രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്സാൽമീർ ജില്ലയിൽ ഒരു അപൂർവ കണ്ടെത്തൽ പുറത്തുവന്നു. 201 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പുരാതന ജീവിയുടെ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തി. ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ദിനോസറുകളേക്കാൾ പഴക്കമുള്ള ‘ഫൈറ്റോസോർ’ എന്ന ഉരഗത്തിൽ പെട്ടതാണ്. ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായ അസ്ഥികൂടമായതിനാലും ഇന്ത്യയിലെ ജുറാസിക് കാലഘട്ടത്തിലെ പാറകളിൽ നിന്ന് ഈ ഇനത്തിന്റെ ഫോസിൽ കണ്ടെത്തുന്നത് ഇതാദ്യമായതിനാലും ഈ കണ്ടെത്തലിന് വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു.
ഫത്തേഗഡ് ഉപവിഭാഗത്തിന് കീഴിലുള്ള മേഘ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കുളത്തിന് സമീപം ഗ്രാമവാസികൾ ഈ ഫോസിൽ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു . ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് അവർ അധികൃതരെ അറിയിച്ചപ്പോഴാണ് ഇക്കാര്യം പുറത്തുവന്നത്. സീനിയർ ജിയോളജിസ്റ്റ് ഡോ. നാരായൺ ദാസ് ഇങ്കിയ പ്രദേശം പരിശോധിക്കുകയും ഇത് ജുറാസിക് കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ഫോസിലാണെന്ന് പ്രാഥമികമായി സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ജോധ്പൂരിലെ ജെഎൻവിയു ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എർത്ത് സയൻസസിലെ ഡീൻ ഡോ. വി.എസ്. പരിഹാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം ഇതിനെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള പഠനം ആരംഭിച്ചു.
“ഇത് ഫൈറ്റോസോർ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടതാണ്. മുതല പോലുള്ള ഈ ഉരഗങ്ങൾ ദിനോസറുകൾക്ക് മുമ്പ്, ട്രയാസിക് കാലഘട്ടത്തിലെയും ആദ്യകാല ജുറാസിക് കാലഘട്ടത്തിലെയും കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു. അവയ്ക്ക് ഏകദേശം 1.5 മുതൽ 2 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ടായിരുന്നു.” – ഫോസിലിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ഡോ. പരിഹാർ പറഞ്ഞു.
ഈ ജീവിയുടെ നട്ടെല്ല് പരിശോധിച്ചപ്പോൾ, ആധുനിക മുതലകളുമായി ശക്തമായ സാമ്യതകൾ ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. ഈ ഫോസിൽ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലം നിലവിൽ വേലികെട്ടി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ജിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ജിഎസ്ഐ) ഈ കണ്ടെത്തലിന്റെ പൂർണ്ണമായ ഖനനവും സമഗ്രമായ പഠനവും നടത്തും.
“ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായ ഒരു അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇവിടെ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ കുഴിച്ചാൽ, മറ്റ് ജീവികളുടെ ഫോസിലുകളും നമുക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയും,” ഡോ. ഇങ്കിയ പറഞ്ഞു.
ജയ്സാൽമീർ മേഖല പുരാതന ജീവികളുടെ ഫോസിലുകൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. മുൻകാലങ്ങളിൽ, തായ്യാറ്റിന് സമീപം ദിനോസറുകളുടെ കാൽപ്പാടുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു , അകാൽ ഗ്രാമത്തിൽ 180 ദശലക്ഷം വർഷം പഴക്കമുള്ള മര ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തി. അവ ഇപ്പോൾ ‘വുഡ് ഫോസിൽ പാർക്കിൽ’ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് കണ്ടെത്തിയ ചരിത്രപരമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാരണം ജെത്വായി കൊണ്ട, തായാത്ത്, ലാത്തി എന്നീ മൂന്ന് സ്ഥലങ്ങളാണ് ‘ഡൈനോസർ ഗ്രാമങ്ങൾ’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. മുമ്പ് ഇവിടെ ഖനനം നടത്തി ചില ഫോസിലുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സർക്കാർ ഇപ്പോൾ ഖനനം നിർത്തിവച്ച് സ്ഥലങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്.
