുഎസ് പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്തതിൽ നിന്നാണ് ആരോപണവിധേയമായ ഗൂഢാലോചന പുറത്തുവന്നത്.
ദക്ഷിണ സുഡാനിലേക്ക് നിയമവിരുദ്ധമായി ആയുധങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയതിന് ഇരുവരും ഫെഡറൽ കുറ്റം ചുമത്തിയിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ഇരുവരും കുറ്റം നിഷേധിച്ചു. സർക്കാരിനെ അട്ടിമറിക്കാൻ എകെ-47 ഉം സ്റ്റിംഗർ മിസൈലുകളും വാങ്ങാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന അജാക്കിന് തന്റെ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കാൻ പണമില്ലെന്ന് ബ്ലൂംബെർഗ് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ , ജെയ്ൻ സ്ട്രീറ്റ് ട്രേഡിംഗ് സ്ഥാപനത്തിന്റെ സഹസ്ഥാപകനായ റോബർട്ട് ഗ്രാനിയേരിയിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് 7 മില്യൺ ഡോളർ ലഭിച്ചതായി ഏജൻസിയോട് വൃത്തങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
അട്ടിമറി ഗൂഢാലോചനയ്ക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിൽ താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് ഗ്രനിയേരി തറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പണം ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് സഹായിച്ചയാൾ കരുതിയെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ അവകാശപ്പെടുന്നു. ആരോപണവിധേയമായ ഗൂഢാലോചനയിൽ കാസ്പറോവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹം അജാക്കിനെ ഗ്രനിയേരിക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി. ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ അജാക്കിനെ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ ചെയർമാനായിരുന്ന കാലത്താണ് കണ്ടുമുട്ടിയതെന്ന് ബ്ലൂംബെർഗ് പറഞ്ഞു.
കേസിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി, കാസ്പറോവ് തന്റെ പങ്കാളിത്തം സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല. അദ്ദേഹം തന്റെ വക്താവ് വഴി ബ്ലൂംബെർഗിനോട് പറഞ്ഞത് : “എന്റെ റെക്കോർഡും എന്റെ മൂല്യങ്ങളും വ്യക്തമാണ്, അവ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു. എന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും പൗരാവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്നതിനും ലോകമെമ്പാടും ജനാധിപത്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി ഞാൻ ചെലവഴിച്ചു.” എന്നാണ്. നിലവിൽ കാസ്പറോവോ ഗ്രാനിയേരിയോ കുറ്റം നേരിടുന്നില്ല.
2013 മുതൽ 2020 വരെ ദക്ഷിണ സുഡാൻ ബഹുമുഖ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചു നിന്നിരുന്നു , വിഭാഗീയ സംഘർഷങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അസ്ഥിരതയുടെ ഒരു പ്രധാന ഉറവിടമാണ്. ഈ സംഘർഷങ്ങൾക്കൊപ്പം മാനുഷിക ദുരന്തം, നിരവധി അതിക്രമങ്ങൾ, വംശീയ ഉന്മൂലനങ്ങൾ, കൂട്ട നാടുകടത്തലുകൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, എക്കാലത്തെയും മികച്ച ചെസ്സ് കളിക്കാരിൽ ഒരാളായി പരക്കെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ലിബറൽ ആക്ടിവിസ്റ്റായ കാസ്പറോവിന് വിവാദപരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾ നടത്തിയ ചരിത്രമുണ്ട്.
2016-ൽ, ഇറാഖ് ആക്രമിക്കാനുള്ള യുഎസ് തീരുമാനത്തെ അദ്ദേഹം ന്യായീകരിച്ചിരുന്നു . “ഒരു സ്വേച്ഛാധിപതിയെ നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു നടപടിയെയും തനിക്ക് അപലപിക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്ന് പറഞ്ഞു. പിന്നീട്, ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് യുഎസ് നടത്തുന്ന ചർച്ചകളെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു, സിറിയയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതിന് അമേരിക്കയെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു . 2024 മെയ് മാസത്തിൽ വാൾസ്ട്രീറ്റ് ജേണലിനായുള്ള ഒരു അഭിപ്രായ ലേഖനത്തിൽ, കാസ്പറോവ് റഷ്യയിലും ഇറാനിലും ഭരണമാറ്റത്തിന് വേണ്ടി പരസ്യമായി വാദിച്ചു.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി റഷ്യൻ സർക്കാരിന്റെ കടുത്ത വിമർശകനായിരുന്ന കാസ്പറോവ് 2013 ൽ റഷ്യ വിട്ട് ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ താമസമാക്കി. 2022 ൽ, ഉക്രെയ്നിന്റെ നാറ്റോ അംഗത്വത്തിനായി വാദിച്ച ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്ററെ റഷ്യയിൽ ‘വിദേശ ഏജന്റ്’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി, രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം തീവ്രവാദിയും ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
