ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ദീർഘദൂര യാത്രകളിൽ ഭക്ഷണ വിതരണത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായ പാൻട്രി കാറുകളുടെ ശുചിത്വത്തെച്ചൊല്ലി വീണ്ടും ആശങ്ക ഉയരുന്നു. ആവർത്തിച്ച് മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകിയിട്ടും പാൻട്രി കാറുകളിലെ വൃത്തിഹീനത, എലികളുടെയും പ്രാണികളുടെയും ശല്യം, മാലിന്യ നിർമാർജനത്തിലെ വീഴ്ചകൾ എന്നിവ അവസാനിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സോണൽ റെയിൽവേകൾക്കെതിരെ റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി.
ഈ വിഷയത്തിൽ അടുത്തിടെ രാജ്യത്തെ വിവിധ മേഖലാ റെയിൽവേ ഓഫീസുകൾക്ക് കേന്ദ്ര റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം പ്രത്യേക കത്ത് അയച്ചിട്ടുണ്ട്. പാൻട്രി കാറുകളിലെ മോശം ശുചിത്വാവസ്ഥ യാത്രക്കാരിൽ വ്യാപക പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമാകുന്നതായും ഇത് ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ പ്രതിച്ഛായയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നതായും മന്ത്രാലയം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
റെയിൽവേ വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 2010-11 കാലഘട്ടം മുതൽ തന്നെ പാൻട്രി കാറുകളുടെ ശുചിത്വവും കീടനിയന്ത്രണവും സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അറ്റകുറ്റപ്പണി ചക്രത്തിനനുസരിച്ച് എലിനാശിനി സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി നിലനിർത്തണമെന്നും, ഓരോ 15 ദിവസത്തിലൊരിക്കലോ അതിനുമുമ്പോ ആവശ്യാനുസരണം കീടനിയന്ത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തണമെന്നും നിർദേശങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ പല ഡിപ്പോകളിലും ഈ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ.
ഇത് ആദ്യമായല്ല മന്ത്രാലയം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്. 2024-ന്റെ തുടക്കത്തിലും സമാനമായ നിർദേശങ്ങൾ മേഖലാ ഓഫീസുകൾക്ക് നൽകിയിരുന്നു. എന്നിട്ടും സ്ഥിതിഗതികളിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ശുചിത്വത്തിലെ വീഴ്ചകൾ പാൻട്രി കാറുകൾക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സ്വകാര്യ കാറ്ററിംഗ് ജീവനക്കാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള നിരുത്തരവാദപരമായ പെരുമാറ്റവും പരിശോധനകളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ട്രെയിൻ കോച്ചുകൾക്കിടയിലെ വെസ്റ്റിബ്യൂൾ ഭാഗങ്ങളിലും വാഷിംഗ് ലൈനുകളിലും മാലിന്യങ്ങൾ കൂട്ടിയിടുന്ന പ്രവണത തുടരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ട്രെയിനിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച പേപ്പർ പ്ലേറ്റുകളും പുറത്തേക്ക് വലിച്ചെറിയുന്നതും ഉദ്യോഗസ്ഥർ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
റെയിൽവേ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാണ് — നിയമങ്ങളുടെ അഭാവമല്ല പ്രശ്നം, അവ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ വീഴ്ചയാണ് യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി. പാൻട്രി കാറുകളുടെ പരിപാലനവും അറ്റകുറ്റപ്പണികളും സോണൽ റെയിൽവേകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലാണ്. അതേസമയം, കാറ്ററിംഗ് ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും സേവന നിലവാരം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഐആർസിടിസിയുടെ ചുമതലയാണ്.
യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷയും ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് റെയിൽവേയുടെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന മന്ത്രാലയം, നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കാൻ സോണൽ റെയിൽവേകൾക്കും ഐആർസിടിസിക്കും വീണ്ടും നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ലക്ഷക്കണക്കിന് യാത്രക്കാർ ദിവസേന ആശ്രയിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്ന ചോദ്യമാണ് ഇതോടെ വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നത്.
