ഇന്ത്യയുടെ ഭരണ സംവിധാനത്തിൽ ഗണ്യമായ പരിവർത്തനത്തിന് മോദി സർക്കാർ തുടക്കം കുറിക്കുകയാണ്. മുഴുവൻ ഭരണ ഘടനയെയും ഒരു പുതിയ വ്യക്തിത്വം കൊണ്ട് നിറക്കുക എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ ലക്ഷ്യം. ‘അധികാരത്തിൽ നിന്ന് സേവനത്തിലേക്കും’ ‘അധികാരത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരവാദിത്തത്തിലേക്കും’ മാറുക എന്ന തത്വശാസ്ത്രമാണ് ഈ സംരംഭത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായി നയിക്കുന്നത്.
നാമകരണത്തിലെ ഒരു സൗന്ദര്യവർദ്ധക മാറ്റമല്ല ഇത്. മറിച്ച് ഭരണത്തെ എങ്ങനെ കാണുന്നുവെന്നും പ്രയോഗിക്കുന്നു എന്നുമുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ മാറ്റത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ അഭിലാഷ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി, സെൻട്രൽ വിസ്റ്റ പദ്ധതിയുടെ കീഴിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന പുതിയ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ് (പിഎംഒ) ഇനി ‘സേവാ തീർത്ഥ്’ എന്നറിയപ്പെടും, അതായത് ഒരു പുണ്യ സേവന സ്ഥലം.
രാജ്ഭവനുകൾ പേര് ‘ലോക്ഭവൻ’
ഈ പരിവർത്തനാത്മക ദർശനം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഗവർണർ വസതികൾ, പരമ്പരാഗതമായി രാജ്ഭവനുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവ ‘ലോക്ഭവൻ’ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ‘ലോക്’ എന്ന പദത്തിൻ്റെ അർത്ഥം ‘ആളുകൾ’ എന്നാണ് ഈ മാറ്റം ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളെ കൂടുതൽ പ്രാപ്യവും പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയുമാക്കുക എന്നതാണ്.
‘രാജ്’ (ഭരണം) മായി ബന്ധപ്പെട്ട കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ ധാരണകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാനും പകരം അത്തരം ഒരു അന്തരീക്ഷം വളർത്തിയെടുക്കാനുമാണ് ഈ നീക്കം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും സേവനത്തിനും വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളായി കെട്ടിടങ്ങളെ കാണുന്നു. അതുവഴി ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും പൊതു ഉത്തരവാദിത്തവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഭരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള ആശയം
മോദി സർക്കാർ മുന്നോട്ടു വെക്കുന്ന ഈ പുതിയ ഭരണ മാതൃക, അധികാരവും അധികാരവും പരമപ്രധാനമായിരുന്ന പരമ്പരാഗത സങ്കൽപ്പങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു. പകരം, ഭരണത്തിൻ്റെ കാതലായ തത്വങ്ങളായി സേവനത്തിനും ഉത്തരവാദിത്തത്തിനും ശക്തമായ ഊന്നൽ നൽകുന്നു. ഈ മാറ്റം ഭരണപരമായി മാത്രമല്ല, സാംസ്കാരികമായും ധാർമ്മികമായും ആഴത്തിൽ ബാധകമാണ്.
അതേസമയം പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, ഭരണസ്ഥലങ്ങൾ കടമയും സുതാര്യതയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഓരോ പേരും, ഓരോ കെട്ടിടവും, ഓരോ ചിഹ്നവും ഇപ്പോൾ ലളിതവും എന്നാൽ ശക്തവുമായ ഒരു ആശയം അറിയിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്: സർക്കാർ നിലനിൽക്കുന്നത് പൗരന്മാർക്ക് സേവനം നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ മാത്രമാണ്.
മുൻഗണന- ക്രമീകരണ നാമ മാറ്റങ്ങൾ
സർക്കാർ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രതീകാത്മകവും സാരവത്തുമായ പേരുമാറ്റ സംരംഭങ്ങൾ നടത്തുന്നത് ഇതാദ്യമല്ല. മുമ്പ്, ഡൽഹിയിലെ ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ‘രാജ്പഥ്’ ‘കർതവ്യ പാത’ ആയി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു. ‘രാജ്’ (ഭരണം) എന്നതിൽ നിന്ന് ‘കർതവ്യ’ (കടമ) എന്നതിലേക്കുള്ള ഈ മാറ്റം അധികാരം ഒരു അവകാശമല്ല. മറിച്ച് ഒരു ഗൗരവമേറിയ കടമയാണെന്ന് വ്യക്തമായ സന്ദേശം നൽകുന്നു. അതുപോലെ, 2016ൽ പ്രധാന മന്ത്രിയുടെ ഔദ്യോഗിക വസതി ‘ലോക് കല്യാൺ മാർഗ്’ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
‘പൊതുജന ക്ഷേമ റോഡ്’ എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഈ പേര്, പ്രത്യേകതയെക്കാൾ ക്ഷേമത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുകയും പൊതുനന്മക്കായുള്ള അതിൻ്റെ പ്രാഥമിക ഉത്തരവാദിത്തത്തെ കുറിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഓരോ സർക്കാരിനും നിരന്തരമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി വർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭരണത്തിൻ്റെ ധാർമ്മികത പുനർനിർവചിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു ബോധപൂർവമായ മാതൃക ഈ സ്ഥിരമായ മാറ്റങ്ങൾ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.
കേന്ദ്ര സെക്രട്ടേറിയറ്റ് ‘കർതവ്യഭവൻ’ ആകും
ഒരു പ്രധാന ഭരണ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സെൻട്രൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിനെ ‘കർതവ്യ ഭവൻ’ എന്നും പുനർനാമകരണം ചെയ്യും. പൊതുസേവനം ഒരു അചഞ്ചലമായ പ്രതിബദ്ധതയാണെന്ന കാതലായ ആശയത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് ഈ പേര് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ സർക്കാർ ജീവനക്കാരെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും അവരുടെ പ്രാഥമിക പങ്ക് പൊതുജനങ്ങളെ സേവിക്കുകയും അവരുടെ കടമകൾ അങ്ങേയറ്റം സത്യസന്ധതയോടും സമർപ്പണത്തോടും കൂടി നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിനാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ഈ പുനർനാമകരണം ഭരണ സംവിധാനത്തിൽ ഒരു പുതിയ ലക്ഷ്യബോധവും ഊർജ്ജവും നിറക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇത് സർക്കാർ സംവിധാനം പൂർണമായും പൊതുതാൽപ്പര്യത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും അതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളോടുള്ള ശക്തമായ പ്രതിബദ്ധതയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
പ്രത്യയ ശാസ്ത്ര മാറ്റത്തിൻ്റെ പ്രതിഫലനം
ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിലെ ആഴത്തിലുള്ള പ്രത്യയശാസ്ത്ര പരിവർത്തനത്തെ ആണ് ഈ സമഗ്രമായ മാറ്റങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. അധികാരത്തിന് പകരം ഉത്തരവാദിത്തവും പദവിക്ക്പകരം സേവനവും രാജ്യം ഇപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പേരുകളിലെ മാറ്റം വെറും ഉപരിപ്ലവമായ ഒരു ക്രമീകരണമല്ല. മറിച്ച് മനോഭാവത്തിലെ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റമാണ്.
ഗവൺമെന്റിൻ്റെ ലക്ഷ്യം ഭരിക്കുക മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ സേവിക്കുക, അവരുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, സുതാര്യവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ ഒരു സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഭരണത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ ജനകേന്ദ്രീകൃതവും പൗരന്മാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി സമർപ്പിതവുമായ ഒരു രാഷ്ട്രമായി ഇന്ത്യയെ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പാണ് ഈ പുതിയ മാതൃക പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
സേവാ തീർഥ്: ദേശീയ മുൻഗണനകളുടെ കേന്ദ്രം
‘സേവാ തീർത്ഥ്’ എന്ന് ഇപ്പോൾ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. സേവന മനോഭാവം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി പ്രത്യേകം രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഒരു ജോലി സ്ഥലമാണിത്. ദേശീയ മുൻഗണനകൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും രാജ്യത്തിൻ്റെ ഭാവി ദിശ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന നിർണായക സ്ഥലമാണിത്. ‘തീർത്ഥ്’ എന്ന പദം ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തെയോ തീർത്ഥാടന സ്ഥലത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഇത് PMO-യിൽ ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒരു പവിത്രമായ കടമക്ക് സമാനമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിൻ്റെ പരമോന്നത ഭരണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ഓരോ തീരുമാനവും നയവും പൊതുസേവനത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാന തത്വത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നുവെന്നും രാജ്യത്തെ കൂട്ടായ പുരോഗതിയിലേക്കും ക്ഷേമത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നുവെന്നും ഈ പുനർനാമകരണം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
